I SA/Wa 1942/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2018 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania W. S. decyzją z dnia [...] września 2017 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] orzekającą o uznaniu W. S. za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] lipca 2017r. nr [...] uznał W. S. za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że wobec nie zgłoszenia się na wywiad i nie złożenia oświadczenia majątkowego dłużnika, w dniu 30 listopada 2016r. wszczęte zostało postępowanie w sprawie uznania W. S. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Od powyższej decyzji W. S. wniósł odwołanie podnosząc, że jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Znalezienie pracy, jak podnosi, utrudnia mu fakt, że ma problemy ze wzrokiem i czeka na operację okulistyczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania W. S. decyzją z dnia [...] września 2017 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący nie zastosował się do prawidłowo doręczonego wezwania z dnia 28 października 2016r. i nie stawił się w organie I instancji celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego. W konsekwencji tego, została spełniona jedna z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz. U. 2017r. poz. 489 z p. zm.) o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Powyższe uprawniało organ do wszczęcia postępowania w sprawie uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego. Skarżący nie skorzystał następnie z przysługującego mu w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 30 listopada 2016r., prawa złożenia wyjaśnień i dokumentów oraz prawa do zapoznania się z aktami sprawy uznania go za dłużnika alimentacyjnego. Podkreślono, że do wszczęcia postępowania w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wystarczy, aby materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał na realizację jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 w w. ustawy, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Wskazano jednakże, iż w myśl art. 5 ust. 3a tej ustawy, decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Kolegium podniosło ponadto, iż dysponując zaświadczeniem komornika sądowego o wysokości kwot wpłacanych na poczet zobowiązania alimentacyjnego w okresie ostatnich 6 miesięcy organ I instancji zakończył wszczęte postępowanie wydając na podstawie art. 5 ust. 3a decyzję o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na dziecko – M. S. W ocenie Kolegium literalna wykładnia powołanych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że wydana na ich podstawie decyzja ma charakter aktu związanego, tj. takiego, przy którego wydaniu organ nie ma swobody. Przepisy prawa tak precyzyjnie uregulowały przesłanki uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, że organ nie może brać pod uwagę innych czynników, takich jak np. trudna sytuacja osobista, mieszkaniowa czy finansowa dłużnika alimentacyjnego. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazano, że skarżący spełnił przesłanki uzasadniające uznanie go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2017 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. S., wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2017 r. i przywrócenie terminu do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W uzasadnieniu skarżący wskazał m. in., iż o piśmie organu w sprawie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nic nie wiedział bowiem nie mieszkał wtedy w miejscu zameldowania. Skarżący wskazał, iż poinformował o tym fakcie organ i do kontaktu podał numer telefonu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 dalej ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2017 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] orzekającą o uznaniu W. S. za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podstawę materialnoprawną zawartego w niej rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 169), powoływanej dalej jako: "ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów". Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy dłużnika, po otrzymaniu od organu właściwego wierzyciela stosownego wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5 powołanej ustawy, dokonuje w tym zakresie oceny jego sytuacji materialnej, zdrowotnej, rodzinnej i zawodowej, ustalanej w ramach wywiadu alimentacyjnego oraz złożonego przezeń oświadczenia majątkowego. W przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, tj. gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, odmawia złożenia oświadczenia majątkowego lub zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, lub też bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, odmawia przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadzie robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ obowiązany jest wszcząć postępowanie dotyczące uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się jednak wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów (art. 5 ust. 3a powołanej ustawy). Z powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że postępowanie o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może nastąpić po wystąpieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust.3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Analiza akt sprawy dowodzi, że decyzją Burmistrza G. z dnia [...] października 2016 r. zostały przyznane świadczenia alimentacyjne na syna skarżącego M. S. w wysokości 400 zł miesięcznie na okres od 1 października 2016 do 30 września 2017 r, o czym skarżący został poinformowany zawiadomieniem z dnia 13 października 2016 r. Wezwaniem z dnia 28 października 2016r. organ I instancji wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w P. w dniu 16 listopada 2016 r. w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. Wezwanie to uznano za skutecznie doręczone skarżącemu w trybie art. 44 § 4 k.p.a., jednakże nie stawił się on we wskazanym terminie. W/w pismo kierowane było na adres [...]. Następnie pismem z dnia 30 listopada 2016r. skierowano do skarżącego na ten sam adres zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie o uznanie go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Również to zawiadomienie uznano za skutecznie doręczone skarżącemu w trybie art. 44 § 4 k.p.a. (przesyłka ta została zwrócona do organu I instancji z adnotacją - nie podjęto w terminie). W ocenie Sądu przesyłka zawierająca zawiadomienie o wszczęciu postępowania była w niniejszej sprawie prawidłowo awizowana i wobec tego należało uznać ją za doręczoną w myśl art. 44 § 4 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 44 § 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 tej ustawy (w mieszkaniu, w miejscu pracy, w lokalu administracji publicznej, także w razie koniecznej potrzeby, w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie, ewentualnie dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi): 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 33 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.).W niniejszej sprawie wszystkie powyższe wymogi zostały spełnione. Natomiast z zaświadczenia o dokonanych wpłatach Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. jednoznacznie wynika, że w okresie trwania egzekucji roszczeń alimentacyjnych prowadzonej od 1 grudnia 2016r. do 29 czerwca 2017r. egzekucja roszczeń na rzecz osoby uprawnionej okazała się bezskuteczna, a dłużnik nie dokonywał wpłat tytułem zasądzonych alimentów. Nie wynika zatem, aby zostały spełnione wymogi z art. 5 ust. 3a ustawy tj. przez okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego w każdym miesiącu, w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów, która to okoliczność stanowiłyby przeszkodę do uznania skarżącego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Skarżący nie kwestionuje zresztą faktu nie wywiązywania się ze swych zobowiązań alimentacyjnych. Za uznaniem skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych przemawia więc zarówno brak należytego wywiązywania się przez W. S. z obowiązku alimentacyjnego, jak i brak współpracy z organem I instancji. Obie okoliczności, zdaniem Sądu, przemawiają za oceną, że podejmując zaskarżoną decyzję organ odwoławczy oraz organ I instancji pozostawały w zgodności z prawem. Nie ulega wątpliwości, że W. S. nie stawił się na wezwanie organu w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, a zatem zaistniały podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego, a także wobec zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym treści dokumentów, podstawy do wydania rozstrzygnięć o kontrolowanej treści. Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez skarżącego kwestii, że nie uchylał się od złożenia oświadczenie majątkowego, gdyż informował organ o czasowej zmianie miejsca pobytu – to należy uznać to twierdzenie za gołosłowne. W aktach brak jest jakiejkolwiek informacji o zmianie miejsca pobytu. Jak wynika z akt sprawy korespondencja kierowana na ul. [...] była przez skarżącego odbierana osobiście (decyzje organu I i II instancji), ponadto skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak również i w skardze wskazuje ten adres. Wyjaśnienia skarżącego, iż nie mieszkał pod tym adresem w okresie wszczęcia przedmiotowego postępowania nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, bowiem o zmianie adresu do korespondencji strona obowiązana jest poinformować organ, w przeciwnym razie korespondencję uznaje się za doręczoną stronie w trybie art. 44 § 4 k.p.a. W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania, że postępowanie w sprawie niniejszej zostało wszczęte nieskutecznie. Z uwagi na powyższe rozważania argumentacja przedstawiona we wniesionej skardze nie może odnieść skutku, w sprawie bowiem niewątpliwe zaistniały przesłanki do wydania decyzji uznającej skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Z powyższych względów, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień w świetle prawa materialnego i procesowego, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.