I SA/Wa 1946/20

WyrokWSA w Warszawie2021-04-12

Skład orzekający: Bożena Marciniak, Łukasz Trochym, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, powołując się na wątpliwości co do stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej, jeśli te wątpliwości zostały już sprostowane lub wynikają z błędów w ewidencji gruntów i budynków, które powinny być aktualizowane?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jeśli wątpliwości co do stanu prawnego nieruchomości, na które się powołuje, zostały już sprostowane prawomocnym postanowieniem sądu lub wynikają z błędów w ewidencji gruntów i budynków, która powinna być aktualizowana. Ewidencja gruntów i budynków ma charakter deklaratoryjny i powinna odzwierciedlać aktualny stan prawny.
Stan faktyczny
Skarżący R.R. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Prezydent odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na wątpliwości co do stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej oraz na niezgodność przeznaczenia gruntu z przepisami ustawy przekształceniowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędne zastosowanie przepisów ustawy przekształceniowej i k.p.a. Skarżący podniósł, że wątpliwości co do udziałów zostały już sprostowane, a dane w ewidencji gruntów i budynków zostały zaktualizowane.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego R.R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z [...] lipca 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "Kolegium/organ"), po rozpatrzeniu zażalenia R.R., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent/organ I instancji") z [...] maja 2020 r., nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia. Postanowienie Kolegium zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Prezydent postanowieniem z [...] maja 2020 r., nr [...] odmówił wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, położonej w [...], przy al. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...], [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], w którym to prawie użytkowania wieczystego R.R. przysługuję udział wynoszący [...] części, związany z odrębną własnością lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku posadowionym na ww. gruncie, i dla którego to lokalu prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. W jego uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w przypadku wydawania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej musi być bezsporny. W ocenie Prezydenta, w odniesieniu do nieruchomości położonej w [...] przy al. [...] istnieją wątpliwości co do zgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie wielkości udziałów w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, wynikające z nieodpisania z w/w księgi wieczystej udziałów związanych z wyodrębnionymi lokalami. Prezydent dodatkowo podniósł, że w dacie [...] stycznia 2019 r. przedmiotowa nieruchomość nie była zabudowana na cele mieszkaniowe, ponieważ zgodnie z operatem ewidencji gruntów i budynków ww. grunt był zabudowany budynkiem biurowym, tym samym nie został spełniony warunek przekształcenia, o którym mowa w art. 1 ust. 2 ustawy przekształceniowej. W tym zakresie organ I instancji nie uwzględnił, podniesionej przez wnioskodawców okoliczności, że decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...] Prezydent [...] dokonał aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...] poprzez zmianę rodzaju budynku dla budynku zlokalizowanego na tym gruncie z aktualnie wskazanego "[...]" – budynki biurowe na "[...]" – budynki mieszkalne. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł R.R., w którym wskazał, że aktualizacja danych w ewidencji gruntów i budynków nie ma charakteru konstytucyjnego, a jedynie deklaratoryjny. Wskazał także, że przysługujący mu udział oraz jego wielkość w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu nigdy nie był kwestionowany, natomiast w przedmiocie zaistniałych w księdze wieczystej usterek wpisu został już złożony stosowany wniosek do sądu wieczystoksięgowego celem ich sprostowania. Kolegium postanowieniem z [...] lipca 2020 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 916). Organ zauważył, że w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki nr [...] z obrębu [...] położonej w [...] przy al. [...] ujawniono, że na nieruchomości znajdują się trzy budynki magazynowe (budynki gospodarcze), budynek [...] o powierzchni [...] m2, budynek [...] o powierzchni [...] m2 i budynek [...] z miejscami garażowymi o powierzchni użytkowej [...] m2. Ponadto w księdze wieczystej ujawniono, że w budynku mieszkalno-użytkowanym wyodrębniono [...] lokali mieszkalnych i [...] lokale użytkowe. Organ podniósł następnie, że w dziale [...] księgi wieczystej nr [...] łączny udział właścicieli lokali wyodrębnionych na gruncie w prawie użytkowania wieczystego gruntu wynosi [...] części, co potwierdzają odpowiednie wpisy w księgach wieczystych prowadzonych dla poszczególnych lokali. Jednakże w księdze wieczystej [...] ujawniono również, jak wskazał organ, że udział [...] części w prawie użytkowania wieczystego przynależy [...] S.A. Tym samym, zdaniem organu, łączny udział ww. spółki i właścicieli lokali w prawie użytkowania wieczystego jest wyższy niż jeden. Nawet zatem jeśli traktować powyższy stan jako błąd, wynikający z błędnego nie wykreślenia [...] S.A. po sprzedaży lokali, to zdaniem organu, łączny udział współwłaścicieli w prawie użytkowania wieczystego i tak byłby wtedy niższy niż jeden. Odnosząc się do kwestii niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, i ujawnieniem na nieruchomości większej ilości udziałów niż jeden, organ stanął na stanowisku, że stan prawny nieruchomości podlegającej przekształceniu powinien być bezsporny. Wynika to z konieczności bezspornego ustalenia kręgu adresatów wydawanych zaświadczeń. Organ wskazał w tym zakresie na brzmienie art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, i na tej podstawie wywiódł ogólny zakaz wydawania zaświadczeń w oparciu o przepisy ustawy do czasu ujawnienia rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości w księdze wieczystej. Organ podkreślił przy tym, że w dziale [...] księgi wieczystej nr [...] nadal widnieje wzmianka o wniosku dotyczącym sprostowania usterki wpisu. Na powyższe postanowienie Kolegium z [...] lipca 2020 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R.R. (dalej jako "Skarżący"), zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa, tj.: 1) art. 24 ust. 1 w związku z art. 1 i art 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (j.t. Dz. U. z 2020 r. poz. 139 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wskutek nieuprawnionego przyjęcia, że przysługujący Skarżącemu udział w prawie użytkowania wieczystego gruntów nie został prawidłowo ujawniony w dziale [...] księgi wieczystej nr [...], a poprzez to nie przysługuje Skarżącemu prawo użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe podlegające przekształceniu w prawo własności tych gruntów; 2) art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów w związku z art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że organ I instancji słusznie odmówił wydania zaświadczenia bowiem nie jest uprawniony do dokonania samodzielnej analizy stanu prawnego nieruchomości. Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz postanowienia organu I instancji, oraz zasądzenie kosztów postępowania procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał natomiast, że w dniu wydania zaskarżonego postanowienia w dziale [...] księgi wieczystej nr [...] Skarżącemu przysługiwał udział w prawie wieczystego użytkowania gruntu wynoszący [...], potwierdzony wpisem w prowadzonej dla lokalu nr [...] księdze wieczystej nr [...]. W ocenie Skarżącego, minimalne rozbieżności w ilości udziałów wskazywane przez organ dotyczą jedynie lokalu nr [...] i wynoszą [...], a wynikają z błędnego przeniesienia przez sąd wieczystoksięgowy danych zawartych w aktach notarialnych, co nie powinno w żadnym wypadku wpływać na prawo Skarżącego do uznania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności. Skarżący wskazał, iż wyżej opisana usterka wpisu została już przez sąd sprostowana, co wynika z treści prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z [...] kwietnia 2020 r., nr [...] w sprawie sprostowania z urzędu usterki wpisu w dziale [...] KW nr [...], którego odpis Skarżący dołączył do skargi. Skarżący wyjaśnił przy tym, że ww. postanowieniem został również wykreślony z księgi wieczystej deweloper – spółka [...] z siedzibą w [...]. Odnosząc się z kolei do stwierdzenia przez organ, iż w prowadzonej dla nieruchomości gruntowej księdze wieczystej nr [...] wykazane są trzy budynki magazynowe, budynek [...], budynek [...] oraz budynek [...], w którym wyodrębnionych jest [...] lokali mieszkalnych i [...] lokale użytkowe, Skarżący wskazał, iż wpisy te w sposób oczywisty są niezgodne ze stanem rzeczywistym, bowiem na działce o powierzchni [...] m2 posadowiony jest jedynie budynek mieszkalno-użytkowy z miejscami garażowymi, co wynika z rejestru prowadzonego przez Prezydenta i przez ten organ powinno być na podstawie tego rejestru ustalone dla celów wydania zaświadczenia. Skarżący podniósł przy tym, że decyzją Prezydenta [...] nr [...] z [...] marca 2020 r. o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków nastąpiła zmiana rodzaju budynku z biurowego na mieszkalny. Dodatkowo, wnioskiem z [...] lutego 2020 r. Wspólnota Mieszkaniowa zwróciła się do sądu o wykreślenie z działu [...] księgi wieczystej nr [...] wpisów dotyczących nieistniejących budynków, załączając do wniosku ww. wypis z kartoteki budynków. Jednakże do chwili obecnej wniosek nie został jeszcze przez sąd rozpatrzony. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Sąd stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Kolegium, którym organ utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta z [...] maja 2020 r., nr [...], którym organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, położonej w [...] przy al. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...], [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Podstawę materialnoprawną postanowień organów obu instancji stanowią przepisy ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2020 r., poz. 139, dalej jako "ustawa"). Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Z kolei w myśl art. 1 ust. 2 ustawy, przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: 1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub; 2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub; 3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Ponadto według art. 1a ustawy, jej przepisy stosuje się również, jeżeli na gruncie zabudowanym budynkami, o których mowa w art. 1 ust. 2, położone są także inne budynki, obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, o ile łączna powierzchnia użytkowa budynków innych niż określone w art. 1 ust. 2 nie przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie. W tym miejscu wspomnieć należy o dokonanej zmianie ustawy, której nadano wsteczną moc obowiązującą. Na podstawie ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1309), ustawodawca dokonał nowelizacji ustawy w ten sposób, że wprowadził w ustawie zmiany, które weszły w życie od dnia 1 stycznia 2019 r. (art. 30 pkt 1 ustawy nowelizującej). Przedmiotowa nowelizacja oprócz sytuacji, o której mowa w art. 1 ustawy, w sposób istotny rozszerzyła zakres przedmiotowy ustawy, powiększając go o przypadki wymienione w nowo dodanym art. 1a ustawy. Regulacja ta rozszerzyła zakres działania ustawy na grunty nie mające wyłącznie przeznaczenia mieszkaniowego (nie zabudowane na cele mieszkaniowe), o ile zachowany został stosunek podrzędności tych gruntów określony w zdaniu drugim art. 1a ustawy. Przekształcenie potwierdza się w zaświadczeniu wydawanym przez organ administracji publicznej, które stanowi podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 ustawy). Wydanie zaświadczenia następuje z urzędu lub na wniosek, o czym stanowi art. 4 ust. 2 ustawy. Zaświadczenie zawiera oznaczenie nieruchomości gruntowej lub lokalowej, według ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych prowadzonych dla tych nieruchomości (art. 4 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy). W zaświadczeniu potwierdza się przekształcenie oraz informuje o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, wysokości i okresie wnoszenia tej opłaty, a także możliwości wniesienia opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 7, i zasadach jej wnoszenia. Zaświadczenie zawiera pouczenie o możliwości złożenia wniosku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 (art. 4 ust. 4 ustawy). Z kolei art. 6 ust. 1 ustawy stanowi, że jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Tryb wydawania zaświadczeń określony jest natomiast w art. 217-220 k.p.a. Zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a., zaświadczenie ma na celu potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Stosowanie zaś do art. 218 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Postępowanie to ma jedynie charakter pomocniczy (zob. wyrok WSA w Krakowie z 16 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 620/17) i nie podlega rygorom pełnego postępowania dowodowego. Ma to o tyle istotne znaczenie, że tego rodzaju postępowanie ma charakter uproszczony, a organ wydaje zaświadczenie na podstawie dokumentów, które są w jego posiadaniu, przede wszystkim ewidencji i rejestrów. Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu, który potwierdza jedynie istnienie określonego obiektywnego stanu (faktycznego, prawnego) na podstawie posiadanych danych. Pojęcie danych znajdujących się w posiadaniu organu należy interpretować ściśle. Nie są to nowe informacje zebrane przez organ w postępowaniu, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., ani oceny oparte o orzeczenia sądowe i dokumenty innych organów, ani też, co do zasady, dane dostarczone właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie. Zdaniem Sądu, w realiach kontrolowanej sprawy organy obu instancji nie uwzględniły danych będących w ich posiadaniu, przede wszystkim z ewidencji gruntów i budynków oraz księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...], z obrębu [...], położonej w [...] przy al. [...]. Organy nie dokonały prawidłowej oceny ww. dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W powyższych dokumentach znajduję się bowiem informacja, że udział R.R. w prawie użytkowania wieczystego działki ewidencyjnej nr [...], z obrębu [...], o powierzchni [...] m2, wynosi [...]. Racje należy zatem przyznać Skarżącemu w tym, że w dniu wydania zaskarżonych postanowień w dziale [...] księgi wieczystej nr [...] widniał wpis dotyczący przysługującego mu udziału w prawie wieczystego użytkowania przedmiotowego gruntu wynoszący [...], który nie jest kwestionowany, co potwierdzają także dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ponadto, jak ustalił Sąd na dzień wyrokowania w niniejszej sprawie, za pośrednictwem systemu Elektronicznych Ksiąg Wieczystych, w dziale [...] księgi wieczystej nr [...] łączny udział właścicieli lokali wyodrębnionych w prawie użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr [...], z obrębu [...], wynosi [...]. Poza tym, brak jest wpisu udziału [...] części w prawie użytkowania wieczystego przynależnego [...] S.A. z siedzibą w [...]. Tym samym, zdaniem Sądu, usterki wpisu, na które powoływały się organu obu instancji należy uznać za sprostowane, co oznacza, że odpadła przyczyna odmowy wydania zaświadczenia na rzecz Skarżącego z powyższych powodów. Ponadto, jak wynika z aktualnego na dzień wydania wyroku, stanu księgi wieczystej nr [...], na działce ewidencyjnej nr [...], z obrębu [...], położonej przy al. [...] w [...], o powierzchni [...] m2, posadowiony jest jedynie budynek mieszkalno-użytkowy z miejscami garażowymi. Sposób korzystania z działki nr [...] został w ww. księdze wieczystej określony jako tereny mieszkaniowe. Podstawę dokonania powyższych wpisów w księdze wieczystej stanowiły dane z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Prezydenta [...], a zaktualizowanej na skutek wydania przez ten organ ostatecznej decyzji z [...] marca 2020 r. nr [...], na mocy której nastąpiła zmiana rodzaju budynku zlokalizowanego na działce nr [...], z biurowego na mieszkalny. Odnosząc się w tym miejscu do stanowiska organu I instancji dotyczącego nieuwzględnienia zmian w operacie ewidencyjnym, wprowadzonych na mocy ww. decyzji z [...] marca 2020 r., Sąd zauważa, że w uzasadnieniu tejże decyzji, wydanej wszak przez Prezydenta, zawarto ocenę, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że rodzaj budynku o identyfikatorze [...] wykazany w operacie ewidencji gruntów i budynków nie został właściwie określony przez wykonawcę modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w 2007 r. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że ww. budynek, który według ewidencji jest jednym i tym samym budynkiem o powierzchni [...] m2, posadowionym na działce nr [...], także przed datą [...] stycznia 2019 r., stanowił budynek mieszkalno-użytkowy, w którym liczba wyodrębnionych lokali mieszkalnych wynosi [...], a użytkowych [...], co przez wcześniejszy błąd organu nie zostało w ewidencji uwzględnione. Końcowo wskazać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052, dalej jako "p.g.k."), ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami i lokalami. Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 p.g.k.). Obejmuje ona informacje wskazane w art. 20 p.g.k., w tym w szczególności informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty, a w przypadku budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 p.g.k.). W myśl art. 24 ust. 2a pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 2b p.g.k., aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania i w zależności od jej podstawy, w drodze czynności materialno-technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Uwzględniając zatem treść powyższych przepisów, należy wyprowadzić wniosek, który znalazł odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym, że podstawowym obowiązkiem organu ewidencyjnego (w tym przypadku Prezydenta) jest utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Ewidencja gruntów i budynków jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Jej zadaniem jest odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego i faktycznego nieruchomości (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 czerwca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 698/07, Lex nr 351329, wyrok NSA w Warszawie z 4 marca 1999 r., sygn. akt II SA 17/99, Lex nr 46214). Uwzględniając realia niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, Prezydent nie sprostał powyższemu obowiązkowi. W przedstawionych powyżej okolicznościach faktycznych sprawy, organy orzekające nie dokonały prawidłowych ustaleń dotyczących spełnienia przez nieruchomość przesłanek z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy, a mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd uznał, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcia organy naruszyły zatem art. 217 § 1 oraz art. 218 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W świetle nie odniesienia się przez organy do całości danych ewidencyjnych brak było bowiem podstaw do odmowy wydania zaświadczenia. W konsekwencji, konieczne stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną, a następnie zbada, czy w świetle materiału dowodowego istnieją podstawy do wydania wnioskowanego przez Skarżącego zaświadczenia w oparciu o przepisy ustawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło