I SA/Wa 1919/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-11
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) było właściwe do stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] maja 2006 roku, która stwierdziła wydanie z naruszeniem prawa decyzji z [...] listopada 1977 roku, ale nie stwierdziła jej nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych?Ratio decidendi
SKO było właściwe do zbadania, czy jego własna decyzja z [...] maja 2006 roku jest dotknięta wadami nieważności, w tym rażącym naruszeniem prawa. Organ nie mógł ograniczyć się jedynie do stwierdzenia niewłaściwości organu wydającego decyzję z 1977 roku, ale powinien był rozważyć inne przesłanki nieważności decyzji z 2006 roku, w szczególności te podnoszone przez stronę skarżącą, dotyczące pominięcia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych (decyzja Ministra z 1996 roku).Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z [...] maja 2006 roku, która stwierdziła wydanie z naruszeniem prawa decyzji z [...] listopada 1977 roku dotyczącej sprzedaży lokalu, ale nie stwierdziła jej nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych. SKO decyzją z [...] stycznia 2018 roku stwierdziło, że decyzja z 2006 roku została wydana z naruszeniem prawa, ale nie stwierdziło jej nieważności z powodu upływu 10 lat. Decyzją z [...] sierpnia 2018 roku SKO utrzymało w mocy decyzję z [...] stycznia 2018 roku, podtrzymując stanowisko, że nie było właściwe do stwierdzenia nieważności decyzji z 1977 roku. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów k.p.a. poprzez ograniczenie zakresu badania sprawy i nierozważenie wszystkich przesłanek nieważności decyzji z 2006 roku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję SKO z [...] sierpnia 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję SKO z [...] stycznia 2018 r. Zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant starszy specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej W. G. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Orzeczeniem administracyjnym z [...] marca 1950 roku Prezydent [...] (Prezydent) odmówił L. G. prawa własności czasowej do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] oraz orzekł o przejęciu znajdujących się na gruncie budynków na własność gminy [...]. Orzeczenie to zostało zatwierdzone decyzją Ministra Budownictwa z [...] lipca 1950 roku.
Decyzją z [...] lipca 1993 roku Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, po rozpoznaniu wniosku L. G., stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydenta oraz utrzymującej go w mocy decyzji Ministra Budownictwa.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku dekretowego dawnych właścicieli tej nieruchomości Prezydent [...] ustanowił na 99 lat, prawo użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] części gruntu liczącego [...] m2 powierzchni na rzecz pani L. E. F. G.
Wnioskiem z 28 lipca 2005 roku L. E. F. G. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (SKO) o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Architektury, Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Dzielnicowego [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 1977 roku w sprawie sprzedaży na rzecz H. i A. G. lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku znajdującym się przy [...] (dawny nr hip. [...]) wraz z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego udziału w gruncie na którym usytuowany jest budynek.
SKO decyzją z dnia [...] maja 2006 roku na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 2 k.p.a. stwierdziło, że decyzja z [...] listopada 1977 roku została wydana z naruszeniem prawa, jednakże z powodu wywołania przez tę decyzję nieodwracalnych skutków prawnych nie można stwierdzić jej nieważności. SKO wyjaśniło że decyzja orzekająca o sprzedaży lokalu nr [...] rażąco naruszała prawo to jest 15 a ustawy z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (tekst jednolity: Dz. U. 1969 roku Nr 22 poz. 159 ze zm.) ponieważ wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia administracyjnego Prezydenta z [...] marca 1950 roku i decyzji Ministra Budownictwa z [...] lipca 1950 roku spowodowało że własność budynku nigdy nie przeszła na Skarb Państwa, a zatem nie było podstaw prawnych do wyodrębnienia własności poszczególnych lokali mieszkalnych ani też przeznaczenia ich przez Skarb Państwa do sprzedaży najemcom.
SKO wskazało również, że z uwagi na zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych będących następstwem zawarcia umowy sprzedaży lokalu w formie aktu notarialnego oraz zawieranych później umów cywilnych w zakresie rozporządzania prawem własności przedmiotowego lokalu wyłączona jest możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, możliwe jest jedynie stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa.
W dniu 5 lipca 2013 roku do SKO wpłynął wniosek W. G. (Skarżąca) o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z dnia [...] maja 2006 roku.
We wniosku podniesiono, że decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa nr [...] z dnia [...] kwietnia 1996 roku stwierdzono nieważność decyzji tego samego organu znak: [...] z dnia [...] lipca 1993 roku, w części dotyczącej sprzedanych w budynku lokali mieszkalnych nr [...] oraz związanych z nimi udziałów w częściach wspólnych budynku i prawie użytkowania wieczystego gruntu tej nieruchomości. SKO wydając decyzję z [...] maja 2006 roku pominęło okoliczności wynikające z wydania decyzji z [...] kwietnia 1996 roku.
Wobec tego, w części dotyczącej sprzedanych lokali, w tym także lokalu nr [...], nie stwierdzono do chwili wniesienia wniosku nieważności odmownych orzeczeń dekretowych z 1950 roku zatem należy przyjąć, że w tej części budynek pozostawał w momencie wyodrębnienia i sprzedaży poszczególnych lokali w latach 70 i 80 XX wieku, własnością Skarbu Państwa.
SKO decyzją z [...] stycznia 2018 roku stwierdziło, że decyzja z dnia [...] maja 2006 roku sygn. [...], w której orzeczono o wydaniu z naruszeniem prawa decyzji Kierownika Wydziału Architektury, Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Dzielnicowego [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 1977 roku w sprawie sprzedaży na rzecz H. i A. G. o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku znajdującym się przy [...] (dawny nr hip. [...]) wraz z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego udziału w gruncie na którym usytuowany jest budynek została wydana z naruszeniem prawa. SKO nie stwierdziło nieważności ww. decyzji ponieważ upłynęło więcej niż dziesięć lat od jej doręczenia.
Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia SKO powołało art 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 2.
SKO wskazało, że decyzja z [...] maja 2006 roku wydana została przez organ niewłaściwy. Jak bowiem wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji sprzedaży innych lokali w przedmiotowym budynku, organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji było nie SKO a Wojewoda.
Po rozpoznaniu wniosku Skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy SKO decyzją z [...] sierpnia 2018 roku utrzymało w mocy decyzję z [...] stycznia 2018 roku. W uzasadnieniu podtrzymało stanowisko, że SKO nie było organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Architektury, Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] listopada 1977 roku, zatem nie można wymagać, by obecnie organ zajął się oceną innej jeszcze przesłanki nieważności z art. 156 1 pkt 2 k.p.a. – to jest rażącego naruszenia prawa. W tym zakresie mógłby wypowiedzieć się jedynie Wojewoda.
Nie zgadzając sią z powyższy rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła do tutejszego sądu skargę zarzucając decyzji SKO naruszenie :
1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez:
a. ograniczenie zbadania sprawy wyłącznie do okoliczności dotyczących wady decyzji SKO z [...] maja 2006 roku, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. (obejmującej niewłaściwość Kolegium), przy braku zarazem jakiegokolwiek wyjaśnienia kwestii odnoszących się do - dalej idącej - przesłanki nieważności decyzji z 2006 roku, tj. wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.);
b. błędne przyjęcie, że skoro [Kolegium] nie było w ogóle właściwe do rozpoznania wniosku w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1977 roku, to trudno wymagać, aby dodatkowo miało się zająć jeszcze oceną innej przesłanki nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co uwidacznia brak rozpoznania istoty sprawy przez SKO, które w tym postępowaniu zajmowało się nieważnością decyzji z 2006 roku, a nie decyzji z 1977 roku, zaś do oceny nieważności (własnej) decyzji z 2006 roku SKO było w pełni właściwe z mocy art. 157 § 1 k.p.a., wobec czego powinno było decyzję z 2006 roku zbadać nie tylko z perspektywy art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., ale także przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
2) art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 65 § 1 k.p.a., poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji z 2006 roku (również) na podstawie - dalej idącej - przesłanki wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), a następnie brak przekazania żądania Skarżącej, na skutek którego zapadła decyzja z 2006, organowi właściwemu do rozpatrzenia sprawy stwierdzenia nieważności decyzja z 1977 roku, tj. Wojewodzie [...];
3) art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a., poprzez:
- bezpodstawne przyjęcie, że nie można stwierdzić nieważności decyzji 2006 roku z powodu upływu 10-letniego terminu wskazanego w art. 156 § 2 k.p.a., gdy tymczasem zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z 2006 roku (także) na podstawie - dalej idącej - przesłanki wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.);
4) art. 35 § 1-3 i art. 36 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i art. 156 § 2 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób na tyle przewlekły (z rażącym przekroczeniem terminów załatwienia sprawy), że pomimo wszczęcia tego postępowania 5 lipca 2013 roku, termin 10-letni z art. 156 § 2 k.p.a. - kończący się w maju 2016 roku (decyzję wydano bowiem [...] maja 2006 roku) - zdążył upłynąć, zanim SKO podjęło w niniejszej sprawie jakiekolwiek rozstrzygnięcia (te bowiem w I i II instancji zapadły dopiero w 2018 roku);
5) art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., poprzez wadliwe utrzymanie w mocy decyzji SKO z [...] stycznia 2018 roku zamiast uchylenia tej ostatniej decyzji w całości oraz orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie nieważności decyzji z 2006 roku w całości na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i przekazanie żądania Skarżącej, na skutek którego zapadła decyzja z 2006 roku, organowi właściwemu do rozpatrzenia sprawy stwierdzenia nieważności Decyzji 1977 roku, tj. Wojewodzie [...] (art. 65 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.).
Z uwagi na powyższe Skarżąca wniosła o :
1) stwierdzenie nieważności, a ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] stycznia 2018 roku w całości;
2) zobowiązanie SKO do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji z 2006 roku na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a następnie przekazania żądania Skarżącej, na skutek którego zapadła decyzja z 2006 roku, organowi właściwemu do rozpatrzenia sprawy stwierdzenia nieważności decyzji z 1977 roku, tj. Wojewodzie [...] (co najmniej zaś o wyrażenie - w uzasadnieniu wyroku, jaki zapadnie - tej treści oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania);
3) rozpoznanie skargi na rozprawie;
4) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym także kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Skarga jest zasadna, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja SKO naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu.
Na wstępie wskazać należy, że w postępowaniu nadzwyczajnym zakończonym wydaniem decyzji SKO z [...] sierpnia 2018 roku badaniu podlegała decyzja SKO z [...] maja 2006 roku. Zatem konieczne było zbadanie czy to decyzja z [...] maja 2006 roku dotknięta jest wadą nieważności.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organów obu instancji przyjęły one, że decyzja z [...] maja 2006 roku wydana została przez organ niewłaściwy, bowiem do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] listopada 1977 roku w sprawie sprzedaży lokalu wraz z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego udziału w gruncie na którym usytuowany jest budynek właściwy był Wojewoda.
Sąd powyższe stanowisko SKO w pełni podziela. Jak wynika z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych w sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących sprzedaży innych lokali w przedmiotowej nieruchomości, organem właściwym był Wojewoda [...]. Stanowisko takie wyrażone zostało m.in. w wyroku z 2 czerwca 2017 roku I OSK 2136/15, 1 września 2017 roku I OSK 2325/16 i I OSK 2386/15, I OSK 2345/15.
Akceptując stanowisko wyrażone w powyższych wyrokach wskazać należy, żw w 2006 roku, kiedy to SKO orzekało w trybie nadzorczym wobec decyzji dotyczącej sprzedaży lokalu, sprawy te (tj. sprzedaż lokalu, polegająca na ustanowieniu jego odrębnej własności wraz z udziałem w prawie do części wspólnych budynku oraz w prawie do gruntu, na którym posadowiony jest budynek obejmujący dany lokal) nie były już rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej, lecz jedynie w trybie cywilnym poprzez zawarcie stosownej umowy (por. art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali, Dz.U. z 2000 roku Nr 80, poz. 903, ze zm.). W związku z tym, ustalenie w 2006 roku właściwego organu nadzoru do oceny legalności – w trybie art. 156 i nast. kpa - powołanej decyzji z dnia [...] listopada 1977 roku wymagało ustalenia, jaki organ w 2006 roku miał kompetencję do sprzedaży lokalu mieszkalnego w trybie cywilnoprawnym na odrębną własność, stanowiącego dotychczas własność Skarbu Państwa, aby następnie ustalić organ wyższego stopnia nad tym organem.
Z treści decyzji z [...] listopada 1977 roku wynika, że jej przedmiotem była sprzedaż lokalu mieszkalnego nr [...] na odrębną własność wraz z udziałem w prawie do części wspólnych budynku położonego w [...] przy [...] oraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego do gruntu, na którym jest posadowiony ten budynek. Z omawianej decyzji wynika również, że budynek obejmujący zbywany lokal nr [...] stanowił własność Skarbu Państwa, a przynajmniej za taki był traktowany.
Jeżeli zaś istnieje potrzeba ustalenia właściwego organu nadzoru wobec decyzji z [...] listopada 1977 roku to ustalenia tego należy dokonać wobec takiego kształtu przedmiotu decyzji, jaki on był w dniu jej wydania, skoro przedmiotem oceny organu nadzoru ma być właśnie ta decyzja.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów niniejszej ustawy oraz odrębnych ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami (w 2006 roku) był starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Z art. 23 ust. 1 pkt 7 oraz art. 35 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami w 2006 roku wynikało, że starosta był również organem właściwym do zbywania nieruchomości wchodzących w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz organem właściwym do sporządzenia i podania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości, stanowiących własność Skarbu Państwa, przeznaczonych do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie. W art. 4 pkt 1 powołanej ustawy zdefiniowano przy tym jedynie pojęcie "nieruchomość gruntowa", wskazując, że jest to grunt wraz z częściami składowymi, z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią odrębny przedmiot własności. Natomiast w art. 35 ust. 3 omawianej ustawy wskazano, że ustanawianie odrębnej własności lokali w domach wielolokalowych, wchodzących w skład nieruchomości, następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 3 ustawy o własności lokali, o treści obowiązującej w 2006 roku, umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu mogła być zawarta albo przez współwłaścicieli nieruchomości, albo przez właściciela nieruchomości i nabywcę lokalu.
Z zestawienia powołanych wyżej przepisów wynika, że w 2006 roku organem właściwym do sprzedaży lokalu mieszkalnego na odrębną własność, który stanowił dotychczas własność Skarbu Państwa, położonego na terenie [...], był Prezydent [...], jako organ wykonujący funkcję starosty reprezentującego Skarb Państwa w ramach wykonywania tej reprezentacji, jako zadania z zakresu administracji rządowej. Tym samym, to ten organ byłby właściwy w 2006 roku do wydania takiej decyzji, która została wydana w dniu [...] listopada 1977 roku, jako przez organ działający w pierwszej instancji.
Według zaś art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami, organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie, rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, jest wojewoda. Wprawdzie sprzedaż lokalu na odrębną własność w 2006 roku nie następowała już w drodze decyzji administracyjnej, ale powołany art. 9a wyraźnie wskazuje, że w sprawach rozstrzyganych decyzją administracyjną przez Prezydenta [...], jako starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, organem wyższego stopnia był Wojewoda [...]. Z tego względu to ten organ był właściwym organem nadzoru wobec decyzji o sprzedaży lokalu mieszkalnego, stanowiącego własność Skarbu Państwa, gdyby sprzedaż ta w 2006 roku nadal była dokonywana w pierwszym etapie w formie takiej decyzji. Nie chodzi przy tym o normatywny kształt regulacji mogących obowiązywać w 2006 roku, lecz o znalezienie w faktycznie obowiązującym w 2006 roku prawie takich regulacji, które pozwalały na wskazanie organu nadzoru właściwego do orzekania w trybie administracyjnym wobec decyzji o sprzedaży lokalu, gdyby jej wydanie w 2006 roku było dopuszczalne. Poszukując bowiem właściwego organu administracji, jako organu nadzoru w 2006 roku wobec decyzji o sprzedaży lokalu wydanej w dniu [...] listopada 1977 roku należało najpierw ustalić, który organ byłby właściwy w 2006 roku do orzeczenia o sprzedaży lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa, jeżeli sprzedaż byłaby nadal orzekana w trybie administracyjnym.
Zatem w pełni podzielić należy stanowisko wyrażone w decyzjach organów obu instancji z których wynika, że decyzja z 2006 roku wydana została przez organ niewłaściwy, co oznacza, że dotknięta jest wadą o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Zwrócić jednak należy uwagę, że Skarżąca już we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 2006 roku powoływała się na okoliczności, które w jej ocenie uzasadniałyby stwierdzenie nieważności tej decyzji z uwagi na zaistnienie wady rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W decyzji z [...] stycznia 2018 roku SKO nie odniosło się w ogóle do argumentacji Skarżącej dotyczącej zaistnienia wady rażącego naruszenia prawa w decyzji z [...] maja 2006 roku. Z uzasadnienia decyzji SKO z [...] sierpnia 2018 roku wynika natomiast, że w ocenie organu wada rażącego naruszenia prawa dotyczyć miała decyzji z [...] listopada 1977 roku, którą to decyzję mógłby badać w trybie nadzoru wyłącznie Wojewoda.
Powyższe stanowisko jest wynikiem niezrozumienia jakiej sprawy dotyczyło postępowanie zakończone wydaniem decyzji z [...] sierpnia 2018 roku. W toku owego postępowania, wszczętego na wniosek Skarżącej, należało zbadać, czy decyzja SKO z [...] maja 2006 roku dotknięta jest wadą nieważności, czy też nie. Jak słusznie zwróciła uwagę Skarżąca, SKO jest jak najbardziej właściwym organem do zbadania czy decyzja tego organu wydana [...] maja 2006 roku jest dotknięta wadami o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
Sąd podkreśla w tym miejscu, że Skarżąca konsekwentnie zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności, we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jak i w skardze złożonej do tutejszego sądu wskazuje, że SKO w decyzji z [...] maja 2006 roku pominęło fakt wydania przez Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzji z [...] kwietnia 1996 roku stwierdzającej nieważność decyzji tego samego organu z [...] lipca 1993 roku, w części dotyczącej sprzedanych w budynku lokali mieszkalnych [...] oraz związanych z nimi udziałów w częściach wspólnych budynku i prawie użytkowania wieczystego gruntu tej nieruchomości.
Innymi słowy, Skarżąca wskazuje, że w dacie wydawania decyzji SKO w dniu [...] maja 2006 roku istniał inny stan faktyczny niż przyjęty przez organ za podstawę orzekania. W decyzji z [...] maja 2006 roku SKO przyjęło, że budynek, na skutek stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej nie stanowił własności Skarbu Państwa. Okoliczność ta stanowiła podstawę uznania, że decyzja o sprzedaży lokalu rażąco narusza prawo, jednak z uwagi na wywołanie przez nią nieodwracalnych skutków prawnych nie można stwierdzić jej nieważności. Dokonując takiego ustalenia faktycznego SKO nie wzięło pod uwagę decyzji z [...] kwietnia 1996 roku. W wyniku jej wydania doszło do sytuacji, w której decyzja dekretowa odmawiająca przyznania własności czasowej pozostała w mocy w części obejmującej udziały w prawie własności nieruchomości i użytkowaniu wieczystym gruntu w części związanej z prawem własności lokali nr [...].
W ocenie sądu rozpoznającego sprawę, okoliczność, że decyzja z [...] maja 2006 roku wydana została w okolicznościach o objętych art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. nie zwalniała organu prowadzącego postępowanie nadzorcze ze zbadania, czy decyzja ta nie jest dotknięta inną jeszcze wadą o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Organ zobowiązany był w szczególności odnieść się do podnoszonych przez Skarżącą we wniosku o stwierdzenie nieważności argumentów dotyczących rażącego naruszenia prawa zaistniałego w decyzji z [...] maja 2006 roku na skutek pominięcia decyzji z 1996 roku.
W toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organ zobowiązany jest bowiem do zbadania, czy decyzja nie jest dotknięta wadami o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie, że wystąpiła wada, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. nie zwalnia organu od obowiązku zbadania czy nie wystąpiły inne jeszcze wady o których mowa w kolejnych punktach paragrafu 1 analizowanego artykułu i które doprowadzić mogą do stwierdzenia nieważności decyzji. W przypadku stwierdzenia, że wady te wystąpiły organ zobowiązany jest ustalić czy również w przypadku tych wad ma zastosowanie jedna z okoliczności o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. wyłączających możliwość stwierdzenia nieważności (a więc upływ czasu lub wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych).
W konsekwencji, za uzasadniony sąd uznaje zarzut objęty punktem 1 petitum skargi.
Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że w razie stwierdzenia, że decyzja dotknięta jest zarówno jedną z wad, w przypadku których upływ czasu skutkuje koniecznością stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i jednocześnie wadą, w odniesieniu do której upływ czasu nie powoduje konieczności zastosowania art. 156 § 2 k.p.a., organ zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji, o ile oczywiście nie zaszły nieodwracalne skutki prawne.
W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie do zbadania decyzji z [...] maja 2006 roku celem ustalenia, czy nie jest ona dotknięta inną jeszcze wadą niż wada o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., w tym w szczególności przywołaną przez Skarżącą wadą rażącego naruszenia prawa z uwagi na pominięcie przy jej wydawaniu treści decyzji z [...] kwietnia 1996 roku, która stwierdziła w części nieważność decyzji z 1993 roku, stanowiącej podstawę wydania decyzji z 2006 roku.
W sytuacji, w której organ uzna, że decyzja z [...] maja 2006 roku dotknięta jest inną jeszcze wadą, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. organ rozważy, czy znajduje zastosowanie do tej wady i w tym konkretnym stanie faktycznym art. 156 § 2 k.p.a, to jest czy jest to wada w przypadku której upływ czasu wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności czy też w przypadku wady tej wyłącznie stwierdzenie zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych eliminuje możliwość stwierdzenia nieważności decyzji.
Sąd na tym etapie postępowania, wbrew wniosku zawartemu w skardze nie może przesądzić, czy decyzja z [...] maja 2006 roku dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznaczałoby to bowiem, że sprawa administracyjna, której przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji została rozstrzygnięta przez sąd a nie przez organ administracji. Sąd uprawniony jest natomiast wyłącznie do skontrolowania prawidłowości rozstrzygnięcia organu administracji nie zaś do jego zastąpienia.
Z uwagi na powyższe, na obecnym etapie postępowania Sąd nie może odnieść się do zarzutów objętych punktem 2 i 3 petitum skargi. Nie jest możliwe również odniesienie się do zarzutu objętego punktem 5 petitum skargi, to jest zarzutu nie uchylenia decyzji SKO z [...] stycznia 2018 roku i nie stwierdzenia w tym zakresie nieważności decyzji z [...] maja 2006 roku.
Zarzut objęty punktem 4 petitum skargi to jest zarzut prowadzenia postępowania w sposób przewlekły nie może być rozpoznany w niniejszym postępowaniu.
Dodatkowo wskazać należy, że wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi (pkt 20 uzasadnienia skargi), do terminu o którym mowa w art. 156 § 2 k.p.a. nie stosuje przepisów kodeksu cywilnego dotyczących przerwania czy też zawieszenia biegu terminów przedawnienia. Termin wskazany w art. 156 § 2 k.p.a. jest w ocenie sądu terminem prawa materialnego. Nie można go traktować jako terminu "przedawnienia" jak wskazuje skarżąca. Jest to termin, którego upływ sanuje pewne wady decyzji administracyjnej w ten sposób, że po jego upływie nie jest już możliwe stwierdzenie ich nieważności.
Z uwagi na powyższe sąd uznaje, że zaskarżona decyzja narusza przepis prawa materialnego to jest art. 156 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wystąpienie w decyzji jednej z wad w nim wymienionych wyłącza możliwość badania czy decyzja dotknięta jest innymi jeszcze wymienionymi w nim wadami. Naruszenie to sąd uznaje za mające wpływ na wynik sprawy skutkowało bowiem ograniczeniem zakresu rozpoznania sprawy wyłącznie do kwestii związanych z wystąpieniem tej wady o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ zaniechał natomiast rozpoznania sprawy w pełnym zakresie, co stanowi naruszenie przepisów postępowania to jest art 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] stycznia 2018 roku.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i 3’205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącej zwrot wpisu sądowego w kwocie 200 złotych, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 złotych oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło