I SA/Wa 1929/10

WyrokWSA w Warszawie2011-03-29

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Emilia Lewandowska, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nakazująca przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu w związku z wybudowaniem garażu bez pozwolenia konserwatora zabytków jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nakazująca rozbiórkę garażu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków jest prawidłowa. Budowa garażu naruszyła historyczną linię zabudowy wpisanego do rejestru zabytków obszaru, co uzasadnia zastosowanie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Postępowanie konserwatorskie jest autonomiczne i nie podlega zawieszeniu z powodu toczącego się postępowania legalizacyjnego przed organami budowlanymi.
Stan faktyczny
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy decyzję wojewódzkiego konserwatora zabytków nakazującą A.K., J.K. i S.K. rozbiórkę garażu dobudowanego bez wymaganego pozwolenia do budynku mieszkalnego na terenie zabytkowego obszaru wpisanego do rejestru zabytków w Warszawie. Garaż naruszał historyczną linię zabudowy i zmieniał wygląd zabytkowego układu urbanistycznego. Skarżący kwestionowali decyzję, podnosząc m.in. sprzeczność z zasadami postępowania, nierozpoznanie wniosku o zawieszenie postępowania oraz błędną podstawę prawną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2011 r. sprawy ze skargi A.K., J.K. i S.K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia zabytku do poprzedniego stanu oddala skargę. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, decyzją z [...] lipca 2010 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Konserwatora Zabytków z [...] listopada 2009 r. nr [...] nakazującą A. i S. K. oraz J.K. przywrócenie zabytku – części Miasta [...] – do poprzedniego stanu poprzez rozbiórkę garażu dobudowanego od strony północno-wschodniej do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. w terminie sześciu miesięcy od kiedy decyzja stanie się ostateczna. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że do budynku położonego w W. przy ul. [...], od strony północno-wschodniej, dobudowany został garaż konstrukcji murowanej, otynkowany, z dachem czterospadowym krytym dachówką. Obiekt ten został zrealizowany bez wymaganego prawem pozwolenia organu ochrony zabytków . W świetle powyższego, organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie dopuszczono się ewidentnej samowoli, z naruszeniem przepisu art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga podejmowanie działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru zabytków. Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nakłada obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków dla działań, które mogłyby prowadzić do zmiany wyglądu zabytkowego obszaru, tj. zespołu urbanistycznego i budowlanego "Miasta –[...]", wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją Konserwatora W. z dnia [...].12.1993 r.. Budowa garażu wpływa na wygląd w/w zabytkowego obszaru. Zgodnie z decyzją o wpisie do rejestru zabytków na terenie "Miasta – [...]" ochronie konserwatorskiej podlegają relacje przestrzenne pomiędzy obiektami zabudowy, rozplanowanie i geometria ulic, placów, ukształtowane linie zabudowy, skala i wysokość zabudowy, współzależność pomiędzy zabudową i zielenią. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że wybudowany samowolnie obiekt, zakłóca historyczną linię zabudowy ul. [...]. Organ zauważył, że [...] Konserwator Zabytków, postanowieniem Nr [...] z dnia [...].07.2005 r., odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy zadaszenia dla dwóch miejsc postojowych przy ul. [...], stwierdzając w uzasadnieniu, że przekroczona zostanie linia zabudowy ulicy [...], wpływając negatywnie na wartości zabytkowego obszaru. Organ wyjaśnił, że postępowanie przez organ I instancji zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Organ ten uznał także za niezasadne zawieszenie postępowania, gdyż postępowanie organu ochrony zabytków, prowadzone na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest postępowaniem autonomicznym niezależnym od postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego czy też od postępowań organu administracji architektoniczno-budowlanej, prowadzonych w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. W skardze na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego A.K., S.K. i J.K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi zarzucili: 1) sprzeczność z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, 2) nierozpoznanie wniosku o zawieszenie postępowania, 3) wzajemnie sprzeczne decyzje Prezydenta W., 4) błędną podstawę prawną zaskarżonej decyzji, 5) uchybienie dotyczące terminu załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) który stanowi, że w przypadku gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru prace konserwatorskie, restauratorskie, roboty budowlane, badania konserwatorskie, architektoniczne lub podjęto inne działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję nakazującą przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu, określając termin wykonania tych czynności. W sprawie jest bezsporne, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] znajduje się na terenie, którego układ urbanistyczny i zespół budowlany pod nazwą "Miasto –[...]", został wpisany do rejestru zabytków decyzją z [...] grudnia 1993 r. nr [...]. Zgodnie z art. 3 pkt 12 ustawy o ochronie zabytków (...) historyczny układ urbanistyczny to przestrzenne założenie miejskie zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg. Fakt, że nieruchomość przy ul. [...] wchodzi w skład układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków powoduje, że prowadzenie działań, które mogłyby prowadzić do zmiany wyglądu takiego układu urbanistycznego wymaga pozwolenia konserwatora zabytków o jakim mowa jest w ust. 1 art. 36 ustawy o ochronie (...). Nie mają więc racji skarżący twierdząc, że skoro ich nieruchomość nie jest wpisana do rejestru zabytków, to nie mają do nich zastosowania przepisy ustawy o ochronie zabytków (..), które powołały organy w swoich decyzjach. Jest w sprawie bezsporne także i to, że do budynku przy ul. [...], od strony północno-wschodniej, dobudowany został przez skarżących garaż murowany. Garaż został wybudowany bez pozwolenia organu ochrony zabytków. Już tylko z tego powodu art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami musiał znaleźć zastosowanie. Zarzut skargi, że organ błędnie powołał tę podstawę prawną jest więc niezasadny. Dodatkowo zastosowanie nakazu przewidzianego tym przepisem organ uzasadnił tym, że wybudowany samowolnie garaż przekracza historyczną linię zabudowy ulicy [...] co wpływa negatywnie, na wartości zabytkowe układu wpisanego do rejestru zabytków. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy garaż został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. W toku są postępowania o zalegalizowanie tej samowoli. Postępowania prowadzone przez organy nadzoru budowlanego i organy architektoniczno-budowlane, w ramach postępowania o legalizację samowoli budowlanej, pozostają bez wpływu na przedmiotowe postępowanie z zakresu ochrony konserwatorskiej i brak jest podstaw do zawieszenia tego postępowania, na zasadzie art. 97 ust. 1 pkt 4 kpa do czasu zakończenia postępowania przed organami architektoniczno-budowlanymi. Nieuwzględnienie więc wniosku skarżących o zawieszenie postępowania, z tego powodu, było zgodne z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie wykazali, że wydanie decyzji przez organ odwoławczy z naruszeniem terminu określonego w art. 35 § 1 kpa miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu ten zarzut skargi również nie może być uwzględniony. Zaskarżona decyzja została wydana po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i zgodnie z przepisami prawa mającymi zastosowanie w dacie jej wydania. Czyni to zarzuty skargi niezasadnymi. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło