I SA/Wa 1914/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-22
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Emilia Lewandowska, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomości, które w dniu 27 maja 1990 r. stanowiły część pasa drogowego drogi wojewódzkiej, a następnie zostały geodezyjnie podzielone, mogą podlegać komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy sporne nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. należały do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegały komunalizacji. Stwierdzenie nieważności wcześniejszej decyzji komunalizacyjnej w części dotyczącej pasa drogowego nie przesądza automatycznie o możliwości komunalizacji pozostałej części nieruchomości po jej podziale. Brak zapewnienia stronie możliwości pełnego udziału w postępowaniu dowodowym oraz braki w uzasadnieniu decyzji również stanowiły podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej utrzymującej w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieodpłatne nabycie z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości Skarbu Państwa. Powiat, będący właścicielem nieruchomości, wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, nieuwzględnienie statusu Powiatu jako strony oraz naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej w związku z wcześniejszą decyzją Ministra stwierdzającą nieważność części decyzji komunalizacyjnej dotyczącej pasa drogowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Anna Wesołowska Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] - Zarządu Powiatu [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]; 2. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz skarżącego Powiatu [...] - Zarządu Powiatu [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...]
Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wojewoda [...] powyżej wskazaną decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto S. własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w S., w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr: [...] ha, [...] o pow. [...] ha[...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha (cz. dawnej działki nr [...] o pow. [...] ha) uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S., [...] o pow. [...] ha (cz. dawnej działki nr [...] o pow. [...] ha) uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S., [...] o pow. [...] ha uregulowanej w księdze wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda [...] stwierdził, że ze złożonej przez Prezydenta Miasta S. dokumentacji wynika, że wskazana nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) stanowiła własność Skarbu Państwa, a w stosunku do przedmiotowej nieruchomości zachodzą przesłanki komunalizacji z mocy prawa, określone w art. 5 ust. 1 ww. ustawy.
Odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] wniósł Starosta S. zarzucając jej naruszenie przepisów: art. 77 § 1 w zw. z art. 7 i 8, art. 107 § 3 w zw. z art. 107 § 1 i art. 11 oraz art. 28 kpa. oraz art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Podniósł zaistnienie negatywnych przesłanek, zawartych w przepisach art. 156 § 1 pkt 3 i pkt 5 kpa. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie przez organ II instancji co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu stwierdził, że Wojewoda nie wskazał do jakiej kategorii nieruchomości Skarbu Państwa, wymienionej w art. 5 ust. 1 należały przedmiotowe działki. Ponadto zarzucił: brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, pominięcie, Powiatu [...], będącego obecnie właścicielem powyższych działek jako strony postępowania oraz nieuwzględnienie faktu, że nieruchomość, oznaczona w dniu 27 maja 1990 r. numerem 2/12 o pow. [...] ha, była już przedmiotem decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] września 1994 r., nr [...], której nieważność została stwierdzona ostateczną decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2006 r.
Ponadto, odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] wniósł także Zarząd ww. Powiatu.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...].
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Komisja wskazała na podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji Wojewody [...] i powołała treść art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Ponadto stwierdziła, że z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe państwowe, a decydujące znaczenie dla komunalizacji ma stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wejścia w życie ww. ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zwróciła uwagę na okoliczność wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] września 1994 r., [...], stwierdzającej nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto S., na podstawie powołanego art. 5 ust. 1, własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr: [...] o łącznej pow. [...] ha, w obrębie [...].
Ponadto wskazała, że Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w części dotyczącej działki nr [...], gdyż część tej działki, w dniu 27 maja 1990 r., stanowiła część pasa drogowego - ul. [...], zajętego pod drogę wojewódzką. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] stwierdził nieważność ww. decyzji Wojewody [...], w części dotyczącej działki nr [...], o pow. [...] m2, w obrębie [...], a następnie orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...]. To ostatnie orzeczenie zostało następnie utrzymane w mocy decyzją tego samego organu z dnia [...] maja 2010 r. nr [...].
Organ odwoławczy podniósł, że z uzasadnienia powołanej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] wynika, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], o pow. [...] m2 stanowiła integralną część pasa drogowego, która na podstawie obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r. rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 7 lipca 1986 r. w sprawie zaliczania dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: [...] (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.) została zakwalifikowana do kategorii dróg wojewódzkich. Przy czym zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o drogach publicznych, zarząd nad drogami wojewódzkimi należał do terenowych organów administracji państwowej o właściwości szczególnej stopnia wojewódzkiego. Oznaczało to, że przedmiotowa nieruchomość, posiadająca status drogi wojewódzkiej, w dniu 27 maja 1990 r. nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i nie podlegała komunalizacji na podstawie ww. art. 5 ust. 1 pkt 1, a Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że decyzja Wojewody [...] - w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Miasto S. własności działki nr [...] - została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Komisja stwierdziła, że na mocy decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości - działka nr [...] o pow. [...] ha stanowiąca własność Gminy Miasta S., w użytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w S., na podstawie księgi wieczystej o Nr [...], uległa podziałowi na działki oznaczone numerami: 2[...] i działkę przeznaczoną pod obsługę komunikacyjną drogę kategorii powiatowej [...] - działkę nr [...]. Z odpisu wskazanej księgi wieczystej z dnia 30 sierpnia 2006 r. wynika również, że właścicielem ww. działek jest Skarb Państwa, po wykreśleniu jako właściciela Gminy Miasta S., na podstawie powołanej decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. Z kolei na mocy decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] działka nr [...], o pow. [...] ha została podzielona na działki o nr ewid [...], o pow. [...] ha oraz [...], o pow. [...] ha. Nowo powstałe działki leżą na terenie zabudowanym budynkami o funkcji usługowej oraz obiektami technicznymi związanymi i ich obsługą.
Prezydent Miasta S. występując z wnioskiem o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia przez Gminę Miasto S. własności nieruchomości położonej w S., obręb [...], oznaczonej działkami nr: [...], o ogólnej powierzchni [...] ha, wskazał, że tylko część działki nr [...] - obecnie działka nr [...] stanowiąca pas drogowy - nie podlegała komunalizacji a pozostała jej część oznaczona nr działek od [...] do [...] zabudowana pawilonami handlowymi podlegała komunalizacji, w rozumieniu powołanego wcześniej art. 5 ust. 1.
Organ II instancji podniósł, że dla ustalenia, czy działki objęte zaskarżoną decyzją komunalizacyjną należały - w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające (...) - do rad narodowych terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego niezbędnym pozostaje wyjaśnienie, co należy rozumieć pod pojęciem "należące do", ujętym w tym przepisie. Termin "należenia mienia" jest pojęciem normatywnym i wiąże się z regulacją zawartą w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, zgodnie z którą, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. "W sytuacji, gdy w myśl art. 6 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 maja 1990 r., terenowy organ administracji państwowej sprawując zarząd gruntu, który nie został oddany w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, mógł powierzyć sprawowanie zarządu takiego gruntu, utworzonemu w tym celu przedsiębiorstwu bądź innej państwowej jednostce organizacyjnej, oznaczało to, że organ ten był uprawniony do tego gruntu. Jeśli zatem organ mógł, w taki władczy sposób, zadysponować wspomnianym gruntem, to w sensie normatywnym, należy przyjąć, że grunt ten ,,należał do" terenowego organu administracji państwowej." (vide wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1697/11). Mienie ogólnonarodowe (państwowe) zarządzane w ten sposób należało zatem - zgodnie z art. 3 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.) - do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej. Przy czym zarząd, użytkowanie, użytkowanie wieczyste nie mogło powstać w sposób dorozumiany (vide wyrok WSA z dnia 10 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1499/10).
W świetle powyższego organ stwierdził, że Skarb Państwa był w dniu 27 maja 1990 r. właścicielem nieruchomości wymienionych w zaskarżonej decyzji, o czym świadczy wcześniejsza decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1994 r., stwierdzająca nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990r. przez Gminę Miasto S., na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające (...) własności nieruchomości oznaczonej m.in.: jako działka nr [...]. Stwierdzenie nieważności ww. decyzji, w części dotyczącej działki nr [...], z uwagi na fakt, że część tej działki, w dniu 27 maja 1990 r., stanowiła część pasa drogowego - ul. [...], zajętego pod drogę wojewódzką, Powyższe nie przekreśla ustaleń odnośnie prawa własności danej nieruchomości przysługującego Skarbowi Państwa, gdyż tytuł prawny Skarbu Państwa do tej nieruchomości nie był kwestionowany. Tym samym mienie, objęte zaskarżoną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., w dniu 27 maja 1990 r. było mieniem ogólnonarodowym (państwowym) i należało do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego w związku z czym podlegało komunalizacji z mocy prawa na podstawie powołanego art. 5 ust. 1.
Przy czym oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu i przeniesienie własności budynków stanowiących odrębną nieruchomość na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w S. - w zakresie m.in.: działki nr [...]- na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1994 r., Repertorium A Nr [...], jako dokonane po nabyciu z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości, nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy, bowiem decyzja w tej materii jest deklaratoryjna.
Organ II instancji wyjaśnił, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] nie obejmuje swym zakresem części działki nr [...] (oznaczonej obecnie nr [...], o pow. [...] ha), stanowiącej w dniu 27 maja 1990 r. część pasa drogowego - ul. [...], która była przedmiotem rozstrzygnięcia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Komisja stwierdziła, że w postępowaniu odwoławczym kpa. wyłącza stosowanie sankcji nieważności decyzji (vide wyrok NSA z dnia 12 marca 1981 r., sygn. akt SA 472/81, vide B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2014,13 wydanie, str. 551). Przy czym organ Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa jest wyłącznie organem odwoławczym, powołanym do rozpatrywania odwołań od decyzji komunalizacyjnych. Nie ma ona natomiast w stosunku do wojewodów uprawnień organu wyższego stopnia.
Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutu pominięcia w prowadzonym przez Wojewodę [...] postępowaniu administracyjnym - jako strony Powiatu [...]. Korespondencja dotycząca przedmiotowego postępowania była kierowana do Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej. Należy zauważyć, że zarówno Starosta [...] jak i Zarząd Powiatu [...], działający jako organ wykonawczy, w imieniu właściciela przedmiotowej nieruchomości, tj. Powiatu [...], wnieśli odwołanie od decyzji Wojewody z dnia [...] kwietnia 2013 r., a decyzja ta została skutecznie doręczona Powiatowi [...].
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Wojewodę art. 107 § 1 oraz 107 § 3 kpa. Komisja stwierdziła, że uzasadnienie decyzji Wojewody co prawda nie spełnia przesłanek zawartych w ww. regulacjach, jednak uchybienia w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji nie uniemożliwiły Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Jakkolwiek zaskarżona decyzja Wojewody budzi wątpliwości w kontekście zasad postępowania administracyjnego oraz zasady przekonywania (vide powołany w odwołaniu art. 11 kpa.), niemniej jednak Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa była zobowiązana do podjęcia wszelkich starań, aby ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. W sytuacji bowiem, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją administracyjną organu II instancji, niedopuszczalne jest - jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - podjęcie decyzji kasacyjnej, tj. decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, w trybie art. 138 § 2 kpa.
Ze skargą na powyższe rozstrzygnięcie wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Powiat [...] - Zarząd Powiatu [...], zarzucając mu:
- naruszenie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, poprzez przyjęcie, że nieruchomości oznaczone numerami działek: [...], stanowią mienie należące w dniu 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i tym samym wojewoda był uprawniony do stwierdzenia ich komunalizacji;
- naruszenie ius iudicata, polegającego na orzeczeniu o komunalizacji na rzecz Gminy Miasta S., w sytuacji gdy prawomocna pozostaje w obiegu prawnym decyzja nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2006, stanowiąca o braku podstaw do takowej komunalizacji;
- naruszenie przepisów art. 77 w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez ich nie zastosowanie, przez niezebranie przez organ II instancji całokształtu materiału dowodowego, mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia;
- naruszenie przepisów art. 107 § 3 w zw. z art. 107 § 1 i art. 11 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, przez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ II instancji uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a tym samym nie wyjaśnił stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy;
- naruszenie przepisów art. 28 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, przez nieuczynienie Powiatu [...], będącego właścicielem przedmiotowej nieruchomości, stroną postępowania administracyjnego.
Wobec powyższego wniósł o stwierdzenie w całości nieważności zaskarżonej decyzji lub jej uchylenie.
Strona nie zgodziła się z tokiem rozumowania Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, że skoro Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] komunalizującej, m.in. działkę nr [...], której częścią są obecne działki będące przedmiotem postępowania, z powodu, że stanowiła ona integralną część drogi wojewódzkiej, to po wydzieleniu z niej pasa drogowego pozostała część nieruchomości bez wątpienia spełnia wszystkie przesłanki pozwalające na jej ponowną komunalizację. Dokonanie po wielu larach podziału działki nr [...] i wydzielenie z niej części obecnie wykorzystywanej pod drogę nie może przesądzać, że jej pozostała część oznaczona dzisiaj nr: [...], nie należała do pasa drogowego. Co więcej, nawet gdyby w dniu 27 maja 1990 roku przedmiotowe działki nie stanowiły pasa drogowego drogi wojewódzkiej, czego na podstawie zebranego materiału dowodowego nie można stwierdzić, to nie można bezkrytycznie przesądzać, że należały one do mienia podlegającego komunalizacji.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...], naruszyła zasadę powagi rzeczy osądzonej. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2006 r. funkcjonuje w obrocie prawnym. Wbrew twierdzeniom Komisji, okoliczność, że decyzja MSWiA z dnia [...] lutego 2006 r. odnosiła swój skutek do działki nr [...], a decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. dotyczy działek nr [...] nie przesądza o braku tożsamości ich przedmiotu. Decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] w części, w której następnie stwierdzono jej nieważność, odnosiła skutek do konkretnego gruntu położonego w konkretnym miejscu, spełniającego konkretną funkcję, określonego wówczas numerem działki [...] o pow. [...] ha. Okoliczność, że wskutek następczych działań przedmiotowy grunt został geodezyjnie podzielony na większą ilość działek nie powoduje faktycznej zmiany przedmiotu orzekania.
Zarzucił ponadto, że o toczącym się postępowaniu komunalizacyjnym Powiat [...] dowiedział się kiedy Wojewoda [...] wydał już decyzję administracyjną. Powiat [...] nie miał ustawowo zapewnionej możliwości uczestnictwa w każdym stadium postępowania.
Odpowiadając na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi, bowiem podtrzymała argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i stwierdziła, że w jej w sprawie materiał dowodowy uzasadniał, przyjęcie, że sporna nieruchomość podlegała komunalizacji, podniesione w skardze zarzuty są nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organ wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania postanowienia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Rozpoznając sprawę niniejszą organ II instancji stanął na stanowisku, że Skarb Państwa w dniu 27 maja 1990 r. był właścicielem nieruchomości wymienionych w decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] września 1994 r., nr [...], stwierdzającej nieodpłatne nabycie przez Gminę Miasto S. własności nieruchomości oznaczonej m.in.: jako działka nr [...]. Stwierdzenie nieważności ww. decyzji w części dotyczącej działki nr [...], z uwagi na fakt, że część tej działki, w dniu 27 maja 1990 r., stanowiła część pasa drogowego - ul. [...], zajętego pod drogę wojewódzką nie przekreśla, zdaniem KKU ustaleń odnośnie prawa własności reszty tej działki przysługującego Skarbowi Państwa jako że tytuł prawny Skarbu Państwa do tej nieruchomości nie był kwestionowany.
Tym samym Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przyjęła że, w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowe działki, wymienione w treści decyzji Wojewody [...], były mieniem ogólnonarodowym i należały do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego w związku z czym podlegały komunalizacji .
Stanowisko to, jako przedwczesne nie zasługuje, w ocenie Sądu na aprobatę.
Ma rację skarżący, że nie można zgodzić się z argumentacją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowe, że skoro Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność decyzji komunalizującej działki nr [...], której częścią są obecne działki będące przedmiotem postępowania, z tego powodu, że stanowiła ona integralną część drogi wojewódzkiej, to po wydzieleniu z niej pasa drogowego pozostała część nieruchomości bez wątpienia spełnia wszystkie przesłanki pozwalające na jej ponowną komunalizację. W istocie bowiem organ nadzoru analizując stan faktyczny i prawny nieruchomości oznaczonej nr [...]. odnosił się do niej jako całości a nie jedynie ściśle określonego fragmentu zajętego pod drogę.
Tym samym Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa bezpodstawnie przyjęła, że nieruchomość będąca przedmiotem zaskarżonej decyzji, składająca się z działek ewidencyjnych wymienionych w orzeczeniu organu I instancji, stanowi mienie należące w dniu 27 maja 1990 roku do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, pomimo że ani Wojewoda [...] ani też Komisja nie przeprowadziły postępowania dowodowego w tym zakresie i nie zebrały żadnych dowodów na potwierdzenie zaistnienia bądź nie, pozytywnych przesłanek z art. 5 ust. 1 ustawy, oraz przesłanek negatywnych z art. 11 - 12 ustawy.
Na akceptację zasługuje także pogląd, że utrzymanie w mocy przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową, decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 roku nastąpiło z naruszeniem przez ten organ wymienionych w treści skargi przepisów postępowania , w szczególności art. 7, 7, 11 28 oraz 107 k.p.a.
Jakkolwiek Powiat [...] złożył odwołanie od decyzji organu I instancji to brak jest podstaw do przyjęcia , że mógł uczestniczyć w całym postępowaniu. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący powziął wiadomość o toczącym się postępowaniu w dacie wydania decyzji przez Wojewodę [...]. Powiat [...] nie uczestniczył w całym postępowaniu prowadzonym przez Wojewodę [...], a zwłaszcza w toku postępowania dowodowego. Nie miał ustawowo zapewnionej możliwości uczestnictwa w każdym stadium postępowania, składania wniosków dowodowych, żądań oraz wypowiadania się co do zebranych w sprawie dowodów. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że zarówno Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa jak i Wojewoda [...] nie dysponowały materiałem dowodowym pozwalającego na rzetelne rozpoznanie sprawy i wydanie ostatecznej decyzji. Zasadnie wskazano zatem w skardze, że konsekwencją powyższych błędów i uchybień Komisji są braki uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które nie wyjaśnia i nie przekonuje co do zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy rozpoznawaniu sprawy.
Ponieważ organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do wydania prawidłowej decyzji, dlatego też Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą w celu przeprowadzenia stosownego postępowania i wydania orzeczenia w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt.1 lit a i c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr.152 poz. 1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło