I SA/Wa 1940/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-12
Skład orzekający: Bożena Marciniak, Elżbieta Lenart, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy placówka zapewniająca całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, prowadzona przez stowarzyszenie na podstawie umów najmu i umów zlecenia, stanowi placówkę wymagającą zezwolenia wojewody zgodnie z ustawą o pomocy społecznej, a jej prowadzenie bez takiego zezwolenia skutkuje nałożeniem kary pieniężnej?Ratio decidendi
Placówka zapewniająca całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, nawet jeśli prowadzona jest przez stowarzyszenie na podstawie umów najmu i umów zlecenia, podlega wymogowi uzyskania zezwolenia wojewody. Zakres świadczonych usług, obejmujący pomoc w podstawowych czynnościach życiowych, pielęgnację, opiekę higieniczną, wyżywienie i organizację czasu wolnego, wykracza poza klasyczną umowę najmu i kwalifikuje działalność jako prowadzenie placówki całodobowej opieki. Prowadzenie takiej placówki bez wymaganego zezwolenia skutkuje nałożeniem kary pieniężnej, której wysokość zależy od liczby przebywających osób.Stan faktyczny
Stowarzyszenie prowadziło placówkę "Dom [...]" zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, bez wymaganego zezwolenia wojewody. Wojewoda nałożył na stowarzyszenie karę pieniężną, którą następnie utrzymał w mocy Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję Ministra do WSA, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów ustawy o pomocy społecznej i nieuzasadnione przyjęcie, że prowadzi placówkę wymagającą zezwolenia. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Joanna Skiba Protokolant referent – stażysta Katarzyna Matecka - Caban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia im. [...] w S. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary za prowadzenie domu pomocy społecznej bez zezwolenia oddala skargę
Decyzją z [...]sierpnia 2017 r., nr [...], Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...]czerwca 2017 r., nr [...], nakładającą na Stowarzyszenie [...]z siedzibą w S. karę pieniężną w wysokości [...] zł za prowadzenie, bez wymaganego zezwolenia, placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku pn. Dom [...].
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ustalił następujący stan faktyczny i prawny;
Decyzją z [...]czerwca 2017 r. Wojewoda [...]nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł na Stowarzyszenie im[...]z siedzibą w S. za prowadzenie w B. przy ul. [...] placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku pn. Dom [...], bez zezwolenia Wojewody [...].
Odwołanie od powyższej decyzji złożyło Stowarzyszenie [...]z siedzibą w S.
Decyzją z [...]sierpnia 2017 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...]czerwca 2017 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Minister wskazał, że w związku z informacją o prowadzeniu bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku pod nazwą Dom [...], w dniu 11 stycznia 2017 r. przeprowadzono kontrolę doraźną w tej placówce celem stwierdzenia charakteru jej działalności. Podczas kontroli ustalono, że placówka prowadzona przez Stowarzyszenie [...]z siedzibą w S. faktycznie zapewnia całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku. W dniu kontroli w placówce przebywało 5 osób w wieku 77-87 lat. Czterech mieszkańców Domu [...] przebywało tam na podstawie podpisanych przez członków ich rodzin umów najmu, a jedna na podstawie zawartej umowy dożywocia. Do akt sprawy dołączono poświadczone przez Prezesa Zarządu A. B. kopie umów najmu. W trakcie kontroli ustalono, że wszyscy mieszkańcy Domu przyjmują leki zlecone przez lekarza rodzinnego. Leki przygotowywane są przez pielęgniarkę i podawane przez opiekunów. Ustalono, że mieszkańcy wymagają pomocy innych osób w podstawowych czynnościach życiowych tj. karmienie, podawanie leków, czynności higieniczno - sanitarne. Wszystkie osoby były "pampersowane". W trakcie kontroli inspektorzy stwierdzili, że mieszkańcy leżący w łóżkach byli zadbani, ale ich stan zdrowia nie pozwalał im na nawiązywanie rozmów.
Ustalono również, iż w dniu kontroli w Domu [...] na podstawie umów zlecenia zatrudnionych było 7 osób: 1 pielęgniarka, 3 opiekunów, 2 pomoce opiekuna, 1 koordynator. Zatrudnieni wykonywali pracę zmianową w godzinach: pierwsza zmiana 8-14, druga zmiana 14-20, trzecia zmiana 20-8. Na pierwszej i drugiej zmianie pełniły dyżury dwie osoby, a w porze nocnej jedna osoba. W zakres wykonywanych czynności wchodziło, między innymi, sprzątanie Domu [...], aplikowanie/podawanie leków, utrzymanie higieny mieszkańców, wydawanie posiłków, pranie i prasowanie bielizny, organizowanie czasu wolnego. Na podstawie informacji uzyskanych od koordynatora pracy opiekunek ustalono, że posiłki przygotowywane są na miejscu przez opiekunów w zależności od diety mieszkańca. Ponadto, ustalono, że lekarze rodzinni mieszkańców dyżurują w Przychodni [...]. Lekarze rodzinni przyjeżdżają również na wizyty do Domu. Ustalono również, iż czas wolny organizowany jest przez opiekunów a oferta dostosowana jest indywidualnie do stanu psychofizycznego danego mieszkańca.
Protokół kontroli przeprowadzonej w dniu 11 stycznia 2017 r. został podpisany przez A. B., Prezesa Zarządu Stowarzyszenia, w dniu 3 marca 2017 r.
Pismem z 22 marca 2017 r. Wojewoda [...]poinformował stronę o zakończeniu postępowania dowodowego w związku z przeprowadzoną kontrolą doraźną w Domu [...] oraz poinformował o prawie do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W aktach sprawy zgromadzono m. in. kserokopie umów najmu zawieranych przez Stowarzyszenie [...], których przedmiot stanowi oddanie do użytkowania powierzchni mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ul. [...] wraz z kopiami dokumentów "Zakres świadczeń dla Mieszkańców Domu [...]", kserokopie umów zlecenia zawieranych pomiędzy Stowarzyszeniem im. [...] a opiekunkami w Domu [...], kopię rozkładu czasu pracy opiekunek, kopię statutu Stowarzyszenia [...] oraz kopię aktu notarialnego z dnia 11 września 2014 r. zawierającego w swej treści umowę dożywocia zawartą przez Stowarzyszenie.
Organ odwoławczy przywołał treść art. 67 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i wskazał że określony w tym przepisie wymóg uzyskania zezwolenia na prowadzenie placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku wynika z troski ustawodawcy o poziom usług świadczonych przez powyższe placówki i konieczność ochrony praw osób w nich przebywających. Należy podkreślić, że są to osoby wymagające szczególnej opieki ze względu na ich stan zdrowia oraz niepełnosprawność i często nie potrafią zadbać o respektowanie przysługujących im praw. Przepisy ustawy o pomocy społecznej wyliczają w sposób enumeratywny wymogi, po spełnieniu których wojewoda wydaje zezwolenie. Podmiot prowadzący placówkę, która nie spełnia ustawowych wymogów nie uzyskuje zezwolenia na prowadzenie tego rodzaju działalności gospodarczej. Minister podniósł, iż decyzja o wydaniu lub braku zezwolenia na prowadzenie placówki nie jest tzw. decyzją uznaniową organu, lecz zależy od spełnienia wymogów określonych w przepisach.
W ocenie organu, z ustaleń poczynionych w trakcie przeprowadzonego postępowania, a w szczególności z informacji zawartych w protokole kontroli doraźnej z 11 stycznia 2017 r. wynika, że placówka Dom Seniora "[...]" zapewnia całodobową opiekę osobom przewlekle chorym oraz osobom w podeszłym wieku. Opieka ta polega na świadczeniu przez całą dobę przez placówkę usług opiekuńczych, w zakresie udzielania pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, opieki higienicznej, pomocy w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych, a także w organizacji czasu wolnego.
Minister nie podzielił przy tym argumentacji Stowarzyszenia, iż umowy najmu nie obejmują takich świadczeń na rzecz najemców jak koszty opieki pielęgniarskiej czy opieki medycznej. Z treści umów najmu oraz załączonego do nich dokumentu "Zakres świadczeń dla Mieszkańców [...]" wynika, że Dom [...]świadczy, między innymi, całodobową opiekę - wsparcie wykwalifikowanego personelu w czynnościach życiowych, indywidualne programy opieki dostosowane do potrzeb mieszkańca, opiekę lekarza rodzinnego POZ, możliwość korzystania z Pakietu Seniora - specjalistyczna opieka psychogeriatryczna, logopedyczna, leczenia bólu, całodzienne wyżywienie, terapia zajęciowa i terapia rehabilitacyjna. Organ podkreślił, iż w zakresie obowiązków zatrudnionych w Domu [...] opiekunek osób starszych, niepełnosprawnych i przewlekle chorych stanowiącym załącznik do zawieranych przez Stowarzyszenie umów zlecenia znajdują się takie czynności jak: wykonywanie potrzebnych zakupów dla podopiecznego, przygotowywanie posiłków dla podopiecznego, podawanie posiłków i karmienie podopiecznego, utrzymanie czystości w domu podopiecznego (sprzątanie, mycie naczyń, odkurzanie), utrzymanie czystości bielizny pościelowej i osobistej podopiecznego (pranie, prasowanie), kontakt z rodziną, pielęgniarką lub lekarzem w nagłych sytuacjach związanych ze zdrowiem podopiecznego, podawanie podopiecznemu leków zaleconych przez lekarza, mierzenie parametrów życiowych, pomoc lub wykonywanie czynności pielęgnacyjno - higienicznych podopiecznego, udzielanie pomocy podopiecznemu przy zaspokajaniu potrzeb fizjologicznych, pomoc w poruszaniu podopiecznego lub pomoc przy zmianie ułożenia podopiecznego w łóżku. Ponadto, w zakresie obowiązków osoby zatrudnionej na stanowisku pielęgniarki/opiekuna osób starszych, niepełnosprawnych i przewlekle chorych zgodnie z załącznikiem nr 1 do zawartej umowy zlecenia należy m. in.: przygotowywanie i podawanie leków zgodnie z zaleceniami lekarskimi, wykonywanie zabiegów leczniczych zgodnie z obowiązującymi standardami, wykonywanie pomiarów parametrów życiowych: RR, tętna, temperatury ciała, poziomu cukru we krwi.
W ocenie organu, oferowane w Domu [...] usługi wykraczają daleko poza klasyczną umowę najmu i kwalifikują działalność Stowarzyszenia jako prowadzenia placówki całodobowej opieki. Fakt ten potwierdza również podeszły wiek osób przebywających w placówce oraz stan ich zdrowia. Również czynsz najmu określony w umowie najmu na kwotę [...] zł znacząco odbiega od czynszu najmu za wynajęcie pojedynczego pokoju o powierzchni ok. 16 m2, przyjmując nawet, że w cenę tę wliczone są także koszty wyżywienia i opłat za media. Zasady logiki, prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego jednoznacznie wskazują, że wysokie opłaty określone w umowie najmu zawierają w sobie, oprócz opłaty z tytułu użytkowania lokalu, pokrycia kosztów mediów i kosztów wyżywienia, także wynagrodzenie za usługi opieki świadczone przez pielęgniarki i opiekunki pracujące w Domu Seniora, których zakres określa "Zakres świadczeń dla Mieszkańców Domu [...]" oraz załączniki do umów zlecenia określające szczegółowe warunki realizowania umowy cywilnoprawnej przez opiekunki osób starszych, niepełnosprawnych i przewlekle chorych albo przez pielęgniarkę/opiekunkę osób starszych, niepełnosprawnych i przewlekle chorych.
Minister nie podzielił również argumentacji Stowarzyszenia dotyczącej usytuowania Domu [...] na terenie, który zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego dopuszcza istnienie funkcji usługowej jedynie jako uzupełnienie funkcji podstawowej, jaką jest funkcja mieszkalna i wobec tego sformułowanie wniosku, że Stowarzyszenie nie mogło prowadzić inwestycji polegającej na umiejscowieniu w domu położonym przy ul. [...] placówki zapewniającej całodobową opiekę i takiej inwestycji nie poczyniło. W ocenie organu, treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla danej nieruchomości nie przesądza o tym, że podmiot prowadzący określoną działalność w budynku położonym na tej nieruchomości zorganizował ją zgodnie z obowiązującym planem. Jednakże, rozstrzyganie w tym zakresie nie należy do kompetencji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Organ dodał, iż przedmiot działalności statutowej określony w KRS i statucie Stowarzyszenia nie wskazuje na prowadzenie działalności o charakterze całodobowej opieki. Jednakże, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż prowadzona przez Stowarzyszenie działalność w rzeczywistości wypełnia kryteria działalności o charakterze całodobowej opieki nad osobami przewlekle chorymi lub w podeszłym wieku. Wobec powyższego, prowadzi ono działalność gospodarczą, o której mowa w art. 67 ustawy o pomocy społecznej. O istocie prowadzonej działalności gospodarczej nie decyduje bowiem jej nazwa czy wpisany kod PKD, ale zakres wykonywanych czynności.
Minister podkreślił, iż art. 130 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej jest jasny, a jego treść nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Celem tego przepisu jest doprowadzenie do takiej sytuacji, w której podmiot prowadzący placówkę bez zezwolenia zaprzestaje jej dalszego prowadzenia lub przywraca stan zgodny z obowiązującymi przepisami uzyskując owo zezwolenie. Podmiot chcący prowadzić działalność gospodarczą, w ramach której prowadziłby placówkę całodobowej opieki najpierw winien stworzyć odpowiednie warunki wymagane przepisami prawa, potem uzyskać zezwolenie wojewody, a na końcu przyjmować mieszkańców. Organ dodał, iż z protokołów kontroli przeprowadzanych w przedmiotowej placówce wynika, iż przebywa w niej 5 osób, wobec czego nałożona kara wynosi [...] zł stosownie do art. 130 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej,.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] sierpnia 2017 r. złożyło Stowarzyszenie [...]z siedzibą w S. zarzucając jej:
1) naruszenie zasady praworządności wynikającej z przepisu art. 7 kpa poprzez załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego,
2) naruszenie art. 80 kpa, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, polegające na błędnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący w ramach działalności gospodarczej prowadzi placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, która może być prowadzona jedynie po uzyskaniu zezwolenia wojewody,
3) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 67 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędną jego wykładnię prowadzącą do uznania, że skarżący podlega określonemu w ww. przepisie obowiązkowi uzyskania zezwolenia Wojewody,
4) naruszenie art. 130 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, poprzez nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, w której skarżący nie prowadzi placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku,
5) naruszenie przepisu art. 3531 Kodeksu cywilnego poprzez jego niezastosowanie.
W związku z powyższym, skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2017 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Pismem procesowym z 22 stycznia 2018 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z rocznego sprawozdania merytorycznego z działalności organizacji pożytku publicznego za rok 2015, rocznego sprawozdania merytorycznego z działalności organizacji pożytku publicznego za rok 2016 i planu kont Stowarzyszenia, dowodu z przesłuchania świadka M. N. oraz przesłuchania strony skarżącej, a także dowodu z opinii biegłego z dziedziny rachunkowości na okoliczność kwalifikowania i księgowania prowadzonej faktycznie przez Stowarzyszenie działalności w zakresie pomocy społecznej z zakwaterowaniem i zapewnieniem opieki pielęgniarskiej lub pomocy społecznej z zakwaterowaniem dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych jako odpłatnej działalności organizacji pożytku publicznego, a nie działalności gospodarczej, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W ocenie Sądu, skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlega decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2017 r. nakładającą na Stowarzyszenie [...]z siedzibą w S. karę pieniężną w wysokości [...] zł za prowadzenie, bez wymaganego zezwolenia, placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku pn. Dom [...]", ul. [...].
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930, ze zm.), dalej zwanej "ustawą".
Zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy, podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku wymaga uzyskania zezwolenia właściwego wojewody. Zaś art. 130 ust. 2 ustawy stanowi, iż kto bez zezwolenia prowadzi placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, w której przebywa nie więcej niż 10 osób - podlega karze pieniężnej w wysokości 10 000 zł.
Na zakres usług objętych ustawowym pojęciem opieki w placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku wskazuje art. 68 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, opieka ta polega na świadczeniu przez całą dobę usług opiekuńczych zapewniających udzielanie pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, pielęgnację, w tym pielęgnację w czasie choroby, opiekę higieniczną, niezbędną pomoc w załatwianiu spraw osobistych, kontakty z otoczeniem, zapewniających miejsce pobytu, wyżywienie, utrzymanie czystości. Z powyższego wynika, iż jeżeli w danym budynku świadczy się osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku usługi określone w powołanym przepisie, należy uznać, że jest to placówka w rozumieniu art. 67 ust. 1 powołanej ustawy, do prowadzenia której wymagane jest zezwolenie wojewody.
Przy tym, przy ustalaniu, czy dana działalność może zostać zakwalifikowana jako działalność, o której mowa w art. 67 ustawy o pomocy społecznej, należy wziąć pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, rolę podmiotu prowadzącego taką działalność oraz zakres faktycznie podejmowanych przez niego czynności.
Natomiast w przypadku stwierdzenia, że tego rodzaju działalność jest prowadzona bez zezwolenia i w placówce przebywa nie więcej niż 10 osób, organ zobowiązany jest nałożyć karę we wskazanej wysokości. Przy tym, przepis obligujący do nałożenia kary nie pozostawia żadnej możliwości dostosowania wysokości kary do okoliczności sprawy, np. pożyteczność danej działalności, czy zaspokajanie przez podmiot istotnych potrzeb społecznych. Zróżnicowanie wysokości kary zależy tylko od liczby osób przebywających w placówce. Ukształtowanie w ten sposób powyższej regulacji podyktowane zostało troską ustawodawcy o los podopiecznych tego rodzaju placówek oraz koniecznością zagwarantowania pensjonariuszom godnych i bezpiecznych warunków pobytu.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu kontroli w Domu [...]" przy ul. [...] przebywało 5 osób. Cztery osoby przebywały tam na podstawie podpisanych przez członków ich rodzin umów najmu, a jedna na podstawie zawartej umowy dożywocia.
Ze znajdującego się w aktach protokołu kontroli wprost wynika, iż wszystkie te osoby są osobami w podeszłym wieku (77-87 lat), wymagającymi pomocy innych osób w podstawowych czynnościach życiowych tj. karmienie, podawanie leków, czynności higieniczno - sanitarne. Wszystkie osoby były "pampersowane" Osoby leżące w łóżkach były zadbane, ale ich stan zdrowia nie pozwalał im na nawiązywanie rozmów.
Ponadto, ze zgromadzonych dokumentów wynika, iż w dniu kontroli w Domu [...] na podstawie umów zlecenia zatrudnionych było 7 osób: 1 pielęgniarka, 3 opiekunów, 2 pomoce opiekuna, 1 koordynator. Zatrudnieni wykonywali pracę zmianową w godzinach: pierwsza zmiana 8-14, druga zmiana 14-20, trzecia zmiana 20-8. Na pierwszej i drugiej zmianie pełniły dyżury dwie osoby, a w porze nocnej jedna osoba. W zakres wykonywanych czynności wchodziło, między innymi, sprzątanie Domu, aplikowanie/podawanie leków, utrzymanie higieny mieszkańców, wydawanie posiłków, pranie i prasowanie bielizny, organizowanie czasu wolnego.
Powyższe dowody nie pozostawiają wątpliwości - jak słusznie stwierdziły organy orzekające w sprawie - iż prowadzona w ten sposób działalność ewidentnie miała charakter działalności opiekuńczej, zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku.
Bezsprzecznie zatem, co prawidłowo ustalił organ, zakres pomocy i usług udzielanych przez skarżącego osobom przebywającym w Domu [...] daleko wykraczał poza klasyczną umowę najmu i kwalifikował działalność Stowarzyszenia jako prowadzenie placówki całodobowej opieki.
Zasady logiki, prawidłowego rozumowania, jak i doświadczenia życiowego, w zestawieniu z przedstawionym przez organy administracji materiałem dowodowym, jednoznacznie wskazują, iż skarżący faktycznie prowadzi placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku - bez wymaganego prawem zezwolenia.
Zatem, wobec niedopełnienia obowiązku uzyskania zezwolenia, organ zobligowany był do nałożenia kary pieniężnej. Jak już wskazano wyżej, przepis obligujący organ do nałożenia tej kary nie pozostawia żadnej możliwości dostosowania wysokości kary do okoliczności sprawy, np. pożyteczność danej działalności, czy zaspokajanie przez podmiot istotnych potrzeb społecznych. Zróżnicowanie wysokości kary zależy tylko od liczby osób przebywających w placówce. W tej sytuacji podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz naruszenia zasady praworządności okazały się bezzasadne.
Niezasadny okazał się również zawarty w piśmie procesowym z 22 stycznia 2018 r. zarzut nieprawidłowego ustalenia przez organ, iż prowadzona faktycznie przez Stowarzyszenie działalność w zakresie pomocy społecznej z zakwaterowaniem i zapewnieniem opieki pielęgniarskiej lub pomocy społecznej z zakwaterowaniem dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych jest działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy, podczas gdy jest to odpłatna działalność organizacji pożytku publicznego. Po pierwsze, na co prawidłowo wskazał organ, o istocie prowadzonej przez dany podmiot działalności gospodarczej nie decyduje nazwa tej działalności czy wpisany kod PKD, ale zakres wykonywanych czynności. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości potwierdza zaś, co wskazano powyżej, iż prowadzona przez Stowarzyszenie działalność w rzeczywistości wypełnia kryteria działalności o charakterze całodobowej opieki nad osobami przewlekle chorymi lub w podeszłym wieku, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy. Po drugie, ustawa o pomocy społecznej wymaga uzyskania zezwolenia wojewody niezależnie od tego czy placówka całodobowej opieki prowadzona jest w ramach działalności gospodarczej (art. 67 ust. 1) czy też prowadzona jest przez podmioty wymienione w art. 57 ust. 1 pkt 2 w ramach ich działalności statutowej (art. 69 ust. 1). Z obowiązku uzyskania powyższego zezwolenia przez stowarzyszenie posiadające status organizacji pożytku publicznego nie zwalnia treść cytowanego przez skarżącego art. 6 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1817). Powołany art. 6 ww. ustawy stanowi jedynie, że działalność pożytku publicznego nie jest, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 1, działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, i może być prowadzona jako działalność nieodpłatna lub jako działalność odpłatna. Ani wymieniony przepis, ani żaden inny przepis ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawy o pomocy społecznej nie zawiera normy pozwalającej skutecznie twierdzić, że stowarzyszenie posiadające status organizacji pożytku publicznego może prowadzić placówkę, o której mowa w art. 69 ust. 1 ustawy, bez zezwolenia wojewody. Wobec powyższego, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostają dołączone do pisma procesowego z 22 stycznia 2018 r sprawozdania z działalności organizacji pożytku publicznego i planu kont Stowarzyszenia obrazujące sposób księgowania działalności Stowarzyszenia w zakresie pomocy społecznej z zakwaterowaniem i zapewnieniem opieki pielęgniarskiej lub pomocy społecznej z zakwaterowaniem dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych.
Ponadto, Sąd nie uwzględnił wniosków skarżącego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka oraz przesłuchania strony oraz dowodu z opinii biegłego. Stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd administracyjny może, z urzędu lub na wniosek stron, przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów. W związku z tym, tylko dowody z dokumentów mogą być przedmiotem ewentualnego postępowania dowodowego przed tym sądem.
Nie zasługuje również na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut usytuowania placówki na terenie, gdzie plan miejscowy dopuścił funkcję usługową jako przeznaczenie uzupełniające funkcji podstawowej, tj. funkcji mieszkaniowej. Rację ma organ, iż treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla danej nieruchomości nie przesądza o tym czy podmiot prowadzący określoną działalność w budynku położonym na tej nieruchomości zorganizował ją zgodnie z obowiązującym planem.
Ponadto, wbrew zarzutom skargi, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów orzekających naruszenia w niniejszej sprawie przepisów postępowania. Analiza akt sprawy potwierdza, iż organy orzekające podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 kpa), w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), a ich ocena była prawidłowa, zgodna z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło