I SA/Wa 1921/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /spr./ NSA Cezary Pryca Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi M. i K. małżonków O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2002 roku nr [...] w częściach dotyczących rozstrzygnięć ustalających opłatę za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części opisanej w punkcie 1 wyroku, nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. i K. małżonków O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 1921/04 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu odwołania M. i K. O. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr ewid. [...] w obrębie [...] oraz ustalającą opłatę za przekształcenie w kwocie [...] zł, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy K. orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr ewid. [...] w obrębie [...] oraz ustalił opłatę za przekształcenie w kwocie [...] zł. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli M. i K. O.. W odwołaniu wnieśli o zaktualizowanie wyceny dokonanej przez rzeczoznawcę majątkowego. Rozpatrując odwołanie organ wskazał, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r., Nr 120, poz. 1299 ze zm.) osoba, która nabyła własność nieruchomości na podstawie art. 2 zobowiązana jest do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W celu naliczenia powyższej opłaty został wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy poprzedzony wizją lokalną w dniu [...] czerwca 2002 r. Zdaniem organu brak jest podstaw do zakwestionowania prawidłowości sporządzenia powyższego operatu. Organ pierwszej instancji zgodnie z art. 4a ust. 3 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy, udzielił [...] % bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. i K. O.. Skarżący wskazali, że kwota opłaty za przekształcenie prawa jest zawyżona, a decyzja organu drugiej instancji jest dla nich krzywdząca. Postanowieniem z dnia 3 marca 2005 r. Sąd przywrócił skarżącym termin do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2003 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podniósł, że zarzuty skarżących mają charakter osobisty i nie stanowią podstawy do podważenia prawidłowości sporządzonej wyceny nieruchomości i naliczenia opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności. Rzeczoznawca dla ustalenia wartości przedmiotowej nieruchomości przyjął m.in. dolny współczynnik w kategorii "stan zagospodarowania gruntu" i "lokalizacja na terenie miasta" oraz bliskie dolnego w kategoriach "wielkości i kształtu działki" oraz "ograniczenia uciążliwości". Uwzględnia to, zdaniem organu, w pełni zarzuty skarżących dotyczące braku uzbrojenia działki oraz braku mediów na jej terenie. Natomiast argumenty dotyczące sytuacji osobistej skarżących nie mogą mieć wpływu na wycenę działki i wysokość opłaty za przekształcenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym Przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej ppsa) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Jak wynika z treści skargi, pism procesowych skarżących oraz stanowiska przedstawionego na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r. przez K. O., skarżący nie kwestionowali zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej w częściach dotyczących przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a jedynie kwestionowali wysokość opłaty z tytułu przekształcenia prawa. Wobec powyższego tylko ta część decyzji mogła być przedmiotem oceny sądu, zgodnie z granicami skargi o jakich jest mowa w wyżej powołanym przepisie. Jednakże niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, zbadać, czy w toku postępowania przed organami administracji publicznej nie zostały naruszone przepisy prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Analiza akt postępowania administracyjnego wskazuje na zasadność skargi, chociaż z przyczyn odmiennych niż to zostało w niej podniesione. Organ pierwszej instancji zawiadomił skarżących o wszczęciu postępowania pismem z dnia 25 lipca 2002 r. Pomijając fakt, że wniosek skarżących o wszczęcie postępowania pochodził z 16 października 2000 r. i w tej dacie złożony był organowi, a więc zgodnie z treścią art. 61 § 3 kpa dzień 16 października 2000 r. jest datą wszczęcia postępowania, nie mniej jednak to pismem z dnia 25 lipca 2002 r. poinformowano skarżących o wszczęciu postępowania i wskazano na możliwość zapoznania się z warunkami przekształcenia prawa użytkowania wieczystego. Zawiadomienie powyższe skarżący odebrali 1 sierpnia 2002 r.. W tej dacie już był sporządzony operat szacunkowy (z [...] lipca 2002 r.). Skarżący nie zostali powiadomieni o dopuszczeniu dowodu z opinii rzeczoznawcy ani o terminie oględzin nieruchomości. Jest to sprzeczne z treścią przepisu art. 79 kpa. Z kolei z zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie wynika, że skarżący mają prawo złożyć uwagi do sporządzonej opinii, że mogą ją kwestionować, oraz że mogą wnosić o dopuszczenie innych dowodów w sprawie. Informacje zawarte w tym zawiadomieniu odnośnie możliwości zapoznania się przez skarżących z warunkami przekształcenia prawa nie są tożsame z pouczeniem w trybie art. 9 kpa. Podnieść także należy, że uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie zawiera omówienia prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego. Organ nie ocenił, czy operat sporządzony został w oparciu o prawidłowo zastosowane przepisy prawa, czy zawiera logiczne i rzeczowe wnioski. Zważyć należy, że operat szacunkowy jest dowodem w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu przepisów rozdziału 4 kpa i podlega ocenie organu – zgodnie z treścią art. 80 kpa. Decyzja organu pierwszej instancji takiej oceny nie zawiera, przez co narusza także przepis art. 107 § 3 kpa. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący kwestionowali wysokość opłaty z tytułu przekształcenia prawa. Wnieśli o "zaktualizowanie" wyceny dokonanej przez rzeczoznawcę. Organ drugiej instancji jednakże nie odniósł się do tego wniosku. Podnieść należy, że organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę, a nie jedynie ograniczyć się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Organ mógł więc wyznaczyć rozprawę i dopuścić, dowód z przesłuchania rzeczoznawcy w obecności stron na okoliczność sporządzenia operatu. Mógł też pouczyć skarżących o możliwości przedstawienia własnych dowodów odnośnie wartości nieruchomości i wartości prawa użytkowania wieczystego (art. 10 kpa). O ile organ drugiej instancji uznałby, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania w znacznej części mógł zastosować przepis art. 138 § 2 kpa. Wskazać również należy, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., tak samo jak decyzja organu pierwszej instancji nie dokonuje oceny operatu szacunkowego, oraz nie odnosi się do zarzutów odwołania w kwestii braku uzbrojenia terenu i czy ten brak ma wpływ na cenę nieruchomości. Mając na uwadze wszystkie powyżej omówione okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak również decyzja ją poprzedzająca (w częściach objętych treścią skargi) zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 8, 9, 10, 79, 80, 107 § 3 kpa, a rodzaj i charakter naruszeń mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, uzasadnia uchylenie decyzji organów obydwu instancji z mocy art. 145 pkt 1 lit.c ppsa. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 i 3 wyroku uzasadnione jest treścią art. 152 i 200 ppsa.