I SA/Wa 1945/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. M. na niewykonanie przez [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 567/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 15.000 (piętnaście tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz S. M. sumę pieniężną w kwocie 5.000 (pięć tysięcy) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz S. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku Pismem z dnia [...] października 2017r. S.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2015r. sygn. akt I SAB/Wa 567/14. Powyższym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku S.M. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy dawnej ul. [...], ozn. hip. [...] w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W złożonej skardze skarżący wniósł o: - rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej jako p.p.s.a.), - wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, w wysokości stosownej do jego bezczynności przy rozpatrywaniu wniosku o odszkodowanie, - przyznanie skarżącemu od organu połowy nałożonej na organ grzywny, na podstawie art. 156 § 7 p.p.s.a, - zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że pomimo nałożenia na organ grzywny w związku niewykonaniem powyżej wskazanego wyroku orzeczeniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2015r. sygn. akt I SA/Wa 1458/15 oraz z dnia 13 września 2016r. sygn. akt I SA/Wa 641/16 i z dnia 24 marca 2017r. sygn. akt I SA/Wa 1999/16, organ nie wykonał wyroku z dnia 22 stycznia 2015r. (sygn. akt I SAB/Wa 567/14). W związku z brakiem podejmowania jakichkolwiek czynności, zmierzających do ostatecznego rozstrzygnięcia wniosku, skarżący pismem z dnia [...] października 2017r. wezwał Prezydenta [...] do wykonania ww. wyroku. Skarżący wskazał, że do dnia składania skargi, organ nadal nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wskazał, że zgodnie z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r, nr 102, poz. 651 ze zm.) jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym w sprawie ww. nieruchomości jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. Organ wyjaśnił, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu [...]. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Wskazał, że o kolejności rozpoznania spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg, tym bardziej, że wniosek skarżącego jest relatywnie nowy w stosunku do innych wniosków o odszkodowanie oczekujących na rozpatrzenie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wymierzeniem Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 stycznia 2015r., sygn. akt I SAB/Wa 567/14 w pkt 1 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku S.M. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy dawnej ul. [...], ozn. hip. [...] w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt 2 zaś tego orzeczenia stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 18 czerwca 2015r., co wynika, z akt sądowych o sygn. akt I SAB/Wa 567/14 ( k. 37), zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął z dniem 18 października 2015r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżącego do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem. Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi wymierzono już trzykrotnie grzywny tj. wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015r. sygn. akt I SA/Wa 1458/15 w wysokości 200 ( dwieście) złotych, wyrokiem z dnia 13 września 2016r. sygn. akt I SA/Wa 641/16 w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych, wyrokiem z dnia 24 marca 2017r. sygn. akt I SA/Wa 1999/16 w wysokości 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych. Pomimo powyższych wyroków wymierzających grzywny Prezydent [...] nadal nie załatwił wniosku skarżącego. Do dnia 6 kwietnia 2018r., tj. do dnia rozpoznania przez Sąd kolejnej skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny, sprawa odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość nie została rozstrzygnięta. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 22 stycznia 2015r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Wobec powyższego uznać należało, że właściwe jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 15 000 (piętnaście tysięcy) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszymi wyrokami wymierzono już Prezydentowi grzywny w łącznej wysokości 12 200 zł (dwanaście tysięcy dwieście) złotych, w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu po wyroku z dnia 22 stycznia 2015 r. ma charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok NSA z 23 października 2013r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że w niewykonanym wyroku Sąd wyznaczył Prezydentowi [...] termin czterech miesięcy na załatwienie sprawy, który upłynął 18 października 2015r. Tymczasem, organ przez trzy lata od daty wydania tego orzeczenia oraz pomimo wydania trzech wyroków wymierzających grzywnę, nadal nie rozpoznał wniosku. Sąd uwzględnił wniosek skarżącego, uznając, że żądanie przyznania od organu na jego rzecz sumy pieniężnej jest uzasadnione. Uznał, że zasadne jest przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 5000 złotych. W ocenie Sądu przyznanie przedmiotowej kwoty mogą uzasadniać jedynie szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez przyznania tej kwoty na rzecz skarżącego wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Kwota ta stanowi również swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Taka sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie, w której organ mimo nałożenia na niego trzykrotnie grzywny za niewykonanie wyroku nadal nie podejmuje odpowiednio skoncentrowanych działań w sprawie, zmierzających do jej zakończenia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a, orzekł jak w pkt 1, 2 sentencji wyroku. Sąd przyznał skarżącemu sumę pieniężną w oparciu o art. 154 § 7 wskazanej ustawy (pkt 3 sentencji). W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.