I SA/Wa 1917/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-03-19
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej nienależnie pobranego świadczenia, skarżący zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W takiej sytuacji sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
H. L. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. W trakcie postępowania H. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wykazał trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody rodziny i konieczność ponoszenia innych wydatków.Rozstrzygnięcie
Przyznano H. L. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postanawia przyznać H. L. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie.
W związku z wniesioną skargą H. L. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Źródłem dochodu rodziny jest renta stała skarżącego w wysokości [...] zł oraz renta stałą miesięczna jego żony w wysokości [...] zł. Skarżący i żona mieszkają w mieszkaniu kwaterunkowym o powierzchni [...] m2. Uzasadniając wniosek H. L. wyjaśnił, że uzyskiwane dochody należy zmniejszyć o kwotę [...] zł z tytułu płacenia alimentów na rzecz jego syna, zatem na życie pozostaje mu kwota [...] zł. Dodał również, że jego stan zdrowia ([...]), jest schorowany, zażywa leki uniemożliwia mi opłacenie kosztów. Zaznaczyć należy, że dokumentacja zgromadzona w sprawie potwierdza informacje zamieszczone przez stronę w urzędowym formularzu.
Rozpoznając wniosek należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać jednak należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym następuje - gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że H. L. wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Mając na uwadze wykazany łączny dochód rodziny około [...] zł oraz wyliczone wydatki należy przyjąć, że w sposób oczywisty nie jest on w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żony - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło