I SA/Wa 1918/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-10-25

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, biorąc pod uwagę jego sytuację majątkową i dochodową?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca posiada zabezpieczone potrzeby bytowe, dochody oraz środki pieniężne, co wyklucza jego status osoby ubogiej, dlatego odmówiono przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
J. U. złożył skargę na decyzję Ministra Infrastruktury dotyczącą ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod budowę obwodnicy. W trakcie postępowania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację zdrowotną i finansową swoją i żony oraz posiadanie majątku i dochodów z ZUS.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania J. U. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. U. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: odmówić przyznania J. U. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. J. U. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] sierpnia 2011 r., nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], orzekającą o ustaleniu odszkodowania na rzecz J. U. w wysokości [...] zł za przejętą z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość, położoną w gminie L., oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, z przeznaczeniem pod budowę I etapu obwodnicy m. L. w ciągu drogi krajowej nr [...] L.- P. na odcinku od km [...] do km [...] wraz z niezbędną infrastruktura techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi oraz zobowiązującej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W toku postępowania wnioskiem z 16 października 2011 r. J. U. nadesłał do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Źródłem dochodu rodziny jest świadczenie wypłacane skarżącemu przez ZUS w wysokości [...] zł oraz świadczenie wypłacane przez ZUS jego żonie w wysokości [...] zł. Wnioskodawca ujawnił również, że posiada majątek w postaci niewykończonego domu jednorodzinnego o powierzchni [...] m2, dwie działki rolne o powierzchni [...] i [...] ha. Ponadto skarżący ujawnił, że posiada środki pieniężne w wysokości [...] zł będące należnością za wywłaszczoną działkę. Uzasadniając wniosek skarżący wyjaśnił, że ma [...] lata, jest inwalidą drugiej grupy, z uwagi na wiek i stan zdrowia – on i żona – zmuszeni są do wykupu leków za [...] zł miesięcznie, ponadto korzystają z prywatnych usług medycznych, ponoszą wydatki związane z ogrzewaniem domu gazem, sprzątaniem domu, odśnieżaniem itd. Przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku na wstępie należy zauważyć, że w niniejszym postępowaniu strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania same koszty sądowe sprowadzają się do opłacenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł oraz innych kosztów np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) z wszystkich tych kosztów wpis od skargi jest opłatą najwyższą. Ponadto wspomnieć również należy, że opłacenie kosztów jest rozłożone w czasie co oznacza, że skarżący nie będzie zobowiązany do ich uiszczenia jednorazowo i w całości. Rozpoznając zatem wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ocenie referendarz sądowego w niniejszej sprawie uznać należało, iż sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pamiętać należy o tym, że instytucja prawa pomocy z założenia ma gwarantować pomoc finansową ze strony Państwa dla osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej. Tymczasem wnioskodawca ma zabezpieczone potrzeby bytowe (ujawnił, że jest właścicielem niewykończonego domu o powierzchni [...] m2), jak również nie pozostaje bez środków do życia i uzyskuje wraz z żoną dochód o łącznej wysokości [...] zł. Nie można zatem uznać, że należy on do osób ubogich. Ponadto J. U. ujawnił, że posiada środki pieniężne w kwocie [...] zł. W tej sytuacji brak jest przesłanek do przyjęcia, że nawet przy odliczeniu wydatków, które wnioskodawca wykazał (zakup leków, opieka medyczna, koszty utrzymania domu itd.) nie jest on w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych (z których najwyższa opłata to kwota 200 zł). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono przyznania prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło