I SA/Wa 1912/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Jolanta Dargas (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2010 r. sprawy ze skargi D. K., A. B., H. Z. i T. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Naczelnika Miasta W. z dnia [...] lipca 1981 r. nr [...], w której ustalone zostało odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. w [...] przy ul. [...] o pow. [...] m2 która przeszła na własność Skarbu Państwa na podst. art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz.192 ze zm.) W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, iż Naczelnik Miasta W. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1981 r. orzekł o ustaleniu odszkodowania za w/w nieruchomość na rzecz spadkobierców W. i J. B. tj. D. K., H. Z., A. B. i T. B. Pismem z dnia 21 czerwca 2006 r. D. K. występująca w imieniu własnym oraz H. Z., A. B. i T. B. działając na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa wniosła o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją i ponowne ustalenie odszkodowania z zachowaniem obowiązującego normatywnego przelicznika odszkodowania. Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania. Decyzja ta została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] i sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] wznowił postępowanie zakończone kwestionowaną decyzją. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że decyzja nr [...] Naczelnika Miasta W. z dnia [...] lipca 1981 r. została odebrana przez D. K., H. Z., A. B. i T. B. i nie skorzystali oni z przysługującego im uprawnienia do złożenia odwołania. Organ II instancji zauważył, że spadkobiercy po W. i J. B. posiadali wiedzę o prowadzonym postępowaniu przez Urząd Miejski w W., skoro w lutym 1977 r. składali wnioski i oświadczenia w przedmiocie udzielenia im zezwolenia na zachowanie na własność działki nr [...] na rzecz T. B., co zostało stwierdzone decyzją nr [...] Naczelnika Miasta W. i działki nr [...] na rzecz D. K. co zostało stwierdzone decyzją nr [...] Naczelnika Miasta W. Kwestia zaś włączenia nieruchomości do terenu budownictwa jednorodzinnego została rozstrzygnięta zarządzeniem nr [...] Naczelnika Miasta W. z dnia [...] kwietnia 1976 r. w sprawie ustalenia terenów budowlanych. Wojewoda [...] wyjaśnił, że wywłaszczenie dokonywane w trybie art. 5 ust.2 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. uregulowane było w taki sposób, że przejście własności na rzecz Państwa następowało z mocy prawa, po upływie dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały ( a później zarządzenia) o ustaleniu terenu budowlanego, ogłaszanej w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej. Za przejęte nieruchomości ich dotychczasowi właściciele otrzymywali odszkodowanie ustalone początkowo w trybie art. 10 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. a następnie w trybie art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Nie były wydawane decyzje administracyjne w przedmiocie wywłaszczenia. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: D. K., H. Z., T. B. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniesiono szereg zarzutów dotyczących rażącego naruszenia prawa w decyzji Naczelnika Miasta W. nr [...] z dnia [...] lipca 1972 r. polegających na błędnym określeniu powierzchni przejętej działki, zaniżeniu jej wartości, nawet w stosunku do wyceny wartości z 1973 r. przyjętej za podstawę wymiaru podatku, braku decyzji o scaleniu gruntów, podziale i wywłaszczeniu. Jednocześnie skarżący przyznają, iż doręczona im została kwestionowana decyzja nr [...] Naczelnika Miasta W. z dnia [...] lipca 1981 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach powyższych kryteriów uznać należy, że skarga nie jest zasadna. Na wstępie podnieść należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, jeżeli postępowanie, w którym decyzja zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną w przepisach prawa procesowego. W kodeksie postępowania administracyjnego przyjęto rozwiązanie wyczerpującego wyliczenia podstaw wznowienia postępowania. Oznacza to niedopuszczalność wznowienia postępowania na innej podstawie niż określona w art. 145 § 1 oraz art. 145a § 1 kpa. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej w związku z czym w orzecznictwie podkreśla się, że przepisy dotyczące wznowienia postępowania wymagają rygorystycznego i ścisłego ich stosowania. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji bada czy wniosek o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także czy został zachowany termin do złożenia wniosku określony w art. 148 § 1 kpa. Jedynie pozytywne ustalenia w powyższym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Skarżący podnieśli, że podstawą wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie jest art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa. Analiza zebranych w sprawie dowodów wskazuje, że prawidłowo organy obu instancji uznały, że brak jest podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta W. nr [...] z dnia [...] lipca 1981 r., gdyż postępowanie administracyjne wykazało, że nie zaistniały przesłanki opisane w przepisie art. 145 § 1 i 5 kpa. Odnosząc się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 kpa wskazać należy, że w przepisie tym chodzi o istnienie związku przyczynowego między dowodami, które okazały się fałszywe, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi. Za fałszywe dowody uznaje się m.in. fałszywe dokumenty. Fałszywy zaś jest dokument podrobiony oraz dokument, którego treść została sfałszowana. Fałszywość dowodu powinna być stwierdzona uprzednio orzeczeniem Sądu lub innego organu, jeżeli nie zachodzą przesłanki z art. 145 § 2 kpa. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. Nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzenie takiego dowodu we własnym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2000 r. I SA 1123/99, LEX nr 55743). Skarżący w rozpoznawanej sprawie takiego dowodu nie przedstawili. Odnosząc się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa wskazać należy, że w przepisie tym chodzi o pojawienie się. tylko takich dowodów, które są dla sprawy istotne, które są nowe, istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, który wydał decyzję. Ponadto w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd ,że uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawy wznowienia okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Okolicznością faktyczną istotną dla rozstrzygnięcia sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Ponadto istotne okoliczności i dowody muszą być równoczesne, co oznacza, że zostały one po raz pierwszy zgłoszone przez stronę lub odkryte przez organ po wydaniu decyzji. W postępowaniu wznowieniowym organy prawidłowo przyjęły, że w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję ustalającą odszkodowanie. Nie może stanowić takiej okoliczności czy dowodu w sprawie postanowienie Sądu o stwierdzeniu praw do spadku po W. B., gdyż organ prawidłowo ustalił jego spadkobierców. Jeśli chodzi o wypis z rejestru gruntów, to nie stanowi on nowego dokumentu, gdyż ewidencja gruntów jest jawna a fakt zapoznania się z nią przez skarżącą D. K. dopiero w czerwcu 2006 r. nie ma żadnego znaczenia w sprawie. Zezwolenie Wydziału Finansowego określającego wartość nieruchomości dla celów podatkowych również nie ma znaczenia dla stwierdzenia zaistnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, gdyż wysokość odszkodowania ustalona została w kwestionowanej decyzji na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego i organ orzekający wydając decyzję z dnia [...] lipca 1982 r. nie mógł opierać się na dokumentach wydawanych przez organy podatkowe. Fakt kwestionowania przez skarżących wysokości ustalonego odszkodowania nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania, jak również takiej podstawy nie może stanowić okoliczność błędnego określenia powierzchni przejętej działki. Również skierowanie zawiadomienia o podziale nieruchomości na działki budowlane, do nieżyjącego wówczas W. B. o którego treści skarżący dowiedzieli się dopiero w 2006 r. nie jest nowym dowodem w sprawie, gdyż dokument ten był znany organowi chociażby z tego powodu, że sam go wydał. Jeśli zaś chodzi o zarzut, że w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją nie brały udziału zainteresowane strony, to należy go uznać za nieuzasadniony, gdyż decyzja ta została doręczona wszystkim spadkobiercom W. i J. B. co wynika z załączonych do akt sprawy zwrotnych potwierdzeń ich odbioru. Prawidłowo organ II instancji wyjaśnił, iż postępowanie zakończone kwestionowaną decyzją prowadzone było na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, i w tym postępowaniu nie były wydawane inne decyzje, poza decyzją ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości przejęte na własność Państwa, co następowało z mocy prawa, po upływie dwóch miesięcy od wejścia w życie uchwały o ustaleniu terenu budowlanego ogłoszonej w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej. Jeżeli skarżący uważają, że decyzja nr [...] Naczelnika Miasta W. z dnia [...] lipca 1981 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, to mogą wystąpić o stwierdzenie jej nieważności. Nie można bowiem w postępowaniu wznowieniowym badać przesłanek do ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej określonych w art. 156 kpa, gdyż są to dwa różne nadzwyczajne tryby wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych, w których ponadto właściwe są inne organy, jako organy I instancji. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Dlatego z mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Sąd orzekł jak w sentencji.