I SA/Wa 1941/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Dorota Apostolidis Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K.S. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania K. i T. S. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] – utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Wnioskiem z dnia 12 kwietnia 2013 r. K. i T. S. wystąpili o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt córki – P. S. w placówce opiekuńczej. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] Prezydent W. odmówił odstąpienia od opłaty za pobyt P. S. w pieczy zastępczej i ustalił od K. i T. S. solidarnie opłatę za pobyt córki w Pogotowiu Opiekuńczym Nr [...] przy ul. [...] w W. za okres od dnia 5 lutego 2013 r. do dnia 31 marca 2013 r. - w wysokości [...] zł miesięcznie wraz z odsetkami w przypadku opóźnienia w spłacie, oraz za okres od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia opuszczenia placówki – w wysokości [...] zł miesięcznie wraz z odsetkami w przypadku opóźnienia w spłacie. Wysokość opłat została ustalona na podstawie zarządzenia Prezydenta W. z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...] w sprawie ustalenia średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo - wychowawczej na terenie W. w 2012 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2012 r. poz. [...]), zarządzenia Prezydenta W. z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...] w sprawie ustalenia średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w 2013 r. w placówkach opiekuńczo - wychowawczych prowadzonych przez m. W. oraz na zlecenie m. W. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2013 r. poz. [...]) oraz uchwały Rady W. z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...] w sprawie określenia warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. [...] z 2012 r. poz. [...]). Od powyższej decyzji K. i T. S. wnieśli odwołanie podnosząc, że dochód na osobę w rodzinie został naliczony za rok 2011 (z uwzględnieniem trzech osób), gdy tymczasem w roku 2012 ich sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. Dochód na osobę w rodzinie w 2012 (z uwzględnieniem czterech członków rodziny) wyniósł [...], bowiem T. S. prowadząc działalność gospodarczą, zanotował w tym roku stratę. W konsekwencji nie ma możliwości spłaty tak wysokich, ustalonych przez organ opłat. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W.. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. Nr 149, poz. 887 ze zm.), zgodnie z którym za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo- wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Dalej Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z § 2 pkt 3 uchwały Rady W. z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...], określającej m.in. warunki odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, "dochód na osobę w rodzinie" należy rozumieć dochód rodziny, o którym mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), przeliczając na osobę w rodzinie, nie uwzględniając osoby przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, nieprzekraczający w realiach niniejszej sprawy kwoty 504 zł. Z kolei § 6 ust. 1 pkt 2 uchwały przewiduje możliwość odstąpienia od ustalenia opłaty, na wniosek rodzica, jeśli dochód na osobę w rodzinie przekracza 100%, ale nie przekracza 200% kwoty określonej w § 2 pkt 3 (tj. 1.008 zł). Kolegium podkreśliło, iż z akt sprawy wynika, że miesięczny dochód rodziny skarżących wynosi [...] zł, co niewątpliwie znacznie przekracza powyższą kwotę. Tym samym uniemożliwia to odstąpienie przez organ od ustalenia opłaty. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że odwołujący się wskazali, że sytuacja finansowa rodziny uległa pogorszeniu w ostatnim czasie, choć faktu tego nie potwierdza żaden dokument załączony do odwołania. Jednakże Kolegium wyjaśniło, że według wyliczeń zawartych w odwołaniu, uzyskany dochód i tak przekracza kwotę ustaloną na podstawie § 3 ust. 1 pkt 2 uchwały. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. K. S. i T. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu, oprócz powtórzenia zarzutów zawartych w odwołaniu, skarżący dodali, że prowadzona przez T. S. działalność gospodarcza przyniosła w 2012 r. straty w wysokości [...] tys. zł. W piśmie z dnia 25 października 2013 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżący zarzucili ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności § 7 pkt 3 w zw. z § 3 us. 2 lit. g oraz § 6 ust. 1 pkt 2 lit. g, § 3 ust. 4-6, § 6 ust. 2-4 i § 2 pkt 3 uchwały Rady W. z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...], jak również naruszenie przepisów proceduralnych, których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa. Skarżący dodali, że w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji brakuje dokładnego wyliczenia, jaki dochód był brany pod uwagę (domyślają się, że za rok 2011) oraz odniesienia się do podnoszonych zarzutów, np. dotyczących utraty przez K.S. pracy w 2013 r. i utraty przez T. S. dochodów w 2012 r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Powyższe uniemożliwiło stronom weryfikację prawidłowości wyliczenia przez organy dochodu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, że organy prowadzące kontrolowane postępowanie trafnie powołały się na art. 193 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, z którego wynika, że za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, a odpowiedzialność rodziców z tego tytułu jest solidarna. Bezsporną okolicznością jest, że P. S. od dnia [...] lutego 2013 r. została skierowana do Pogotowia Opiekuńczego Nr [...] przy ul. [...] w W. Nie budzi też wątpliwości, że zgodnie z zarządzeniem z dnia [...] marca 2012 r. (obowiązującym do 31 marca 2013 r.), wydanym w oparciu o przepis art. 196 ust. 1 i ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny (...), Prezydent W. ustalił średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w Pogotowiu Opiekuńczym Nr [...] przy ul. [...] w W. w wysokości [...] zł (l.p. [...] załącznika do zarządzenia), zaś zgodnie z zarządzeniem z dnia [...] marca 2013 r. (obowiązującym od 1 kwietnia 2013 r.) - w wysokości [...] zł (l.p. [...] załącznika do zarządzenia). Pomimo prawidłowego obliczenia kosztów pobytu córki skarżących w Pogotowiu Opiekuńczym Sąd uznał, że w kontrolowanym postępowaniu miały miejsce naruszenia przepisów prawa, które miały wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z § 2 pkt 3 uchwały Rady W. z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...], poprzez określenie "dochód na osobę w rodzinie" należy rozumieć dochód rodziny, o którym mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), przeliczając na osobę w rodzinie nie uwzględniając osoby przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, nieprzekraczający w realiach niniejszej sprawy kwoty 504 zł. Z kolei § 6 ust. 1 pkt 2 uchwały przewiduje możliwość odstąpienia od ustalenia opłaty na wniosek rodzica jeśli dochód na osobę w rodzinie przekracza 100%, ale nie przekracza 200% kwoty określonej w § 2 pkt 3 (1.008 zł). Z ustaleń organów orzekających w niniejszej sprawie wynika, że miesięczny dochód rodziny skarżących wyniósł [...] zł, co uniemożliwia odstąpienie od ustalenia opłaty. Jednakże ani Prezydent W., ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie zaznaczyło, z jakiego roku ten miesięczny dochód został wyliczony. W myśl bowiem art. 3 pkt 2 i 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, do których do przepisów odsyła w/w uchwała, dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, który z kolei należy rozumieć jako przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zatem w niniejszej sprawie, skoro P. S. została skierowana do Placówki Opiekuńczej od dnia 5 lutego 2013 r., dochód rodziny skarżących należało obliczyć za rok 2012, gdy tymczasem zasadnym jest przypuszczenie, że organy wzięły pod uwagę rok 2011. Zaznaczyć przy tym należy, że okoliczności wyliczenia dochodu podnoszone były już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, do których Kolegium się w żaden sposób nie odniosło. W związku z powyższym organy obu instancji nie tylko naruszyły art. 3 pkt 2 i 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, ale przede wszystkim art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, co uniemożliwiło stronie ustosunkowanie się do wyliczeń organów w kwestii osiągniętego dochodu, a Sądowi ocenę legalności wydanych decyzji. W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent W. zastosuje się do oceny prawnej zaprezentowanej w niniejszym wyroku i w zależności od poczynionych ustaleń wyda rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.