I SA/Wa 1922/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-15
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Marta Kołtun, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" jest zasadna, gdy dochód wnioskodawcy przekracza ustalone kryterium dochodowe, a wniosek o wyłączenie pracowników organu nie został formalnie rozpatrzony?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania pomocy finansowej z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" z powodu przekroczenia przez wnioskodawcę kryterium dochodowego. Sąd stwierdził również, że zarzut naruszenia art. 24 k.p.a. dotyczący nierozpatrzenia wniosku o wyłączenie pracowników nie miał wpływu na wynik sprawy, gdyż osoby te nie brały udziału w rozpatrywaniu wniosku ani w wydawaniu decyzji.Stan faktyczny
P. S. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", wskazując na trudną sytuację życiową i finansową. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., w tym nierozpatrzenie wniosku o wyłączenie pracowników organu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: WSA Marta Kołtun - Kulik (spr.) WSA Tomasz Szmydt po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania".
Decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2015 r. P. S. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej [...][...] o przyznanie na jego rzecz m.in. pomocy z wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020. Wnioskodawca opisał swoją trudną sytuację życiową, w tym finansową, oraz problemy zdrowotne. Podniósł, że z uwagi na przebywanie na zwolnieniu lekarskim w okresie od dnia [...] maja do dnia [...] czerwca 2015 r., w miesiącu czerwcu otrzymał wynagrodzenie tylko w wysokości [...] zł, z którego nie będzie w stanie utrzymać się w najbliższym miesiącu. Jednocześnie wniósł do organu o wyłączenie od udziału w jego sprawie czterech wskazanych przez niego pracowników tego organu.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] orzekł o odmowie przyznania na rzecz P. S. pomocy finansowej z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania".
Od powyższej decyzji Prezydenta [...] odwołanie wniósł P. S. kwestionując rozstrzygnięcie oraz zarzucając, że decyzja nie zawiera elementów, o których mowa w art. 107 k.p.a. Ponadto, strona wskazała na naruszenie zasad postępowania wyrażonych w art. 8, 9 i 11 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. a także naruszenie art. 24 k.p.a. wyjaśniając, że nie został rozpatrzony jej wniosek o wyłączenie pracowników.
W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podniósł, że ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 163, zwana dalej jako: u.p.s.) wskazuje w art. 8 ust. 1, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł (tzw. kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej); 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456 zł (tzw. kryterium dochodowe na osobę w rodzinie).
Uchwałą Rady Ministrów Nr 221 z dnia 10 grudnia 2013 r. przyjęto do realizacji wieloletni program wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 ( M.P. z 2013 r. poz. 1024). Celem programu jest ograniczenie zjawiska niedożywienia dzieci i młodzieży z rodzin o niskich dochodach lub znajdujących się w trudnej sytuacji, ze szczególnym uwzględnieniem uczniów z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich oraz osób dorosłych, w szczególności osób samotnych, w podeszłym wieku, chorych lub osób niepełnosprawnych. Program jest elementem polityki społecznej państwa w zakresie: wsparcia finansowego gmin w wypełnianiu zadań własnych o charakterze obowiązkowym, poprawy poziomu życia rodzin o niskich dochodach, poprawy stanu zdrowia dzieci i młodzieży, kształtowania właściwych nawyków żywieniowych. W ramach Programu wsparcia udziela się w szczególności: 1) dzieciom do czasu podjęcia nauki w szkole podstawowej; 2) uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej; 3) osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym.
Do udzielania pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie przepisy ustawy o pomocy społecznej. Pomoc może być przyznana osobom i rodzinom, których miesięczny dochód netto nie przekracza 150% kwoty kryterium dochodowego, tj. kwoty 813 zł w przypadku osoby samotnie gospodarującej i kwoty 684 zł w przypadku osoby w rodzinie.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] lipca 2015 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy w celu ustalenia sytuacji majątkowej P. S.. Organ pierwszej instancji ustalił, że P. S. mieszka w Dzielnicy [...][...], z zamiarem pobytu stałego, wynagrodzenie z tytułu pracy w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku przez P. S., zgodnie z jego oświadczeniem złożonym w dniu [...] lipca 2015 r. wynosiło w czerwcu 2015 r. - miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku - [...] zł netto i nie było obciążone egzekucją.
W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji zasadnie przyjął, że ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego przez P. S. brak jest podstaw przyznania wnioskowanej pomocy. Uchwała Rady Ministrów Nr 221 z dnia 10 grudnia 2013 r. przewiduje bowiem pomoc w zakresie dożywiania dla osób, spełniających warunki do uzyskania pomocy w trybie ustawy o pomocy społecznej oraz spełniających kryterium dochodowe. Dochód osiągnięty przez P. S. w czerwcu 2015 r. w wysokości [...] zł netto przekracza kwotę 813 zł.
Tym samym, organ odwoławczy nie podzielił zarzutów podniesionych przez stronę odwołującą się co do naruszenia wskazanych wyżej przepisów. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Uzasadnienie faktyczne kwestionowanej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.).
Skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł P. S. domagając się jej uchylenia albo stwierdzenia nieważności.
Skarżący nie podzielił stanowiska organów administracji, zarzucając im naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 24 k.p.a. podnosząc, że przed rozstrzygnięciem sprawy złożył wniosek o wyłączenie pracowników organu Kolegium od udziału w sprawie, którego organ nie rozpoznał.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2015 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącemu pomocy w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" z powodu przekroczenia kryterium dochodowego.
Na wstępie należy wskazać, iż Rada Ministrów Uchwałą z dnia 10 grudnia 2013 r., Nr 221 (M.P. z 2013 r. poz. 1024) na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 i 938) ustanowiła wieloletni program wspierania finansowego gmin w realizacji zadania dożywiania dzieci i zapewnienia posiłku osobom tego pozbawionym "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (§ 1 ww. Uchwały). Z kolei Rada Miasta Stołecznego Warszawy Uchwałą z dnia 13 lutego 2014 r., Nr LXXVI/1966/2014 w sprawie podwyższenia kwot kryteriów dochodowych uprawniających do zasiłku z pomocy społecznej w zakresie dożywiania podwyższyła do 150% kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm. dalej: u.p.s.) - uprawniające do przyznania nieodpłatnie pomocy w zakresie dożywiania w formie rzeczowej.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w związku z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, zwanej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej". Według zaś ust. 3 tego przepisu: za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (...).
Ustawowe kryterium dochodowe na osobę samotnie gospodarującą zostało więc podwyższone powołaną wyżej uchwałą Rady Miasta Stołecznego Warszawy do 150%, czyli wynosi 813,00 zł.
W niniejszej sprawie organy obu instancji ustaliły, że P. S. przekroczył wskazane wyżej kryterium dochodowe albowiem z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, iż skarżący w miesiącu czerwcu - tj. poprzedzającym złożenie wniosku - otrzymał wynagrodzenie w wysokości [...] zł.
Tak więc okoliczność, że skarżący przekracza określone kryterium dochodowe, zasadnie doprowadziła organy do odmówienia żądania w zakresie przyznania pomocy w formie posiłków finansowanych z budżetu państwa w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020.
Oznacza to, że organy dokonały trafnej oceny prawnej stanu faktycznego oraz zasadnie, bez naruszenia przepisów prawa materialnego uznały, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego.
Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 24 k.p.a. Zgodnie z § 3 tego przepisu "Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1 tego przepisu, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika". W niniejszej sprawie wniosek taki został złożony przez P. S. do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...][...] w dniu [...] lipca 2015 r. przy wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Skarżący wnioskował o wyłączenie od udziału w jego sprawie: M. M., K. K., M. L., E. M.. Wprawdzie z akt sprawy jak i decyzji organu pierwszej instancji nie wynika w jaki sposób Prezydent [...] ustosunkował się do tego wniosku, jednakże co istotne w sprawie (a wynika to z akt) żadna z tych osób nie brała udziału w rozpoznawaniu wniosku P. S. z dnia [...] lipca 2015 r. Osoby te nie były także członkami składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wydającego zaskarżoną decyzję.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło