I SA/Wa 192/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania postanawia: przyznać K. A. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. Wnioskiem z dnia 20 stycznia 2010 r. uzupełnionym w dniu 1 marca 2010 r. oraz w dniu 8 marca 2010 r. K. A. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania. Powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznany został – wydanym przez referendarza sądowego – postanowieniem z dnia 19 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 192/10. W dniu 9 kwietnia 2010 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw K. A. na przedmiotowe postanowienie wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z ojcem i bratem. Posiadany majątek to [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że wraz z bratem są osobami bezrobotnymi, bez prawa do zasiłku. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest emerytura ojca w wysokości [...] zł oraz dochód z dzierżawy nieruchomości w wysokości [...] zł. W piśmie z dnia 23 lutego 2010 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie z dnia 5 lutego 2010 r. do nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej strony, wnioskodawca oświadczył, że uzyskiwany dochód przeznaczany jest w całości na utrzymanie, zakup żywności dla zwierząt oraz na prowadzenie gospodarstwa rolnego. Z załączonego do pisma wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawcy wynika zaś, że saldo końcowe na dzień 16 grudnia 2009 r. wynosiło [...] zł. W przedmiotowym piśmie skarżący zaznaczył także, że nie przyjął odszkodowania ustalonego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r., bowiem domaga się nieruchomości zamiennej odpowiadającej wartości utraconej nieruchomości. W piśmie z dnia 26 lutego 2010 r. nadesłanego przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w S. wskazano natomiast, że w związku z tym, iż K. A. ostatecznie odmówił przyjęcia odszkodowania przyznanego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r., GDDKiA złożyła wniosek o złożenie ustalonego odszkodowania ([...] zł) do depozytu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że zwolnienie od obowiązku uiszczania opłat sądowych stanowi instytucję wyjątkową, dlatego może być ona stosowana jedynie wówczas, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty tej należności, przy czym jej sytuacja finansowa jest tego rodzaju, że zapłata kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogła przyczynić się do uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy. Taka sytuacja w niniejszej sprawie zachodzi. W świetle wykazanych przez wnioskodawcę okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej uzasadniona jest ocena, że znajduje się on w sytuacji kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Źródłem utrzymania rodziny K. A. jest bowiem dochód uzyskiwany z dzierżawy nieruchomości w wysokości [...] zł oraz emerytura ojca w wysokości [...] zł. Uwzględniając fakt, iż zarówno skarżący jak również jego brat będący we wspólnym gospodarstwie domowym są zarejestrowani w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. jako osoby bezrobotne, uznać należy, że skarżący nie jest w stanie samodzielnie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.