I SA/Wa 1931/09

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. i A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. R. i A. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia odmówić F. i A. małż. R. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 22 października 2009 r. (zawartym w skardze) uzupełnionym złożonymi na urzędowych drukach PPF wnioskami dnia 17 grudnia 2009 r. F. i A. małżeństwo R. wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r., nr [...], uchylającą w całości decyzję Starosty W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] oraz przekazującą do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji sprawę ustalenia na rzecz skarżących odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod poszerzenie drogi publicznej gminnej. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołali się na swoją trudną sytuację ekonomiczną. Z przedstawionych w formularzach wniosków informacji dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej wynika, że prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe. Źródłem dochodu rodziny są emerytury w kwotach [...] złotych (F.R.) i [...] złotych (A. R.). Rodzina zamieszkuje w domu o pow. [...] m2. Posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha oraz dwa place o pow. [...] i [...] m2. Są oni ponadto właścicielami samochodu marki [...] rocznik [...] o wartości [...] tysięcy złotych. Miesięcznie na utrzymanie domu wydatkują ok. [...] złotych. Dodatkowo ponoszą koszty zakupu leków w wysokości ok. [...] złotych miesięcznie. Według oświadczenia nie posiadają oszczędności, ani innych przedmiotów wartościowych. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych, co oznacza, że ubiegają się oni o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie zaś do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Instytucja prawa pomocy stanowi bowiem formę pomocy państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów procesu bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. W badanej sprawie małżonkowie R. nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez ryzyka wystąpienia uszczerbku własnego koniecznego utrzymania - co uzasadniałoby przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przeciwnie, w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym ich sytuacji materialnej i rodzinnej nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów sądowych, obejmujących obecnie wyłącznie wpis od skargi wynoszący 200 złotych leżało poza zakresem ich możliwości finansowych. Także poniesienie w przyszłości ewentualnych opłat kancelaryjnych takiego zagrożenia, w ocenie orzekającego, nie stwarza. Skarżący posiadają bowiem stałe i regularne źródło dochodów w postaci emerytur w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie. Są także właścicielami kilku nieruchomości (domu, 2 placów o pow. [...] i [...] m2, nieruchomości rolnej o pow. [...] ha), które mogą stanowić potencjalne źródło dochodu małżonków. Zestawiając zatem wysokość uzyskiwanego w dwuosobowym gospodarstwie domowym dochodu z wykazywanymi wydatkami (na poziomie ok. [...] złotych) oraz posiadanym majątkiem, nie sposób stwierdzić by skarżący byli osobami na tyle ubogimi, że uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w kwocie 200 złotych oraz ewentualnych opłat kancelaryjnych mogłoby stwarzać realne zagrożenia dla ekonomicznej egzystencji rodziny. Zważyć przy tym należy, że jako właściciele nieruchomości gruntowych są oni w stanie pozyskać dodatkowe środki finansowe umożliwiające opłacenie należnych w sprawie kosztów sądowych. Mogą je bowiem uzyskać chociażby poprzez zaciągnięcie kredytu, którego zabezpieczeniem będą ww. nieruchomości. Skoro zaś mają oni możliwość uzyskanie dodatkowych środków pieniężnych pozwalających na opłacenie wpisu do skargi, oraz posiadają stałe i regularne źródło dochodów, to nie ma usprawiedliwionych podstaw do przyznania im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić bowiem należy, że celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, dla których opłacenie kosztów sądowych wiązałoby się z ryzykiem wystąpienia zagrożenie, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący zaś do takich osób nie należą. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.