I SA/Wa 192/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2005 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy O. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa mienia zajętego pod drogę. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 192/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę O. własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], o pow. [...] ha, obręb [...], gmina O., zajętej pod drogę publiczną (gminną), a stanowiącej własność W.C., zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. nr [...] Starosta [...] - po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy w O. – zezwolił na wyłączenie z produkcji rolnej gruntów rolnych stanowiących działki szczegółowo opisane decyzji, w tym działkę położoną w M. gmina O. oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] ha. Z treści decyzji wynika, że wymienione w decyzji działki, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy O. zatwierdzonym uchwałą Gminnej Rady Narodowej z dnia [...] października1981 r. nr [...] przeznaczone są pod urządzenie skarp i podjazdów do autostrady oraz zajęte pod poszerzenie pasa drogowego przy autostradzie. Z odpisu księgi wieczystej Kw [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B. wynika , że W.C. jest właścicielem zabudowanego gospodarstwa rolnego, składającego się z działek gruntu oznaczonych numerami [...] , [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Według opisu i mapy oraz wypisu z rejestru gruntów (stan na dzień [...] grudnia 1999 r.) działka położona w M. gmina O. oznaczona numerem [...], posiada powierzchnię [...] arów [...] m² i jest oznaczona symbolem "R". Natomiast według wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] czerwca 2001 r. przedmiotowa działka stanowi drogę. Przy piśmie z dnia 24 stycznia 2002 r. Wójt Gminy O. przekazał Staroście [...] wnioski właścicieli nieruchomości położonych w M. (w tym wniosek W.C.) celem ustalenia wysokości odszkodowania za zajęte grunty. I SA/Wa 192/05 Decyzją z dnia [...] września 2002 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził, że nieruchomość pozostająca w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Gminy O., zajęta pod drogę publiczną zaliczoną do kategorii dróg gminnych, stanowiąca własność W.C., oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, położona w M. gmina O., objęta księgą wieczystą Kw [...] – stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością Gminy O. za odszkodowaniem. Jednocześnie organ stwierdził, że odszkodowanie za nieruchomość zostanie ustalone i wypłacone, po złożeniu wniosku przez właściciela nieruchomości do Starosty [...] w okresie do dnia 31 grudnia 2005 r. Po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Gminy O. i Wójta Gminy O., decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r. uznając, że zostały spełnione przesłanki z art. 73 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.). Od decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2003 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Wójt Gminy O. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu podniósł, że nie zgadza się z ustaleniami zaskarżonej decyzji, ponieważ dotyczy ona dróg serwisowych autostrady wykonanych przez Biuro Budowy Autostrad oraz Generalną Dyrekcję Dróg Publicznych, a nie drogi gminnej [...]. Zaznaczył, że drogi serwisowe zostały wybudowane z rażącym naruszeniem prawa, a także to, że gmina nie sprawuje zarządu nad tymi nielegalnie wybudowanymi drogami, nie ponosiła też żadnych nakładów na ich utrzymanie. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że zarzuty zawarte w skardze nie stanowią nowych okoliczności w sprawie, lecz były znane organowi podczas prowadzenia postępowania odwoławczego, a ustosunkował się do nich w sposób wyczerpujący w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - dlatego też wniósł o jej oddalenie. I SA/Wa 192/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Należy również podkreślić, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy, dlatego też dokonywana przez sąd ocena zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, oparta być musi na materiale zgromadzonym w - przekazanych wraz z odpowiedzią na skargę - aktach postępowania administracyjnego. Badając zawartość akt niniejszej sprawy, sąd stwierdził, że organy prowadzące postępowanie nie zebrały w sposób należyty materiału dowodowego. W rozpatrywanej sprawie są wątpliwości, które wymagają wyjaśnienia poprzez uzupełnienie materiału dowodowego przez jednostki samorządu terytorialnego. I SA/Wa 192/05 Przede wszystkim - z akt sprawy nie wynika i organ również tego nie wyjaśnił - w jaki sposób powstała działka nr [...]. Nie jest ona ujawniona w księdze wieczystej Kw nr [...] (stan na dzień [...] czerwca 2001 r.), nie wiadomo też, czy działka ta powstała z podziału gospodarstwa rolnego W.C., czy też na skutek innych czynności prawnych. Poza tym nie zostało wyjaśnione, czy na dzień 31 grudnia 1998 r. była to droga gminna, skoro według opisu i mapy oraz wypisu z rejestru gruntów ( stan na dzień [...] grudnia 1999 r.) działka ta była oznaczona w rubryce - rodzaj użytku - symbolem "R", a ponadto, dopiero decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. wyłączono przedmiotową działkę z produkcji rolnej i przeznaczono ją pod urządzenie skarp i podjazdów do autostrady. W aktach sprawy brak jest także uchwały organu stwierdzającej , kiedy droga [...] położona w gminie O., została zaliczona do kategorii dróg gminnych - a tym samym stała się drogą publiczną. Jej przebieg oraz linie rozgraniczające, powinny wynikać z załącznika graficznego do takiej uchwały. Jest wprawdzie w aktach sprawy fragment mapy wykonanej w dniu [...] grudnia 1999 r. z zaznaczeniem tej drogi, jednak nie wiadomo, czy odzwierciedla on rzeczywisty stan prawny i faktyczny drogi [...] na dzień [...] marca 1987 r., kiedy to droga ta, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, miała zostać zaliczona uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w O. do kategorii dróg gminnych, tym bardziej, iż z zapisu na mapie wynika, że sporządzono ją według stanu z roku 1999. Sąd uznał także, że błędem organu było zawarcie w sentencji decyzji zapowiedzi rozstrzygnięcia o odszkodowaniu w sytuacji, gdy orzeczenie o odszkodowaniu jest uzależnione od wniosku właściciela wywłaszczonej nieruchomości, co wprost wynika z treści art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.). Przepis ten stanowi również , kto jest zobowiązany do wypłacenia odszkodowania. Rozpoznając sprawę organ uchybił przepisom postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7 i art. 77 kpa nakazującym organowi administracji podejmowanie wszelkich środków niezbędnych do dokładnego I SA/Wa 192/05 wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.