I SA/Wa 1923/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Gabriela Nowak, asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 maja 2022 r. nr DO-II.7610.104.2022.AB w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia 19 maja 2022 r. nr DO-II.7610.104.2022.AB Minister Rozwoju i Technologii, działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 12 kwietnia 2022 r. nr NWIV.752.71.2013, odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Polskie Koleje Państwowe w Warszawie prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W., obręb [...], obejmującego działkę nr [...], przenumerowaną na nr [...], o pow. 1214 m2. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że decyzja Wojewody Śląskiego z dnia 12 kwietnia 2022 r. została wydana m.in. na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. z 2021 r., poz. 146 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa z dnia 8 września 2000 r.). Zgodnie z tym przepisem, grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Minister podniósł, że właścicielem działki nr [...] na dzień 5 grudnia 1990 r. była Gmina W., nie zaś Skarb Państwa, co wynika z treści księgi wieczystej, prowadzonej dla tej działki. Wpisu do księgi wieczystej dokonano na podstawie decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 10 czerwca 2021 r. nr NWXB.7532.1.528.2018 stwierdzającej nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności tej nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, w rozpoznawanej sprawie nie została zatem spełniona przesłanka zastosowania art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r., ponieważ sporna działka nie stanowiła własności Skarbu Państwa zarówno według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. jak i na dzień 27 października 2000 r. Organ wyjaśnił ponadto, że pozostawanie gruntu w posiadaniu PKP S.A. według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. pozostaje w związku z tym bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Polskie Koleje Państwowe S.A. wniosły na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości. Skarżąca spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj.: a. art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, b. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Skarżąca postawiła również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r., poprzez odmowę stwierdzenie nabycia na rzecz Polskich Kolei Państwowych S.A. z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na tej nieruchomości. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz o rozpatrzenie sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącej, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że decyzja oparta została o założenie, że Skarb Państwa miałby nie być właścicielem nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. W treści decyzji brak jest jednak informacji, jaki podmiot w rozważanym okresie był właścicielem nieruchomości i w oparciu o jakie informacje organ przyjął, że właścicielem tym nie był wówczas Skarb Państwa - wszelkie ustalenia czynione w tym zakresie przez organ odnoszą się do okresu innego niż istotny dla sprawy. Zdaniem skarżącej, na organie ciążył obowiązek dokonania wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), w tym dokonania badania spełnienia wszystkich przesłanek uwłaszczenia. Organ jest zatem zobowiązany do zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, tak by na jego podstawie możliwe było ustalenie, czy w niniejszej sprawie realizują się wszystkie przesłanki pozytywne uwłaszczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną wniosku skarżącej z dnia 25 października 2005 r., uzupełnionego w piśmie z dnia 19 września 2012 r., o stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego wymienionych w tym wniosku działek, w tym m.in. działki nr [...], był art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. Zgodnie z powołanym przepisem, grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. W rozpoznawanej sprawie przyczyną wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu był fakt, że działka nr [...] (przed zmianą numeracji w 2013 r. oznaczona nr [...]), której dotyczy zaskarżona decyzja, nie była ani w dniu 5 grudnia 1990 r. ani w dniu 27 października 2000 r. własnością Skarbu Państwa. Powyższa okoliczność wynika w sposób jednoznaczny ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 10 czerwca 2021 r. stwierdzającej nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Decyzja z dnia 10 czerwca 2021 r. ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że potwierdza ona stan, jaki zaistniał z mocy samego prawa z dniem 27 maja 1990 r. Natomiast określone w art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. przesłanki uwłaszczenia dotyczyły gruntów, które były własnością Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. Przepis ten nie może mieć zatem zastosowania do nieruchomości, która uprzednio, tj. w dniu 27 maja 1990 r. stała się własnością gminy. W ocenie Sądu, stanowisko organów w tym zakresie należy ocenić jako prawidłowe, skoro ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika brak spełnienia określonej w art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. przesłanki własności państwowej nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. W świetle powyższego jako niezrozumiałe jawią się zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Wymaga podkreślenia, że skarżąca nie zakwestionowała skutecznie dokonanych przez organ ustaleń w zakresie własności spornej nieruchomości. Nie można przy tym zgodzić się ze skarżącą, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wyjaśnił, który podmiot był właścicielem spornej nieruchomości, bowiem na s. 2 uzasadnienia zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazano, że właścicielem tej nieruchomości w prawnie relewantnym okresie była Gmina W.. Organ wyjaśnił również, że okoliczność ta wynika z ostatecznej decyzji komunalizacyjnej. Z tych przyczyn Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji nie naruszają prawa. Zasadnie bowiem organy przyjęły, że okoliczność, iż sporna nieruchomość nie była w dniu 5 grudnia 1990 r. własnością Skarbu Państwa, przesądziła o braku kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek uwłaszczenia wskazanych w art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. Organy prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy i dokonały prawidłowej oceny przesłanek uwłaszczenia w odniesieniu do spornej nieruchomości oraz w sposób zgodny z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadniły zajęte stanowisko. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095).