I SA/Wa 1917/13

WyrokWSA w Warszawie2013-11-13

Skład orzekający: Marta Kołtun - Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta, jako zarządca drogi w mieście na prawach powiatu, jest podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod rozbudowę drogi wojewódzkiej, czy też podmiotem tym powinien być Marszałek Województwa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta, jako zarządca drogi w mieście na prawach powiatu, jest właściwym podmiotem do wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod rozbudowę drogi wojewódzkiej. Jest to zgodne z przepisami ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego, które wskazują, że zadania związane z drogami publicznymi w miastach na prawach powiatu finansowane są z budżetów tych miast, a koszty nabycia nieruchomości pod drogi, w tym odszkodowania, są finansowane na podstawie tych przepisów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Prezydenta Miasta na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa na rzecz Województwa na realizację inwestycji drogowej. Głównym zarzutem skarżącego było błędne wskazanie Prezydenta Miasta jako podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania, podczas gdy zdaniem skarżącego powinien być nim Marszałek Województwa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Prezydenta Miasta [...] na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r., nr [....] orzekającej o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Prezydenta Miasta [...] za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] nieruchomości położonej na terenie Gminy [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, a także orzekającej o zobowiązaniu Prezydenta Miasta [....] – zarządcy drogi - do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym ww. decyzja stanie się ostateczna - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Nieruchomość położona na terenie Gminy [...], obręb [...] oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], została przeznaczona na realizację inwestycji drogowej pn. “Połączenie [...] [...] z [...] [...] [...] – Trasa [...]. Zadanie [...], Odcinek ul. [...] – [...]. [...]" dla fragmentu od [....] do [...]. [...] w [...]. Z dniem, w którym ww. decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, tj. z dniem 16 lutego 2011 r., przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność Województwa [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta [...] za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] wyżej opisanej nieruchomości, a także zobowiązał Prezydenta Miasta [...] do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym ww. decyzja stanie się ostateczna. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Prezydent Miasta [...] podnosząc, że organ wojewódzki niewłaściwie zastosował przepis art. 22 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego, zamiast art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ty samym, nieprawidłowo określił podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania – t.j. wskazał Prezydenta Miasta [....] zamiast Marszałka Województwa [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na przepis art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (j.t. Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 ze zm.), zgodnie z którym nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren, o których mowa w ust. 2 (linie podziału nieruchomości), stają się z mocy prawa własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, za odszkodowaniem ustalonym przez wojewodę w odrębnej decyzji, o której mowa w art. 18 ustawy. W myśl art. 18 ust. 1 wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej drogi przez organ pierwszej instancji oraz według jej wartości z dnia wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Z kolei, w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: 1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17; 2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności; albo 3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna - wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego. Następnie, organ odwoławczy stwierdził, że do ustalenia wartości nieruchomości mają zastosowanie odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami. Na podstawie art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości. Wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości (ust. 3). Jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia (ust. 4). Z kolei, zgodnie z art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Jak podniósł Minister, w niniejszej sprawie, podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] nieruchomości położonej na terenie Gminy [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowi operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] października 2011 r. przez rzeczoznawcę majątkowego H. J. Klauzulą z dnia [...] kwietnia 2013 r. biegły potwierdził aktualność ww. operatu. Organ odwoławczy stwierdził, że rzeczoznawca wskazał, iż przedmiotowa działka położona jest w [...] w dzielnicy [...] [...], przy [...] [...]. Na działce znajdował się budynek mieszkalno – usługowy oraz kiosk nie związany trwale z gruntem. Sąsiedztwo przedmiotowej nieruchomości stanowi zabudowa mieszkaniowa. Biegły ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość objęta została miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego [....] -.[....] w mieście [....], zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta [...] nr [....] z dnia [....] lipca 2002 r. Zgodnie z nim, działka znajduje się na terenie strefy ul. [...] i projektowanej tzw. [....] [...], drogi i ulice główne o ruchu przyspieszonym. Rzeczoznawca, wyceniając grunt, zastosował podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Biegły wyjaśnił w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie podejście porównawcze oraz na czym polega metoda korygowania ceny średniej. Następnie, rzeczoznawca wskazał, że wartość części składowych gruntu, w postaci budynku mieszkalno-usługowego, w którym wyodrębniono lokale mieszkalne, ze względu na brak danych o tych lokalach oraz ze względu na brak transakcji porównywalnych, została określona przy zastosowaniu podejścia kosztowego, metody kosztów odtworzenia, techniki wskaźnikowej. Na potrzeby wyceny biegły zbadał 21 transakcji sprzedaży nieruchomości położonych w [...] przeznaczonych na cele komunikacyjne. Analiza rynku pozwoliła biegłemu stwierdzić, że na wartość nieruchomości wpływ mają takie atrybuty jak: lokalizacja ogólna (waga 40%), sąsiedztwo i otoczenie (waga 25%), kształt i konfiguracja terenu (waga 15%), uzbrojenie (waga 20%). Ostatecznie wartość przedmiotowej nieruchomości gruntowej biegły ustalił na kwotę [...] zł, natomiast wartość składników budowlanych znajdujących się na wycenianej nieruchomości na kwotę [...] zł. W związku z tym, że przedmiotowa nieruchomość została wydana w dniu [...] lutego 2011 r., kwotę należnego odszkodowania powiększono o 5% jej wartości, czyli o kwotę [...] zł. Oceniając poprawność sporządzonego operatu szacunkowego Minister stwierdził, że został on sporządzony prawidłowo, w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Organ wskazał na przepis § 36 ust. 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie uwzględnia się nakładów poniesionych na nieruchomości po dniu wydania decyzji. Z kolei, w myśl § 36 ust. 2 tego rozporządzenia, w przypadku gdy dane z lokalnego i regionalnego rynku nieruchomości są niewystarczające do określenia wartości rynkowej zgodnie z ust. 1, wartość nieruchomości objętej decyzją określa się w podejściu kosztowym. Stosownie zaś do § 36 ust. 3 w przypadku gdy przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość rynkową nieruchomości określa się w następujący sposób: 1) wartość działek gruntu wydzielonych pod nowe drogi publiczne albo pod poszerzenie dróg istniejących stanowi iloczyn wartości 1 m2 gruntów, z których wydzielono te działki gruntu, i ich powierzchni; 2) wartość nieruchomości zajętych pod drogi publiczne stanowi iloczyn wartości 1 m2 gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych i ich powierzchni - powiększony, na podstawie badania rynku nieruchomości, nie więcej niż o 50%. Natomiast, zgodnie z § 36 ust. 4 w przypadku gdy na realizację inwestycji drogowej została wywłaszczona lub przejęta z mocy prawa nieruchomość, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, wartość rynkową określa się, przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych, chyba że określenie wartości jest możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio. Organ odwoławczy podkreślił, że skoro przedmiotowa działka, na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego była przeznaczona na cele komunikacji biegły prawidłowo przyjął do porównania transakcje nieruchomościami przeznaczonymi pod inwestycje drogowe. Tym samym operat szacunkowy wypełnia dyspozycję przepisu § 36 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 2004 r. i może stanowić podstawę ustalenia odszkodowania w niniejszej sprawie. Odnosząc się natomiast do zarzutu Prezydenta Miasta [...] dotyczącego nieprawidłowego określenia podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania Minister stwierdził, że stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych koszty nabycia nieruchomości pod drogi, w tym odszkodowania, finansowane są na podstawie przepisów o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego, przepisów o drogach publicznych oraz przepisów o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym. W ocenie organu, użyte w tym przepisie sformułowanie “koszty nabycia nieruchomości pod drogi, w tym odszkodowania" obejmuje również obowiązek wypłaty odszkodowania z tytułu przejęcia nieruchomości pod drogi publiczne. Dalej, Minister stwierdził, że ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych jest ustawą szczególną w stosunku do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w konsekwencji, nie ma w niniejszej sprawie zastosowania art. 132 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami (jak twierdzi odwołujący się). Użycie bowiem przez ustawodawcę (w art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.) zwrotu “odpowiednio" wskazuje, iż jego wolą nie było stosowanie w takich sprawach ustawy o gospodarce nieruchomościami bezpośrednio, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia postępowania odszkodowawczego i z uwzględnieniem jego specyfiki. Następnie, organ wskazał na treść art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz. U. 2005 r. Nr 267, poz. 2251 ze zm.), zgodnie z którym - w granicach miast na prawach powiatu zadania w zakresie finansowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony i zarządzania drogami publicznymi, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, finansowane są z budżetów tych miast. Zatem, w ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie odszkodowanie winno być wypłacone przez Prezydenta Miasta [...]. Skargę na powyższą decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. wniósł Prezydent Miasta [...], reprezentowany przez P. S., zarzucając jej: 1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji drogowych w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.. U. Nr 193, poz. 1194, z 2008 r. ze zm.) w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz. U. Nr 267, poz. 2251 z 2005 r. ze zm.), skutkujące błędnym określeniem podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania za przejęcie nieruchomości pod drogi publiczne; 2) naruszenie prawa materialnego poprzez błędne niezastosowanie art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji drogowych w zakresie dróg publicznych w zw. z art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. Nr 102, poz. 651 z 2010 r. ze zm.), skutkujące błędnym określeniem podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania za przejęcie nieruchomości pod drogi publiczne. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2012 r.., nr [...]. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca szczegółowa omówiła stanowisko w zakresie ww. zarzutów stwierdzając, że skoro Województwo [...] uzyskało realną korzyść majątkową na skutek przeniesienia prawa własności przysługującego Skarbowi Państwa, to zobowiązanym do zapłaty stosownego odszkodowania powinien być Marszałek Województwa [...]. Tylko w takiej sytuacji doszłoby bowiem do wyrównania uszczerbku majątkowego, do którego doszło na skutek wywłaszczenia prawa własności. Ponadto, w ocenie skarżącego, nawet gdyby uznać, iż z art. 22 ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o finansowaniu, wynika że finansowanie odszkodowań z tytułu wywłaszczeń dokonanych na potrzeby budowy dróg publicznych zlokalizowanych w miastach na prawach powiatu, jest obowiązkiem Prezydentów takich miast, to nie oznacza to automatycznie, że owi Prezydenci są podmiotami zobowiązanymi do wypłaty odszkodowań W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kontrolując sprawę w tak określonych granicach Sąd uznał, że skarga jest niezasadna. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał oceny zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji, tj. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. orzekł o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość, która przeszła na własność Województwa [...], na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. Wojewody [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn: "Połączenie [...] [...] z [....] [...] [...] – [...] [...] . Zadanie [...]. Odcinek ul. [...] – [...] [...]" dla fragmentu od [...] do w [...]. Odszkodowanie dotyczy nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej na terenie Gminy [...], obręb [...], stanowiącej na dzień wydania decyzji przez Wojewodę [...] własność Skarbu Państwa. Wartość odszkodowania za przedmiotową nieruchomość została ustalona na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę H. J. z dnia [....] października 2011 r., którego aktualność została potwierdzona na dzień [....] kwietnia 2013 r. W analizowanym operacie szacunkowym rzeczoznawca zastosował podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej, przyjmując do porównania 21 nieruchomości o przeznaczeniu pod drogi, z obszaru miasta [...]. Rzeczoznawca majątkowy, po obliczeniu współczynnika korygującego ustalili wartość prawa własności działki nr [...] o pow. [...] ha na kwotę [...] zł. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że biegły sporządził operat szacunkowy zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. nr 207, poz. 2109 ze zm.). Z treści skargi wynika, że skarżący nie kwestionuje rozstrzygnięcia organu administracji w przedmiocie ustalenia odszkodowania, lecz podważa stanowisko Ministra (podzielające stanowisko organu pierwszej instancji) w zakresie dotyczącym wskazania, że to Prezydent Miasta [...] zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania. Zdaniem strony skarżącej, podmiotem zobowiązanym do wypłacenia odszkodowania powinien być bowiem Marszałek Województwa [...], gdyż na rzecz Województwa [...] nastąpiło przejęcie objętej zaskarżoną decyzją nieruchomości. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie ma treść art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) - dalej specustawa. Przepis ten (na dzień wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji) stanowił, że nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Art. 11f ust. 1 pkt 6 wskazuje, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Z treści art. 12 ust. 4 pkt 2 specustawy wynika więc, że z mocy prawa na własność zarządcy drogi przechodzą te działki, które zostały wykazane przez wnioskodawcę (w tym przypadku Prezydenta Miasta [...], reprezentowanego przez Prezesa Zarządu [...] Inwestycji Komunalnych w [...]) jako niezbędne do przejęcia. W konsekwencji, wskazanie przedmiotowej działki jako koniecznej do przejęcia z mocy prawa, musi doprowadzić do wydania decyzji odszkodowawczej. Za prawidłowe należy uznać wywody prawne przedstawione uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczące podmiotu uprawnionego do odszkodowania. Stosownie bowiem do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., ustawa ta określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19 poz. 115 ze zm.), a także organy właściwe w tych sprawach. W odniesieniu do dróg innych niż zarządzane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad uprawnienia, obowiązki i zadania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wynikające z niniejszej ustawy wykonuje właściwy zarządca drogi (art. 1 ust. 2). Z przepisu art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych wynika zaś, że zarządcą drogi jest organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony drogi. Przy czym w myśl art. 19 ust. 5 powołanej ustawy o drogach publicznych, w granicach miast na prawach powiatu, zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. Zgodnie natomiast z art. 20 pkt 3 i 17 tej ustawy, do obowiązków zarządcy drogi należy m.in. pełnienie funkcji inwestora oraz nabywanie nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego prawa do tych nieruchomości. Zauważyć także trzeba, że stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, koszty nabycia nieruchomości pod drogi, w tym odszkodowania, finansowane są na podstawie przepisów o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego, przepisów o drogach publicznych oraz przepisów o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym. Powołany przepis art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. nie określa zatem podmiotu zobowiązanego do poniesienia kosztów nabycia nieruchomości pod drogi, w tym kosztów odszkodowania, odsyłając w tym zakresie m.in. do przepisów ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz. U. Nr 267, poz. 2251 ze zm.) stanowi zaś, że zadania w zakresie budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg oraz zarządzania nimi , finansowane są - w odniesieniu do dróg krajowych - przez ministra właściwego do spraw transportu za pośrednictwem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad albo drogowych spółek specjalnego przeznaczenia, w odniesieniu do dróg wojewódzkich - przez samorząd województwa, w odniesieniu do dróg powiatowych - przez samorząd powiatowy. W myśl natomiast art. 3 ust. 3 tej ustawy, w granicach miast na prawach powiatu zadania w zakresie finansowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony i zarządzania drogami publicznymi, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, finansowane są z budżetów tych miast. Powołane wyżej przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. jednoznacznie określają zatem podmioty zobowiązane do finansowania zadań związanych z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem, ochroną oraz zarządzeniem określoną kategorią dróg. Przy czym podkreślić trzeba, że reguły wynikające z powyższych przepisów stosuje się także – zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. – do finansowania kosztów nabycia nieruchomości pod drogi. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że objęta zaskarżoną decyzją nieruchomość, przeznaczona decyzją Wojewody [...] z dnia [....] stycznia 2011 r. o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej pn: "Połączenie [...] [...] z [...] [...] [...] – Trasa [...] . Zadanie [...]. Odcinek ul. [...] – [...] [...]" dla fragmentu od [...] do [...] [...] w [...], położona jest w granicach Gminy Miasta [...], które – co nie ulega wątpliwości – jest miastem na prawach powiatu. Oczywiste zatem jest, że stosownie do treści powołanych wyżej przepisów, tj. art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, przejętą pod rozbudowę drogi wojewódzkiej, powinno być wypłacone przez Prezydenta Miasta [...]. W konsekwencji, błędnie skarżący uznaje, że odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. dokonane w art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. dotyczy wskazania podmiotu zobowiązanego do płacenia odszkodowania. Przeczy temu bowiem treść art. 22 ust. 1 specustawy i art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. W świetle powyższego należy stwierdzić, że stanowisko organów, co do podmiotu zobowiązanego do wypłacenia odszkodowania jest zgodne z prawem. Niezasadnie zatem skarga zarzuca naruszenie wskazanych w niej przepisów prawa, a zatem brak jest podstaw do jej uwzględnienia. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło