I SA/Wa 1930/04
WyrokWSA w Warszawie2005-11-15
Skład orzekający: Anna Lech, Emilia Lewandowska, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, może stwierdzić nieważność tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. w ramach postępowania zwykłego, czy też powinien zastosować tryb określony w art. 138 k.p.a.?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, jest związany zakresem kognicji określonym w art. 138 k.p.a. Przepis ten nie przewiduje możliwości stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w ramach postępowania zwykłego. Stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić wyłącznie w odrębnym postępowaniu nadzwyczajnym, wszczętym na wniosek lub z urzędu. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego, która stwierdziła nieważność decyzji organu pierwszej instancji w ramach postępowania odwoławczego, została wydana z rażącym naruszeniem art. 138 k.p.a., co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego, która stwierdziła nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. dotyczącej zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego. M. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora, zarzucając rażące naruszenie przepisów k.p.a. przez zastosowanie sankcji nieważności w postępowaniu odwoławczym. Organ odwoławczy uznał, że decyzja organu pierwszej instancji była wadliwa, ponieważ skierowano ją do osoby niebędącej stroną postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, oraz zasądził od Głównego Inspektora na rzecz M. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Anna Oleksiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o. o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie prowadzenia apteki 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 1.255 (tysiąc dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Wa 1930/04
UZASADNIENIE
Główny Inspektor Farmaceutyczny, decyzją z dnia [...] września 2004 r.,
nr [...], stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. z dnia [...] listopada
2004 r., nr [...].
Główny Inspektor Farmaceutyczny, rozpoznając sprawę jako organ odwoławczy na skutek odwołania wniesionego przez M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2004 r. uznał, że w przedmiotowej sprawie stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu
art. 28 kpa jest przedsiębiorca, któremu [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w K. udzielił w dniu [...] kwietnia 2004 r. zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego w Z. przy ul. [...], tj. M.
Sp. z o.o. z siedzibą w K. przy ul. [...].
Z zaskarżonej decyzji wynika, że została ona skierowana do kierownika wyżej wymienionego punktu aptecznego, potraktowanego jako strona postępowania administracyjnego. Przedsiębiorca prowadzący punkt apteczny M. Sp. z o.o. otrzymał decyzję "do wiadomości".
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Z uwagi na fakt, że zaskarżona decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, organ stwierdził, iż zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisu art. 156 § 1 pkt 4 kpa.
W skardze na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego M.
Sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając rażące naruszenie przepisów art. 138 kpa i art. 156 kpa przez zastosowanie sankcji nieważności w postępowaniu odwoławczym.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie, ze względu na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa koniecznym było stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja została wydana w wyniku przeprowadzonego przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego postępowania odwoławczego, wszczętego na skutek odwołania wniesionego przez M. Sp. z o.o. od decyzji organu pierwszej instancji. W postępowaniu odwoławczym organ odwoławczy wydaje wyłącznie decyzje jakie wyszczególnia art. 138 kpa. Przepis ten nie przewiduje możliwości stwierdzenia nieważności zaskarżonej odwołaniem decyzji i to niezależnie od tego jakiego rodzaju uchybienia zaskarżonej decyzji stwierdza organ odwoławczy.
Natomiast stwierdzenie nieważności decyzji z tego powodu, że jest ona dotknięta jedną z wad przewidzianych w art. 156 § 1 kpa może nastąpić wyłącznie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, które jest postępowaniem nadzwyczajnym w stosunku do postępowania w trybie zwykłym. Postępowanie nadzwyczajne o stwierdzenie nieważności decyzji jest nową sprawą w stosunku do załatwionej kwestionowaną w tym trybie decyzją. Wszczęcie takiego nowego postępowania następuje na wniosek lub z urzędu.
Z materiału dokumentacyjnego wynika wprost, że zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu zwykłym, które takiego rodzaju rozstrzygnięcia jakim jest decyzja stwierdzająca nieważność decyzji organu pierwszej instancji, jak to zostało wywiedzione wyżej, nie przewiduje.
Tak więc zaskarżona decyzja organu odwoławczego zapadła z rażącym naruszeniem art. 138 kpa, zaś rażące naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Ponownie rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Główny Inspektor Farmaceutyczny rozstrzygnie ją w sposób przewidziany w art. 138 § 1
i § 2 kpa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 i
art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło