I SA/Wa 1935/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) sędzia WSA Magdalena Durzyńska sędzia WSA Anna Falkiewicz – Kluj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2022 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 2 czerwca 2020 r. nr DO.1.7614.720.2019.MM Minister Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 6 marca 2019 r. nr NWIIIb.7533.473.2018 w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia 6 marca 2019 r., nr NWIIIb.7533.473.2018 stwierdził nabycie, z mocy prawa, przez Skarb Państwa, z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności nieruchomości, położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...] [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0357 ha, zajętej pod drogę publiczną - ul. [...], znajdującej się w ciągu drogi nr [...] relacji "[...]", dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Od ww. decyzji odwołanie złożyła G. M. Minister Rozwoju rozpatrując sprawę wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie ww. art. 73 ust. 1 nastąpiło zatem, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r., spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego. Minister ustalił, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności, ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. Stanowiła ona bowiem współwłasność W. H., N. H. oraz R. H., co wynika z umowy częściowego zniesienia współwłasności nieruchomości Rep. A nr [...] z dnia 15 marca 2000 r. Obecnie właścicielką ww. działki jest G. M., na podstawie umowy przenoszącej własność nieruchomości Rep. A nr [...] z dnia 25 marca 2005 r., co potwierdza księga wieczysta [...]. W dziale III księgi wieczystej nr [...] wpisane są ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości prowadzonych przez komorników sądowych przy Sądzie Rejonowym w [...]. W dniu 31 grudnia 1998 r. ul. [...], znajdująca się w ciągu drogi nr [...] relacji "[...]", stanowiła drogę publiczną, co ustalono na podstawie: uchwały nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986 r. nr 3, poz. 16) droga nr [...] relacji "[...]" została zaliczona do kategorii dróg krajowych; rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. z 1998 r. nr 160, poz. 1071), z dniem 1 stycznia 1999 r. ww. droga nr [...] pozostała drogą krajową. Oceniając zgromadzony przez organ wojewódzki materiał dowodowy w zakresie przesłanki zajęcia przedmiotowej działki w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną, Minister wskazał, że w aktach sprawy znajdują się: plan sytuacyjny podziału nieruchomości, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starosty Bielskiego pod nr [...], sporządzony przez geodetę uprawnionego M. K. w dniu 8 października 1998 r., z którego wynika, że działka nr [...] uległa podziałowi m.in. na działkę nr [...], która była wówczas zajęta pod drogę - ul. [...]; mapa sytuacyjna działki ewidencyjnej nr [...], sporządzona na podstawie mapy ewidencji gruntów oraz operatów pomiarowych z lat: 1967, 1980 i 1998, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starosty Bielskiego pod nr [...] w dniu 24 stycznia 2013 r., a sporządzona przez geodetę uprawnionego D. P. w dniu 12 grudnia 2012 r., z której wynika, że działka nr [...], wydzielona z działki nr [...], była zajęta pod drogę publiczną; kopia mapy zasadniczej wydanej przez Starostę Bielskiego, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] z dnia 26 października 2010 r., z której wynika, że działka nr [...]jest zajęta pod drogę publiczną. Reasumując, w ocenie organu odwoławczego, ww. dokumenty potwierdzają, że działka nr [....] była zajęta w dacie 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną. W aktach przedmiotowej sprawy znajduje się oświadczenie Zastępcy Dyrektora ds. Inwestycji Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Katowicach w dnia 17 maja 2018 r., złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, z którego wynika, że działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała w dniu 31 grudnia 1998 r. w zarządzanie Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w Katowicach, której następcą prawnym jest Oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Katowicach. Na działce nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowała się: skarpa rowu przydrożnego oraz zieleń przydrożna porośnięta drzewami. DODP w Katowicach w ramach bieżącego utrzymania tego odcinka drogi wykonywała czynności utrzymaniowe w postaci: umocnienia skarpy, udrażniania rowu, koszenia i bieżącego sprzątania działki, przycinanie i pielęgnowanie drzew przydrożnych oraz utrzymanie bieżące. Minister podniósł, że władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu. Trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności tylko na konkretnych działkach. Nie można natomiast wymagać, aby zarządca drogi wskazywał wykonawcy numery ewidencyjne działek, na których mają być wykonane czynności związane np. z konserwacją oświetlenia ulicznego czy odśnieżaniem. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym dla wykazania władztwa publicznoprawnego nie jest konieczne wymienienie w dokumentach mających je potwierdzać numerów ewidencyjnych poszczególnych działek wchodzących w skład danej ulicy. Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania Minister wskazał, że dokumenty znajdujące się w aktach sprawy potwierdziły występowanie łącznie trzech przesłanek wskazanych w ww. art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Tym samym nie istniała konieczność przeprowadzenia dodatkowego dowodu z przesłuchania zawnioskowanych przez skarżącą świadków. Skargę na decyzję Ministra Rozwoju do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła G. M. zarzucając jej: naruszenie przepisów prawa materialnego a to art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa własności nieruchomości skarżącej w sytuacji niewystąpienia łącznie wszystkich przesłanek wskazanych w ww. przepisie. jej niekompletność bowiem brak zarówno w decyzji Wojewody Śląskiego jak i Ministra Rozwoju wskazania przez organ należnego skarżącej odszkodowania. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że według wiedzy skarżącej przedmiotowy fragment nieruchomości, który stanowi skarpę rowu przydrożnego oraz zieleń nie był we władaniu zarządcy drogi w dniu 31 grudnia 1998 r. Pobocza pozostawały we władaniu ówczesnych właścicieli, a więc nie są prawdziwe twierdzenia, że wyłącznie zarządzającym przedmiotową nieruchomością była Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych w Katowicach. Zdaniem skarżącej lakoniczne oświadczenie Zastępcy Dyrektora ds. Inwestycji Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad jest niewystarczającym dowodem władania i zarządu nad spornym poboczem. Podniesiono również, że zaskarżona decyzja winna zawierać rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania skarżącej odszkodowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – dalej jako "przepisy wprowadzające", zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego w zmian za odszkodowanie. Przytoczony przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty, które do tej pory nie stanowiły własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stają się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Nabycie własności nieruchomości na podstawie przywołanego przepisu, uzależnione jest od spełnienia łącznie w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną; pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego oraz brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. Odnosząc się do pierwszej z przesłanek, należy wskazać, iż zgodnie z uchwałą nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986 r. nr 3, poz. 16) droga nr [...] relacji [...]-[...] została zaliczona do kategorii dróg krajowych. Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. nr 160, poz. 1071) z dniem 1 stycznia 1999 r. pozostała drogą krajową. Bezspornym jest też to, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa działka stanowiła własność osób fizycznych, a zatem ani Skarbowi Państwa, ani jednostce samorządu terytorialnego nie przysługiwało prawo własności do przedmiotowej nieruchomości. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest natomiast to, czy w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] zajęta była pod drogę publiczną i czy znajdowała się ona w faktycznym władaniu jednostki samorządu terytorialnego. Organ pierwszej instancji, jak również organ odwoławczy dokonując oceny spełnienia przesłanek określonych w art. 73 ust. 1 ww. ustawy powołał się na następujące środki dowodowe: dokumenty mapowe, takie jak plan sytuacyjny podziału nieruchomości przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starosty Bielskiego, sporządzony przez geodetę uprawnionego w dniu 8 października 1998 r., z którego wynika, że działka nr [...] uległa podziałowi m.in. na działkę nr [...] zajętą pod ul. [...], mapa sytuacyjna działki ewidencyjnej nr [...], sporządzona na podstawie mapy ewidencji gruntów oraz operatów pomiarowych z lat 1967, 1980 i 1998, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starosty Bielskiego w dniu 24 stycznia 2013 r., sporządzona przez geodetę uprawnionego w dniu 12 grudnia 2012 r., z której wynika, że działka nr [...] wydzielona z działki nr [...] była zajęta pod drogę publiczną, kopia mapy zasadniczej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dnia 26 października 2010 r., z której również wynika, że działka nr [...] jest zajęta pod drogę publiczną. Odnosząc się do tej kwestii, na wstępie wyjaśnić należy, że przestrzenne granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, do których odnosi się art. 73 ust. 1 powołanej ustawy, determinuje stan faktyczny istniejący na gruncie, a więc sposób jego zagospodarowania pozwalający na zakwalifikowanie go do definicji pasa drogowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. Pasem drogi jest zaś zgodnie z tym przepisem wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Zważyć przy tym należy, że w świetle ww. przepisu analogicznie jak "pas drogi" zdefiniowane zostało pojęcie "droga". Zatem stan faktyczny istniejący na gruncie w dniu 31 grudnia 1998 r. winien być oceniany przez pryzmat tej definicji. W rozpoznawanej sprawie dokumentami obrazującym stan zajęcia nieruchomości drogą publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. są znajdujące się w aktach sprawy, wyżej opisane dokumenty mapowe. Z ich porównania wynika, że na przestrzeni lat stan zagospodarowania działki nr [...] nie uległ zmianie. W dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość na spornym odcinku zajęta była pod skarpę przydrożnego rowu i zieleń przydrożną porośniętą drzewami, a zatem znajdowała się w granicach pasa drogowego. Powyższe dokumenty, oceniane we wzajemnej łączności ze sobą, potwierdzają zajętość przedmiotowej nieruchomości na datę 31 grudnia 1998 roku w ramach pasa drogowego drogi publicznej normatywnie zdefiniowanego w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W tym stanie rzeczy, nie budzi wątpliwości Sądu, że została spełniona przesłanka zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną we wspomnianej dacie, a podnoszone w tym względzie zarzuty skargi uznać należy za chybione. Tym bardziej, że skarżąca poza ogólnie sformułowanym zarzutem niepoczynienia przez organy szczegółowych ustaleń w tym zakresie, sama nie wykazała by sposób zagospodarowania nieruchomości przedstawiał się odmiennie, niż przyjęły organy i co potwierdzają przywołane wyżej dowody. Zapewne z tego powodu, że w dacie 31 grudnia 1998 r. nie była właścicielką spornej działki. Stała się jej właścicielką dopiero w 2005 r. Trafne jest również stanowisko organów, że w niniejszej sprawie została spełniona ostatnia z przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., dotycząca władania gruntem przez jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Dla jej spełnienia istotne jest bowiem jedynie to, by jednostka ta wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami, remontami, a nie posiadanie nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Taką wykładnię użytego w ww. przepisie zwrotu normatywnego "pozostające we władaniu" konsekwentnie akceptuje orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2002 r. sygn. akt I SA 1441/00; wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 375/09 (wszystkie cytowane orzeczenia publik. CBOSA). Przy czym w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi, istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Z kolei wykonywanie przez zarządcę drogi czynności potwierdzających publicznoprawne władanie nieruchomością w realiach niniejszej sprawy potwierdza dodatkowo przywołane przez organ odwoławczy oświadczenie Zastępcy Dyrektora ds. Inwestycji GDDKiA , zgodnie z którym na przedmiotowej działce w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowała się skarpa rowu przydrożnego oraz zieleń porośnięta drzewami, a zarządca drogi wykonywał czynności polegające na umacnianiu skarpy, udrażnianiu rowu, koszeniu i bieżącym sprzątaniu, przycinaniu i pielęgnowaniu drzew. Brak jest podstaw do zakwestionowania prawdziwości oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. A zatem zasadnie organy orzekające przyjęły, że w dacie 31 grudnia 1998 r. to podmiot publiczny, a nie były właściciel nieruchomości był odpowiedzialny i zobowiązany - w myśl ustawy o drogach publicznych - za prawidłowe utrzymywanie drogi, jak też koordynowanie wszelkich robót w tym pasie oraz ich finansowanie (por. art. 23 ust. 4 i 6 ustawy o drogach w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r.). Skoro działka objęta zaskarżoną decyzją znajdowała się w pasie drogi publicznej – krajowej nie sposób jest uznać, aby władztwo publicznoprawne nie rozciągało się również na sporną działkę. Sąd wyjaśnia przy tym, że dla spełnienia tej przesłanki istotne jest to by Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego władająca nieruchomością zajętą pod drogę publiczną, wykonywała faktyczne czynności związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami, remontami i.t.p., a nie posiadała ten grunt w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Taką wykładnię użytego w przepisie art. 73 Przepisów wprowadzających zwrotu normatywnego "pozostające we władaniu" konsekwentnie akceptuje orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym Sąd orzekający w niniejszej sprawie (por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2002 r., sygn. akt I SA 1441/00, Lex nr 137831; wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 375/09, Lex nr 563402). Przy czym w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego wygrodzenie – co w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Nie może obalić tego domniemania sam fakt wykonywania na nieruchomości zajętej pasem drogowym przez właściciela gruntu prac pielęgnacyjnych polegających np. na koszeniu trawy, sprzątaniu czy odśnieżaniu. Podejmowanie przez właściciela nieruchomości tego rodzaju prac w obrębie drogi publicznej, nie stanowi samo w sobie przeszkody dla realizacji czynności zarządu drogi przez podmioty publicznoprawne. Powyższa aktywność właściciela nieruchomości nie wyłącza bowiem możliwości władania tym terenem przez podmiot publiczny, co w realiach niniejszej sprawy miało miejsce. Skoro zatem przedmiotowa działka, stanowiąca w dniu 31 grudnia 1989 r. własność osób fizycznych, zajęta była w tej dacie pod drogę publiczną, to stosownie do art. 73 ust. 1 powołanej ustawy stała się ona z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa. W toku rozpoznawania i rozstrzygania sprawy nie doszło również w ocenie Sądu do istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, stan faktyczny sprawy został bowiem wyjaśniony zgodnie z uregulowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej w sposób umożliwiający zastosowanie norm prawa materialnego, a sam materiał dowodowy zgromadzony w aktach został poddany właściwej ocenie, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu, że w niniejszym postępowaniu organ administracji zobowiązany był również do rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania skarżącej odszkodowania należy wyjaśnić, że kwestia przyznania odszkodowania za utraconą własność nieruchomości w trybie art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające... rozstrzygana jest w odrębnym trybie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Końcowo podnieść trzeba, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym miało miejsce w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.