I SA/Wa 1913/10

WyrokWSA w Warszawie2010-12-09

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Iwona Kosińska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeśli odwołanie zostało złożone po upływie czternastu dni od doręczenia decyzji, a strona nie wniosła o przywrócenie terminu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeśli odwołanie zostało złożone po upływie ustawowego terminu czternastu dni od doręczenia decyzji, a strona nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ prowadzi do weryfikacji decyzji ostatecznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Strona skarżąca A. S. zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia okoliczności faktycznych, braku pouczenia o prawach oraz wadliwości decyzji organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. S., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] wydanej w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Marszałek Województwa [...] powołaną decyzją z dnia [...] maja 2010 r. uznał kwoty wypłaconego na dziecko B. S.: zasiłku rodzinnego za okres od 1 listopada 2004 r. do 31 maja 2009 r., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego za okres od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. i za okres od 1 grudnia 2007 r. do 31 maja 2009 r., zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. i za okres od 1 grudnia 2007 r. do 31 maja 2009 r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego wypłaconego jednorazowo we wrześniu 2007 r. i we wrześniu 2008 r., za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne, oraz orzekł o zwrocie powyższych świadczeń wraz z odsetkami. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem A. S. złożyła odwołanie. Rozpoznając przedmiotowe odwołanie Kolegium zważyło, że zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z akt sprawy wynika, że decyzja I instancji została doręczona A. S. w dniu 31 maja 2010 r. Zatem czternastodniowy termin do wniesienia od niej odwołania upłynął w dniu 14 czerwca 2010 r. Odwołanie zostało zaś nadane w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 21 czerwca 2010 r. W tej sytuacji organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] stwierdził, że odwołanie A. S. od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. S. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 7 oraz 77 kpa poprzez brak szczegółowego wyjaśnienia okoliczności faktycznych związanych z terminem złożenia odwołania, w szczególności, kto odebrał decyzję, czy podjął się doręczenia stronie. Podniosła również, że składając odwołanie nie została pouczona o swoich prawach, w szczególności o konieczności zamieszczenia w odwołaniu wniosku o przywrócenie terminu w przypadku jego przekroczenia. Dodatkowo podniosła rażące naruszenie art. 107 § 1 i § 3 kpa przez organ administracji I instancji poprzez brak podania podstawy prawnej i uzasadnienia prawnego oraz faktycznego rozstrzygnięcia, w którym organ ten zrównał zasiłek rodzinny z zasiłkiem pielęgnacyjnym, w sytuacji kiedy są to świadczenia innego typu oraz na podstawie jakich przepisów i okoliczności uznał, że do zasiłku pielęgnacyjnego zastosowanie ma taka sama procedura jak w przypadku zasiłku rodzinnego. Skarżąca wskazała także na rażące naruszenie prawa przez organ administracyjny I instancji poprzez samo przytoczenie przepisu art. 30 ust. 2 pkt 1-3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bez uzasadnienia prawnego i faktycznego, w konsekwencji czego organ nie określił precyzyjnie na podstawie jakich przepisów i okoliczności uznał świadczenia rodzinne za nienależnie pobrane. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Zgodnie z art. 129 § 1 kpa strona wnosi odwołanie do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Termin do wniesienia odwołania wynosi czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 kpa). Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Uchybienie ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność takiego odwołania. Organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie wniesione zostało w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 kpa. Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie wydając postanowienie przewidziane w art. 134 kpa, chyba że strona prosi o przywrócenie uchybionego terminu stosownie do art. 58 i następnych kpa i wniosek ten zostanie uwzględniony. Przepis art. 134 kpa stanowi bowiem, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości - art. 16 § 1 kpa (wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 330/99, niepubl.; wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z 18 października 1995 r., sygn. akt SA/Gd 2865/94, niepubl.). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2010 r. skarżąca otrzymała w dniu 31 maja 2010 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy). Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 14 czerwca 2010 r. W terminie tym nie wpłynęło odwołanie skarżącej, która złożyła je dopiero w dniu 21 czerwca 2010 r. Oznacza to, że odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowo określonego terminu do jego złożenia. Skoro skarżąca przekroczyła ustawowy termin do złożenia odwołania i nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu wraz z uprawdopodobnieniem, że uchybienie nastąpiło bez jej winy (art. 58 § 1 kpa), to prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przyjęło, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia tego odwołania, co skutkowało wydaniem postanowienia na mocy art. 134 kpa. Podkreślić trzeba, że nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie powołanego przepisu art. 134 kpa. Nie ma bowiem prawnej możliwości rozpatrzenia odwołania od decyzji ostatecznej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło