I SA/Wa 1936/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-11-10

Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada znaczny majątek (dom) i uzyskuje wraz z małżonkiem stały i wysoki dochód (emerytury), może zostać uznana za osobę znajdującą się w wyjątkowo ciężkich warunkach materialnych, uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), mimo ponoszenia wydatków na leczenie i rehabilitację?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, ponieważ skarżący nie wykazał, że znajduje się w wyjątkowo ciężkich warunkach materialnych. Pomimo ponoszenia wydatków na leczenie, skarżący wraz z małżonkiem uzyskuje stały i wysoki dochód oraz posiada znaczny majątek (dom), co wyklucza uznanie go za osobę ubogą w rozumieniu przepisów o prawie pomocy.
Stan faktyczny
W. K. wniósł skargę na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę Miasto własności nieruchomości. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na wysokie dochody z emerytur (wspólne z żoną) oraz posiadanie domu. Uzasadniał wniosek ciężką chorobą i ponoszonymi kosztami leczenia i rehabilitacji, jednak nie przedstawił precyzyjnych danych o wysokości tych wydatków w stosunku do dochodów i majątku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania W. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [....] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości postanawia: odmówić przyznania W. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Miasto [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, obręb [...], stanowiącej część gruntu objętego KW nr [...] , zajętej pod ul.[...]. W następstwie wniesionej skargi W. K. skierował do Sądu złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Źródłem dochodu rodziny jest emerytura skarżącego w wysokości [...] zł oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł, co łącznie stanowi kwotę [...] zł. Skarżący ujawnił również, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni [....] m2. Uzasadniając wniosek W. K. wyjaśnił, że ma [...] lata, od wielu lat bardzo ciężko choruje, jest po kilku poważnych chorobach i operacjach. Jego emerytura wystarcza mu na zaledwie pokrycie kosztów rehabilitacji i kosztów leków. W związku z tym utrzymanie budynku i jego utrzymanie spoczywa na małżonce skarżącego. W związku z wątpliwościami dotyczącymi oświadczenia majątkowego wezwaniem z 2 października 2011 r., skarżący został zobowiązany do nadesłania dokumentów potwierdzających wydatki na leki i koszty rehabilitacji. W odpowiedzi na wezwanie W. K. wyjaśnił, że z wykazanej emerytury zmuszony jest do pokrycia wszystkich kosztów związanych z leczeniem to jest kosztów zakupu leków, rehabilitacji, prywatnych wizyt lekarskich, analiz lekarskich, kosztów transportu związanych z dojazdem na badania, opłaceniem opiekunek podczas nieobecności żony i egzystencją w życiu codziennym. Skarżący podkreślił, że korzysta z usług prywatnej służby zdrowia, i zmuszony jest do korzystania z prywatnych gabinetów lekarskich i rehabilitacyjnych. Zaznaczył, że nie korzystał z pomocy społecznej dotyczącej dofinansowania jego leczenia, jak również nie dokonywał odliczeń w zeznaniach podatkowych, dlatego nie posiada dowodów na zakup leków. Reasumując wyjaśnił, że nie posiada własnego transportu, mieszka tylko z żoną i dlatego podczas nieobecności żony musi każdorazowo prosić kogoś o pozostanie z nim ponieważ wymaga stałej opieki, korzysta z prywatnych gabinetów lekarskich, analitycznych i rehabilitacyjnych, ponieważ terminy oczekiwania na wizyty są bardzo odległe, a on przy jego schorzeniach nie może pozwolić sobie na czekanie. Nadmienić również należy, że do wyjaśnień skarżący dołączył kserokopie dokumentacji medycznej oraz zaświadczenia o wydatkach poniesionych na leki i usługi medyczne. Rozpoznając wniosek na wstępie stwierdzić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zaznaczyć również należy, że na obecnym etapie postępowania sądowego zasadniczym składnikiem kosztów jest wpis od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia wyniesie 200 zł (por. § 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 24 grudnia 2003 r., nr 221, poz. 2193). Wysokość innych kosztów sądowych np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ będzie zależna od przebiegu sprawy. Niemniej jednak nie powinny być one wyższe niż wpis od skargi. Odnosząc powyższe ustalenia do sytuacji majątkowej wnioskującego o pomoc stwierdzić należy, że W. K. nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zauważyć należy, że przyznanie prawa pomocy dotyczy przede wszystkim osób, które znajdują się w wyjątkowo ciężkich warunkach materialnych. Nie można stwierdzić, że skarżący w takich warunkach się znajduje, ma on bowiem zabezpieczone nie tylko potrzeby bytowe, ale również potrzeby życiowe, gdyż uzyskuje wraz z żoną stały i wysoki dochód (ponad [...] zł). Posiada znaczny majątek – dom o powierzchni [...] m2, nie może być zatem uznany za osobę ubogą. Nawet przy uwzględnieniu wydatków na leczenie w prywatnych placówkach służby zdrowia, wydatków na zakup leków – skarżący nie sprecyzował dokładnie jakiego rzędu są to wydatki w skali miesiąca, natomiast z dołączonych faktur wynika, że w miesiącu październiku wydatki kształtowały się na poziomie ok. [...] zł, wydatków związanych z utrzymaniem domu, oraz z codziennym życiem nie można uznać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy, że spośród kosztów sądowych najwyższy to wpis od skargi, ponadto nie wymaga się opłacenia kosztów sądowych od skarżącego jednorazowo, są one rozłożone w czasie przez co zmniejszona jest ich dolegliwość. Wobec zatem niespełnienia przesłanki ustawowej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, na postawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono przyznania prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło