I SA/Wa 1916/05
WyrokWSA w Warszawie2006-05-25
Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Monika Nowicka, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa z powodu braku ostatecznej decyzji wojewody stwierdzającej przejście własności gruntu, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną jest zgodne z prawem, jeśli rozpatrzenie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. W tym przypadku zagadnieniem wstępnym jest ostateczna decyzja wojewody stwierdzająca przejście własności gruntu z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, co jest niezbędne do ustalenia legitymacji procesowej byłego właściciela do ubiegania się o odszkodowanie.Stan faktyczny
J.M. i H.M. złożyli skargę na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Skarżący domagali się przyznania odszkodowania. Organ zawiesił postępowanie, wskazując na brak ostatecznej decyzji wojewody stwierdzającej przejście własności gruntu, co stanowiło zagadnienie wstępne do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie. Sąd uznał skargę za bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2006 r. sprawy ze skargi J.M. i H.M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia J. i H.M. na postanowienie Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] maja 2005 r., zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] pochodzącą z księgi hipotecznej pod nazwą "[...]" - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 2000 r. Nr 133, poz. 872 z późń. zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie będzie ustalone i wypłacone według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Stosownie do tego przepisu, stronami toczącego się postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną są zawsze Skarb Państwa lub odpowiednia jednostka samorządu terytorialnego i dotychczasowy właściciel, co oznacza, iż unormowanie zawarte w tym przepisie dotyczy jedynie osób, które w dniu 31 grudnia 1998 r. były właścicielami nieruchomości, pozbawionymi możliwości władania w wyniku zajęcia jej pod drogę publiczną.
Z akt sprawy wynika, iż wnioskodawcy nie dysponują dokumentem bezspornie potwierdzającym prawo do przedmiotowej nieruchomości, ponieważ nie może być wydane zaświadczenie z księgi wieczystej stwierdzające stan prawny nieruchomości i aktualnych jej właścicieli.
Zdaniem organu, wniosek o ustalenie odszkodowania w trybie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. za zajęty pod drogi publiczne grunt, może być merytorycznie rozstrzygnięty dopiero po stwierdzeniu ostateczną decyzją wojewody jego przejścia z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Decyzja ta potwierdza fakt nabycia przez jeden z ww. podmiotów prawa własności gruntu a zarazem może stanowić podstawę do ubiegania się przez byłego właściciela o odszkodowanie. Może być wydana wyłącznie po uprzednim przekazaniu wojewodzie kompletnej dokumentacji sprawy przez właściwego zarządcę drogi publicznej. Ponadto określa jednoznacznie powierzchnię gruntu i jego położenie a więc elementy niezbędne przy ustalaniu wysokości odszkodowania.
Oznacza to, zdaniem organu, że wobec braku ostatecznej decyzji wojewody, wniosek o odszkodowanie nie może być merytorycznie rozpatrzony, a zawieszenie z urzędu przez organ pierwszej instancji postępowania w przedmiotowej sprawie, w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, jest w pełni uzasadnione, ponieważ kwestia nabycia prawa na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. oraz ustalenie właścicieli nieruchomości posiadających legitymacje procesową w postępowaniu odszkodowawczym, jest w stosunku do sprawy odszkodowania zagadnieniem wstępnym.
Skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. i H.M., twierdząc, że niewywłaszczone powierzchnie znajdują się pod ul. [...] i przylegają do ul. [...] przeznaczone pod jej rozbudowę, i domagali się przyznania im odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest zawieszenie z urzędu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W., zajętą pod drogę.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku J. i H.M. o zapłatę odszkodowania za część nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], zajętej pod drogę.
Zgodnie z art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem, które ustala się i wypłaca według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości, złożony w okresie od dnia 1 styczna 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, jest ostateczna decyzja wojewody, stosownie do art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Sąd podziela stanowisko organu, z którego wynika, że wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną może być rozstrzygnięty dopiero po stwierdzeniu ostateczną decyzją wojewody jego przejścia z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.
Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Jak wynika z akt administracyjnych, J. i H.M. nie dysponują dokumentem bezspornie potwierdzającym prawo do przedmiotowej nieruchomości, ponieważ Sąd Rejonowy dla [...] Wydział Ksiąg Wieczystych w zaświadczeniu z dnia 7 września 2004 r. stwierdził, że w archiwum ksiąg dawnych brak jest księgi hipotecznej pod nazwą "[...]", a zatem zaświadczenie o treści księgi nie może być wydane.
Prawidłowo zatem organ uznał, że ustalenie właścicieli nieruchomości posiadających legitymację procesową w postępowaniu odszkodowawczym, oraz nabycie prawa na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., w stosunku do sprawy odszkodowania jest zagadnieniem wstępnym.
Sąd podziela stanowisko organu, że z powodu braku ostatecznej decyzji wojewody, wniosek o odszkodowanie nie może być merytorycznie rozpoznany.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło