I SA/Wa 1917/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu odwołania H. L. od decyzji Prezydenta W. ustalającej wysokość świadczenia nienależnie pobranego w formie zasiłku stałego, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] przyznano H. L. zasiłek stały w wysokości [...] zł. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] Prezydent W. ustalił, że zasiłek stały pobrany przez H. L. w łącznej kwocie [...] zł jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi. Jednocześnie organ postanowił potrącać kwotę nienależnego świadczenia z bieżącej wypłaty zasiłku stałego po 40 zł miesięcznie poczynając od miesiąca następującego po miesiącu uprawomocnienia się decyzji. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], w związku ze zmianą sytuacji życiowej świadczeniobiorcy oraz jego pisemną rezygnacją z pomocy OPS, ograniczono termin obowiązywania decyzji przyznającej zasiłek stały do dnia 30 kwietnia 2011 r. Decyzja niniejsza stała się ostateczna. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., wszczęto postępowanie w sprawie żądania zwrotu świadczenia nienależnie pobranego w wysokości [...] zł. wobec niemożności potrącania kwot nienależnie pobranych ze świadczenia bieżącego. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] Prezydent W. ustalił wysokość świadczenia nienależnie pobranego przez H. L. w formie zasiłku stałego, na łączną kwotę [...] zł żądając jednocześnie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w ciągu 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. Od decyzji powyższej odwołanie do organu wyższego stopnia złożył H. L. wskazując, że zaskoczyła go treść zaskarżonej decyzji oraz że nie miał możliwości przedstawienia swojej trudnej sytuacji materialnej i osobistej. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji pominął okoliczność, że w obrocie prawnym pozostaje nadal decyzja z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], którą organ ustalił, ze zasiłek pobrany przez H. L. we wskazanych w tej decyzji szczegółowo okresach, był świadczeniem nienależnie pobranym w łącznej kwocie [...] zł i podlegał potrąceniu z bieżącego zasiłku stałego po [...] zł miesięcznie. Zaskarżona decyzja orzeka zatem w części w tym samym przedmiocie co ww decyzja z [...] listopada 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało poza tym, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 107 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie zawiera podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Ponadto zaskarżona decyzja nie zawiera, zdaniem organu odwoławczego, ustaleń odnośnie faktów dotyczących stanu majątkowego i zdrowotnego strony, oraz subsumcji ustalonego stanu faktycznego do zastosowanych przepisów prawa. SKO wyjaśniło nadto, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz podania przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wskazał poza tym, że ponownie rozpoznając sprawę, organ pierwszej instancji powinien wyczerpująco zebrać i ocenić materiał dowodowy i wyjaśnić, jaka jest wzajemna relacja decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] i decyzji z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] i czy nie zachodzi w niniejszej sprawie przypadek powagi rzeczy osądzonej. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu H. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawił szczegółowo swoją sytuację życiową oraz wyraził rozgoryczenie pracą Ośrodka Pomocy Społecznej. Opisał swoje wieloletnie kontakty z organami opieki społecznej, wyraził dezaprobatę dla zasad ich działania a także zastrzeżenia do pracy zatrudnianych przez organy pomocowe pracowników. Zwrócił także uwagę , że wszystkie wydawane w jego sprawach decyzje były poprzedzane czynnościami pracowników socjalnych OPS , a więc okoliczności dotyczące sytuacji w której się każdorazowo znajdował były Ośrodkowi znane. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Istotą sporu w sprawnie niniejszej jest kwestia, czy wydając zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło decyzję Prezydenta miasta W. z dnia [...].03.2012 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...].07.2012r. zapadła ona na podstawie art. 138 § 2 kpa . Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności w wyniku wniesienia odwołania organ odwoławczy zobowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Zakres tego rozstrzygnięcia wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia dokonanego przez organ I instancji . Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta sprawa wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Rodzaje decyzji, które mogą zapaść w postępowaniu przed organem odwoławczym wyczerpująco wymienia art.138 § 1 i 2 kpa . Stosownie do jego treści organ odwoławczy wydaje decyzję, w której : 1) Utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję – w przypadku gdy uzna, że decyzja wydana przez organ I instancji jest prawidłowa , zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem jak i pod względem celowości. 2) Uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, albo uchylając tą decyzję – umarza postępowanie I instancji w całości albo w części, albo 3) Umarza postępowanie odwoławcze -w przypadku gdy dojdzie do przekonania, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest nieprawidłowe i wymaga weryfikacji. Regulacja § 2 art. 138 kpa przewiduje także , że 4) Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania , a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ powinien wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Powyższe oznacza, że organ odwoławczy respektując zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a. powinien rozpoznać przekazaną mu sprawę w zakresie w jakim rozpoznał ją organ I instancji . Jeśli natomiast postępowanie przed organem I instancji nie zostało prawidłowo i wyczerpująco przeprowadzone, a organ II instancji byłby zmuszony przeprowadzić je w całości lub w znacznej części winien wydać decyzję kasacyjną . Nie budzi wątpliwości Sądu w sprawie niniejszej , że uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja Prezydenta miasta W. z dnia [...].03.2012r. wydana została z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Przede wszystkim organ I instancji zaniechał ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie sytuacji osobistej, zdrowotnej i finansowej H. L. a następnie jego subsumcji w ramach obowiązujących przepisów prawa i wyczerpującego uzasadnienia zajętego stanowiska stosownie do treści art.107 k.p.a.. Uchylona przez Kolegium decyzja nie zawiera także danych personalnych i informacji o stanowisku osoby, która ją wydała . Przede wszystkim jednak w omawianej decyzji pominięty został istotny dla jej rozstrzygnięcia fakt pozostawania w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] listopada 2010r. mocą , której ustalono, że zasiłek pobrany przez H. L. był świadczeniem nienależnie pobranym w łącznej kwocie [...] zł i podlegał potrąceniu z bieżącego zasiłku stałego po [...] zł miesięcznie. Zasadnie wskazał zatem organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji powinien wyczerpująco zebrać i ocenić materiał dowodowy w sprawie , decyzja powinna być właściwie napisana i podpisana a także winna być dokonana analiza i ocena jaka jest wzajemna relacja decyzji z dnia [...] listopada 2010r. oraz decyzji z dnia [...] marca 2012r. – w tym również czy w sprawie nie zachodzi w tym zakresie przypadek powagi rzeczy osądzonej. Zaskarżone przez H. L. rozstrzygnięcie mieści się zdaniem Sądu w ramach zakreślonych dyspozycją art. 138 § 2 kpa , co oznacza, że nie zapadło z naruszeniem tego przepisu. Sąd podziela pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że H. L. zaskarżył korzystną dla siebie decyzję, która uwzględnia jego stanowisko zawarte w odwołaniu w konsekwencji niezrozumienia jej treści. Faktycznie bowiem Kolegium nakazało organowi I instancji ponowne, dogłębne przeanalizowanie sytuacji skarżącego oraz zweryfikowanie okoliczności faktycznych sprawy w kontekście wcześniejszej, pozostającej w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] listopada 2010r. mocą, której ustalono kwotę zasiłku nienależnie pobranego przez skarżącego na [...] zł z obowiązkiem jej potrącania z bieżącego zasiłku stałego po [...] zł miesięcznie. Mając wskazane okoliczności na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art.200 p.p.s.a.