I SA/Wa 192/09

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. R. B. wnioskiem z dnia 16 stycznia 2009 r., uzupełnionym wnioskiem z dnia 18 lutego 2009 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów sprawy wynika, że R. B. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jako osoba niedowidzącą, posiada orzeczenie o [...] grupy inwalidzkiej. Od przeszło 20 lat leczy się w Klinice na ul. [...] w W., do której musi dojeżdżać (ok. [...] km od miejsca zamieszkania). Wydaje znaczne środki na zakup leków. Posiada zadłużenie w kilku bankach w związku z pożyczkami jakie zaciągał "na ratowanie żony oraz swoje leczenie". W domu (należącym do jego córki), w którym skarżący mieszka zamieszkuje także J. R. (osoba bezrobotna), która nieodpłatnie sprawuje nad nim opiekę. Jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest renta oraz zasiłek pielęgnacyjny w łącznej kwocie [...] złotych. Nie posiada on oszczędnościami ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosowanie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W rozpoznawanej sprawie R. B. wnosił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając jednak na uwadze to, że skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy ustawy (art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) niniejszym rozstrzygnięciem orzeczono jedynie o przyznaniu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a więc o przyznaniu wnioskowanego prawa w zakresie częściowym, w rozumieniu art. 245 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny co do sytuacji materialnej wnioskodawcy stwierdzić należy, że znajduje się on w sytuacji materialnej i rodzinnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Nie ulega bowiem wątpliwości, że uzyskiwane przez niego dochody w kwocie [...] złotych, przy konieczności wydatkowania znacznych środków na leczenie i dojazdy do oddalonej o [...] km od miejsca zamieszkania Kliniki nie pozwalają skarżącemu na zabezpieczenie środków niezbędnych dla ustanowienia w sprawie adwokata z wyboru. Skarżący nie może również liczyć na wsparcie uzyskującej niewielkie dochody i opiekującej się trójką dzieci córki, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Zważyć przy tym należy, iż ze względu na stan swojego zdrowia skarżący ma znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej ochrony swoich praw w toku prowadzonego postępowania sądowego, co wskazuje na zasadność skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. W tym stanie sprawy, spełniona została, określona w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przesłanka przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Jak już wyżej zasygnalizowano, podejmując niniejsze rozstrzygnięcie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżący zwolniony jest z obowiązku ich uiszczania z mocy prawa. Zwolnienie to wynika z art. 239 pkt 1 lit. a powołanej wyżej ustawy, w myśl którego strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.