I SA/Wa 193/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-15

Skład orzekający: Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego powinien zostać umorzony, jeśli ustawa z mocy prawa zwalnia stronę z obowiązku uiszczenia tych kosztów?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ich uiszczenia, zgodnie z art. 249a PPSA. Wnioskodawczyni wykazała jednak trudną sytuację materialną uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
A.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskodawczyni jest bezrobotna, utrzymuje się z emerytury matki i zasiłku pielęgnacyjnego, opiekuje się niepełnosprawną matką i nie posiada majątku. Sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając je za zbędne z uwagi na zwolnienie ustawowe, natomiast przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. A.S. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2017 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura matki wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości [...] miesięcznie. Skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wnioskodawczyni podkreśliła, że opiekuje się niepełnosprawną matką oraz że nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Zaznaczyła, że nie posiada papierów wartościowych i innych praw majątkowych, ani wierzytelności. Dom, w którym mieszka jest zaś własnością jej matki. Skarżąca wskazała, że uzyskiwany dochód nie wystarcza na utrzymanie i leczenie. Oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). W myśl natomiast art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy, zgodnie z którym, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata stwierdzić trzeba, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające jego uwzględnienie. W ocenie referendarza sądowego strona wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wskazanej części. Sytuacja majątkowa skarżącej jest trudna i nie jest ona w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło