I SA/Wa 192/12

WyrokWSA w Warszawie2012-04-27

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Elżbieta Sobielarska, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej małoletniemu domownikowi, który nie ukończył 18 lat, jest skuteczne i wywołuje skutki prawne w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji administracyjnej małoletniemu domownikowi, który nie ukończył 18 lat, jest wadliwe i nie wywołuje skutków prawnych. Pojęcie "dorosły" w rozumieniu art. 43 k.p.a. jest tożsame z pojęciem "pełnoletni" w rozumieniu art. 10 § 1 Kodeksu cywilnego, co oznacza ukończenie 18 lat. W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od takiej decyzji jest nieprawidłowe.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez I. R. od decyzji Prezydenta Miasta O. dotyczącej zmiany okresu przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona synowi strony skarżącej, P. R., który w dniu odbioru nie był pełnoletni. Strona skarżąca wniosła skargę, podnosząc swoją trudną sytuację materialną i fakt, że jest samotną matką. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. i stwierdził, że postanowienie to nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi I. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania I. R. od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] orzekającej o (1) o zmianie okresu przyznania zasiłku rodzinnego, w ten sposób że świadczenie na P. R. przysługuje do [...] lipca 2011 r., (2) o zmianie okresu przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, w ten sposób że dodatek na P. R. przysługuje do [...] lipca 2011 r., (3) o zmianie własnej decyzji z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], w ten sposób że odmówić dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na P. R. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Prezydent Miasta O. dokonał zmiany własnej decyzji z dnia [...] listopada 2010 r., ponieważ powinął informację, że uprawniony do świadczenia w dniu [...] lipca 2011 r. został umieszczony w M. w W., gdzie ma zapewnione całodobowe utrzymanie na koszt Ośrodka. W związku z powyższym na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ uznał, że od dnia [...] lipca 2011 r. świadczenie rodzinne oraz dodatki do niego P. R. nie przysługują. Orzeczenie to zostało doręczone I. R. w dniu [...] października 2011 r. Od decyzji tej odwołanie w dniu 31 października 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wniosła I. R., kwestionując rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji; wskazała, że jako matka samotnie wychowująca dziecko pozostaje w trudnej sytuacji finansowej; odbiera syna z Ośrodka na soboty i niedziele i go odwozi, co wiąże się z ponoszeniem wydatków finansowych, a ponadto zakupiła synowi buty i ubranie na co przedstawiła faktury zakupu. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2011 r., w uzasadnieniu wskazując, iż organ drugiej instancji dokonując wstępnej kontroli wniesionego środka zaskarżenia obowiązany jest m. in. ustalić, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym prawem terminie. Stosownie bowiem do treści art. 129 § 2 kpa, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z akt sprawy wynika, że decyzja organu pierwszej instancji została odebrana przez dorosłego domownika - syna I. R. – P. R. w dniu 13 października 2011 r. Termin na wniesienie środka zaskarżenia upłynął w dniu 27 października 2011 r., natomiast środek zaskarżenia w postaci odwołania nosi datę nadania w Urzędzie Pocztowym w O. - 31 października 2011 r. , a więc z 4-dniowym przekroczeniem ustawowego terminu do złożenia środka zaskarżenia. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła I. R., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi wskazała na swoją ciężką sytuację materialną oraz fakt, że jest samotną matką wychowującą czworo dzieci; podniosła, że jeżeli nie będzie dostawała środków finansowych na syna P. R. to nie będzie go mogła przywozić do domu ani kupować mu potrzebnych rzeczy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania jako środka zaskarżenia od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2011 r. w sprawie zmiany wcześniejszej decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego na P. R. oraz odmowy przyznania dodatku z tytułu rozpoczęcia przez niego roku szkolnego. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza prawo. Jak wynika z akt sprawy decyzja Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2011 r. została doręczona synowi strony skarżącej – P. R., jako dorosłemu domownikowi. Z ustaleń Sądu dokonanych na podstawie akt administracyjnych sprawy wynika, iż P. R. urodzony [...] lutego 1994 r. w dniu odbioru przedmiotowej decyzji tj.13 października 2011 r. nie był osobą pełnoletnią. W myśl art.43 kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Doręczenie przewidziane w tym przepisie jest skuteczne, jeżeli spełnione są następujące przesłanki: a) adresat jest nieobecny w mieszkaniu w czasie doręczania pisma, b) pismo zostało przyjęte za pokwitowaniem przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę, c) osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, d) w razie gdy pismo zostało przyjęte przez sąsiada lub dozorcę, o doręczeniu pisma tym osobom umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata. Doręczenie wywołuje skutek prawny, jeżeli jest dokonane za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika, a zatem podmiot doręczający musi wręczyć pismo dorosłemu domownikowi. Według postanowienia NSA z dnia 3 grudnia 1993 r. SA/Po 1931/93, ONSA 1995, nr 2, poz. 53: "Pojęcie "dorosły" w rozumieniu art. 43 k.p.a. jest tożsame z pojęciem "pełnoletni" użytym w art. 10 § 1 kodeksu cywilnego", zgodnie z którym pełnoletnim jest, kto ukończył lat osiemnaście. Skoro zatem decyzja Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2011 r. została doręczona synowi skarżącej – P. R., który, jak wynika z akt sprawy, w dniu odbioru przedmiotowej decyzji nie był dorosły, czyli pełnoletni w rozumieniu art. 10 § 1 kodeksu cywilnego, to tak doręczoną decyzję należy uznać za wadliwie doręczoną i nie wywołującą skutków prawnych. Obowiązkiem organu będzie doręczyć prawidłowo odpis decyzji organu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz 270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło