I SA/Wa 1916/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-10
Skład orzekający: Mirosław Gdesz, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo zastosowały art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uchylając decyzję przyznającą świadczenia, gdy członek rodziny przebywał poza granicami Polski, mimo braku dowodów na jego wcześniejsze zamieszkiwanie w Polsce i późniejszy wyjazd do pracy za granicę?Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły prawo materialne, w tym art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, błędnie uchylając decyzję przyznającą świadczenia rodzinne. Uchylenie decyzji na podstawie tego przepisu jest możliwe tylko w sytuacji, gdy członek rodziny przebywał w Polsce przed wydaniem decyzji, a następnie wyjechał do pracy za granicę, co potwierdził marszałek województwa. W niniejszej sprawie brak było dowodów na takie okoliczności, co czyniło uchylenie decyzji nieuzasadnionym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Wydziału Spraw Społecznych i Zdrowia dla Dzielnicy [...], uchylającą decyzję z dnia 2008 r. w sprawie przyznania D. P. świadczeń rodzinnych na córkę. Skarżąca zarzuciła organom błędne zastosowanie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazując, że jej były mąż nie jest członkiem rodziny, nie przebywał w Polsce i nie wyjechał do pracy za granicę. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] maja 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. , po rozpatrzeniu odwołania D. P. od decyzji Naczelnika Wydziału Spraw Społecznych i Zdrowia dla Dzielnicy [...], z dnia [...].04.2013r. Nr [...] uchylającej decyzję z dnia [...] października 2008r. Nr [...] w przedmiocie przyznania D. P. świadczeń rodzinnych na córkę P. P. ze skutkiem od dnia 12 czerwca 2009r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Orzeczenie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Decyzją z dnia [...].04.2013r. Nr [...] Naczelnik Wydziału Spraw Społecznych i Zdrowia dla Dzielnicy [...] uchylił od dnia [...] czerwca 2009r. decyzję z dnia [...] października 2008r. Nr [...] w przedmiocie przyznania D. P. zasiłku rodzinnego na córkę P. P. w kwocie 68 zł miesięcznie na okres od dnia 1 września 2008r. do 31 sierpnia 2009r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wys. 100 zł jednorazowo.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła D. P., wskazując na błędne zastosowanie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wskazując, iż były mąż nie jest członkiem rodziny, a ona nie otrzymała świadczeń z zagranicy.
W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydało zaskarżoną decyzję .
Po przeanalizowaniu całości akt sprawy skład orzekający stwierdził, iż odwołanie nie jest zasadne. Orzeczenie organu I instancji wydane zostało bowiem zgodnie z obowiązującymi w tym względzie przepisami.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 23a ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych .
Organ wskazał na treść art. 23a ustawy, który stanowi:
1. W przypadku gdy członek rodziny osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami do marszałka województwa.
W przypadku wyjazdu członka rodziny do państwa, o którym mowa w ust. 1, po wydaniu przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
2a. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w przypadku wyjazdu łub pobytu turystycznego, leczniczego lub związanego z podjęciem przez dziecko kształcenia poza granicami Rzeczypospolitej Polsłdej.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, marszałek województwa ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
W przypadku gdy marszałek województwa w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzją zgodnie z art. 21.
W przypadku gdy marszałek województwa, w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, Że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
(W przypadku, o którym mowa w ust. 5, marszałek województwa wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
W przypadku gdy marszałek województwa ustali, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego:
przekazuje sprawę organowi właściwemu w celu ustalenia prawa do świadczeń
rodzinnych - w przypadku, o któiym mowa w ust. 1;
informuje o tym fakcie organ właściwy - w przypadku, o którym mowa w ust. 2.
Organ właściwy w przypadku, o którym mowa w ust. 7 pkt 1, ustala prawo do świadczeń rodzinnych od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1.
Kolegium podniosło , że w piśmie z dnia [...] stycznia 2013r. Nr [...] M. Centrum Polityki Społecznej (działającego w imieniu M., jednoznacznie stwierdzono, iż w sprawie od dnia [...] czerwca 2009r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Z powyższego wynika , że organ I instancji był zobligowany regulacją zawartą w art. 23a ust. 5 ustawy do wydania decyzji uchylającej od dnia [...] czerwca 2009r. decyzję z dnia [...] października 2008r. Nr [...] w przedmiocie przyznania D. P. zasiłku rodzinnego na córkę P. P. w kwocie 68 zł miesięcznie na okres od dnia 1 września 2008r. do 31 sierpnia 2009r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wys. 100 zł jednorazowo.
Kolegium podkreśliło , że organem właściwym do wydania decyzji jest bowiem w takim przypadku wyłącznie marszałek województwa, który w oparciu o art. 23a ust. 6 ustawy rozstrzyga - zgodnie z art. 21 - o świadczeniach rodzinnych od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Organ wskazał , że wszelkie podnoszone przez skarżącą okoliczności przysługiwania ww. świadczeń rodzinnych, będą brane pod uwagę przez Marszałka Województwa w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji zgodnie z art.23a ust. 6 ustawy.
Skargę na powyższą decyzję złożyła D. P.. W jej uzasadnieniu wskazała , że organy błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podkreśliła , że jej były mąż nigdy nie zamieszkiwał ani nie przebywał na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Nigdy zatem z Polski nie wyjechał aby podjąć pracę poza jej granicami. Ponadto od rozwodu nie utrzymuje kontaktów ani z nią ani z córką, nie łoży także żadnych środków finansowych. Wyjaśniła , że ma trudną sytuację materialną.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone postanowienie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania postanowienia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają obowiązujące przepisy prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Wydziału Spraw Społecznych i Zdrowia dla Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. r., którą to decyzją uchylił on własną decyzję z dnia [...] października 2008r. r. przyznającą D. P. zasiłek rodzinny na córkę P. P. wraz z dodatkiem do zasiłku rodzinnego – powołując się na treść art. 23a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.).
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny właściwego zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz prawidłowości zastosowania ww. art. 23a ust.5 cytowanej ustawy.
W ocenie Sądu , w składzie orzekającym w sprawie niniejszej, organy orzekające w sprawie naruszyły treść prawa materialnego art . 23a ust.5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Stosownie do treści art. 23 a ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych , organ właściwy ( w tym przypadku Prezydent W. ) zobowiązany jest uchylić wydaną przez siebie wcześniej decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym członek rodziny osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i przekazać wniosek wraz z dokumentami do marszałka województwa jako właściwego do rozpoznania sprawy. Obowiązek ten powstaje jednakże jedynie w przypadku wyjazdu członka rodziny do państwa, o którym mowa w ust. 1, po wydaniu przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne ( ust.2) gdy marszałek województwa ustali , że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Ponad wszelką wątpliwość , w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy taka sytuacja nie miała miejsca. Brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia , że J. P. przebywał lub zamieszkiwał w Polsce w dniu wydania przez Prezydenta miasta W. decyzji z dnia [...] października 2008r. Nr [...] w przedmiocie przyznania D. P. świadczeń rodzinnych na córkę P. P. Brak jest także dokumentów , które potwierdzałyby , że po jej wydaniu wyjechał do Królestwa Danii i tam podjął następnie zatrudnienie.
Powyższe przesądza , że organy obu instancji wadliwie , bez wypełnienia dyspozycji zdania pierwszego ust.5 art.23 a uznały za uzasadnione uchylenie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2008r. stosownie do treści dalszej część tego przepisu.
Mając to na uwadze , Sąd uznał, że organy administracji dokonały niewłaściwej subsumpcji wskazanej normy prawnej w ten sposób, że błędnie ją zastosowały do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, co miało wpływ na wynik sprawy. Nadto, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wydaną z naruszeniem powołanego przepisu , naruszyło również przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło