I SA/Wa 1926/09

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R.W. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. Wnioskiem z dnia 20 grudnia 2010 r., uzupełnionym wnioskiem z dnia 10 stycznia 2011 r. R.W., wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w sprawie ze swojej skargi na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a ich jedynym źródłem utrzymania są emerytury w łącznej kwocie [...] złotych brutto (wg załączonych do wniosku decyzji ZUS [...] złotych netto). Żona skarżącego posiada orzeczony stopień niepełnosprawności. Zgodnie z oświadczeniem, miesięczny koszt utrzymania zamieszkiwanego przez nich domu, zakupu żywności, lekarstw, opłat za media wynosi co najmniej [...] złotych miesięcznie. Nie stać ich zatem na ponoszenie kosztów sądowych, tym bardziej, że muszą ponosić znaczne wydatki na leczenie. Nie posiadają oszczędności ani przedmiotów wartościowych oraz nie zatrudniają i nie pozostają w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Skarżący podkreślił przy tym, iż w celu uiszczenia należnej opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku, zmuszony był do zaciągnięcia u sąsiadów pożyczki w kwocie [...] złotych. W związku z powyższym, w przypadku uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnosi o zwrot tej opłaty. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosowanie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 p.p.s.a.). W świetle przedstawionych przez skarżącego okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej uzasadniona jest ocena, że kwalifikuje się on do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wprawdzie uzyskuje on wraz małżonką stały dochód w postaci emerytur, jednakże mając na uwadze łączną wysokość wspomnianego dochodu ([...] złotych netto) w zestawieniu z deklarowanymi stałymi wydatkami na poziomie co najmniej [...] złotych, uzasadniona jest ocena, że nie jest on w stanie z pozostałych mu do dyspozycji środków ponieść kosztów sądowych (obejmujących na obecnym etapie postępowania ewentualny wpis od skargi kasacyjnej w kwocie [...] złotych) jak również kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Zważyć zaś należy, że w sytuacji podjęcia przez skarżącego decyzji o wniesieniu skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku, udział profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu jest niezbędny, z uwagi na ustanowiony w art. 175 § 1 p.p.s.a. przymus adwokacki. Oznacza to, że spełniona została, określona w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jednocześnie podkreślić należy, iż rozstrzygnięcie o przyznaniu stronie prawa pomocy ma charakter konstytutywny, a więc wywołuje skutki na przyszłość. Oznacza to, że dopiero od momentu przyznania prawa pomocy, osoba której to prawo przyznano, zwolniona jest z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Nie wywołuje ono zatem żadnych skutków prawnych w odniesieniu do wydatków, które w związku z prowadzonym procesem strona już poniosła. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.