I SA/Wa 1918/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: WSA Marta Kołtun - Kulik (spr.) WSA Tomasz Szmydt po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] o odmowie przyznania zasiłku okresowego. Decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2015 r. P. S. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej [...][...] o przyznanie pomocy finansowej m.in.w formie zasiłku okresowego. Wnioskodawca wskazał na swoją trudną sytuację życiową, w tym finansową, oraz na problemy zdrowotne. Podniósł, że z uwagi na przebywanie na zwolnieniu lekarskim w okresie od dnia [...] maja do dnia [...] czerwca 2015 r., w miesiącu czerwcu otrzymał wynagrodzenie tylko w wysokości [...] zł, z którego nie będzie w stanie utrzymać się w najbliższym miesiącu. Jednocześnie wniósł do organu o wyłączenie od udziału w jego sprawie czterech wskazanych przez niego pracowników tego organu. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] orzekł o odmowie przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego. Od powyższej decyzji Prezydenta [...] odwołanie wniósł P. S. kwestionując rozstrzygnięcie oraz zarzucając, że decyzja nie zawiera elementów, o których mowa w art. 107 k.p.a. Ponadto, strona wskazała na naruszenie zasad postępowania wyrażonych w art. 8, 9 i 11 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. a także naruszenie art. 24 k.p.a. wyjaśniając, że nie został rozpatrzony jej wniosek o wyłączenie pracowników. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podniósł, że ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 163, zwana dalej jako: "u.p.s.") wskazuje w art. 8 ust. 1, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł (tzw. kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej); 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456 zł (tzw. kryterium dochodowe na osobę w rodzinie). Z kolei, w myśl art. 38 ust. 1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Tym samym, organ wydając decyzję w oparciu o powołane przepisy zobowiązany jest do ustalenia, czy złożony wniosek dotyczy niezbędnej potrzeby życiowej istniejącej w chwili jego złożenia, a ponadto czy wnioskodawca spełnia ustawowe warunki przyznania takiej pomocy. Podstawowym warunkiem otrzymania pomocy jest spełnienie przez wnioskodawcę tzw, kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 u.p.s. Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] lipca 2015 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy w celu ustalenia sytuacji majątkowej P. S. Organ pierwszej instancji ustalił, że P. S. mieszka w Dzielnicy [...][...], z zamiarem pobytu stałego. Wynajmuje bez pisemnej umowy jeden pokój z dostępem do kuchni i łazienki, za który miesięczny czynsz ze wszystkimi opłatami wynosi [...] zł. P. S. ma mamę, która zamieszkuje w miejscowości [...] k. [...], jednak nie pomaga mu ona finansowo, lecz sama pracuje dorywczo i korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej. Ponadto z akt sprawy wynika, że wynagrodzenie z tytułu pracy w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku przez P. S., zgodnie z jego oświadczeniem złożonym w dniu [...] lipca 2015 r. wynosiło w czerwcu 2015 r. - miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku - [...] zł netto i nie było obciążone egzekucją. Ponadto strona oświadczyła, że zwolniła się z pracy u dotychczasowego pracodawcy [...] sp. z o.o. i od [...] lipca 2015 r. pracuje w [...] a pierwsze wynagrodzenie otrzyma [...] sierpnia 2015 r. Z dokumentacji medycznej, przedłożonej przez P. S. wynika, że od marca 2014 r. do czerwca 2015 r. odbył [...] wizyty u lekarza psychiatry w sierpniu 2014 r., w maju 2015 r. i w czerwcu 2015 r. Z adnotacji lekarza psychiatry wynika, że w czerwcu P. S. zgłosił się do lekarza w celu przedłużenia zwolnienia lekarskiego, jednakże lekarz wyjaśnił, że w obecnym stanie nie ma wskazań do przedłużenia mu zasiłku chorobowego. Ponadto wnioskodawca odbył liczne wizyty u lekarza internisty oraz lekarza medycyny pracy, który wystawił zaświadczenie o zdolności do pracy do [...] marca 2018 r. Tym samym, organ odwoławczy nie podzielił zarzutów podniesionych przez stronę odwołującą się co do naruszenia wskazanych wyżej przepisów. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Uzasadnienie faktyczne kwestionowanej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). Skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł P. S. domagając się jej uchylenia albo stwierdzenia nieważności. Skarżący nie podzielił stanowiska organów administracji, zarzucając im naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 24 k.p.a. podnosząc, że przed rozstrzygnięciem sprawy złożył wniosek o wyłączenie pracowników organu Kolegium od udziału w sprawie, którego organ nie rozpoznał. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Podstawę materialnoprawną decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2015 r., utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. stanowi m. in. art. 8 i art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm., dalej: u.p.s.). Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy w związku z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, zwanej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej". Według zaś ust. 3 tego przepisu: za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (...). Z kolei, art. 38 ust. 1 u.p.s. stanowi, że zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wymaga w pierwszej kolejności odwołania się do zasad ogólnych zawartych w powołanej ustawie, w tym przede wszystkim do ustawowej definicji pomocy społecznej, określonej w art. 2 ust. 1 u.p.s. Zgodnie z nią, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z przywołanej definicji jednoznacznie wynika, że pomoc społeczna ma jedynie na celu wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, do życiowego usamodzielnienia i integracji społecznej, udzielane zaś świadczenia mają być adekwatne do sytuacji korzystających z pomocy, od których z kolei wymaga się współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Wskazać w tym miejscu również trzeba, że pomoc społeczna spełnia jedynie funkcję subsydiarną, wymagając współdziałania adresata i beneficjenta udzielanej pomocy. Z akt sprawy bezspornie wynika (i tego nie kwestionuje skarżący), że jego dochód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku przekraczał kwotę wskazaną w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. P. S. otrzymał bowiem w miesiącu czerwcu kwotę [...] zł, wynagrodzenie nie było obciążone egzekucją komorniczą. Z oświadczenia skarżącego wynika, że od dnia [...] lipca 2015 r. podjął zatrudnienie w firmie [...]., zaś pierwsze wynagrodzenie otrzyma w dniu [...] sierpnia 2015 r. Jednocześnie z dołączonej dokumentacji medycznej nie wynika aby skarżący był osobą długotrwale chorą czy niepełnosprawną - zaświadczenie z dnia [...] marca 2015 r. - badanie w celach medycyny pracy, a także bezrobotną. W dniu [...] czerwca 2015 r. podczas wizyty lekarskiej lekarz psychiatra wyraźnie stwierdził, że nie ma "aktualnie wskazań medycznych do przedłużania zasiłku chorobowego". P. S. jest osobą młodą (urodzoną w marcu 1987 r.), w wieku aktywności zawodowej i nie posiadającą orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W tych okolicznościach zarzuty skarżącego uznać należy za nieuzasadnione. Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 24 k.p.a. Zgodnie z § 3 tego przepisu "Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1 tego przepisu, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika". W niniejszej sprawie wniosek taki został złożony przez P. S. do Ośrodka Pomocy Społecznej [...][...] w dniu [...] lipca 2015 r. przy wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Skarżący wnioskował o wyłączenie od udziału w jego sprawie: M. M., K. K., M. L., E. M.. Wprawdzie z akt sprawy jak i decyzji organu pierwszej instancji nie wynika w jaki sposób Prezydent [...] ustosunkował się do tego wniosku, jednakże co istotne w sprawie (a wynika to z akt) żadna z tych osób nie brała udziału w rozpoznawaniu wniosku P. S. z dnia [...] lipca 2015 r. Osoby te nie były także członkami składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wydającego zaskarżoną decyzję. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.