I SA/Wa 1947/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Jerzy Siegień (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant referendarz sądowy Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2007 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. W. od decyzji Starosty Z. z dnia [...] czerwca 2006 r. odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie zwrotu działek gruntu oznaczonych przed przejęciem na rzecz Skarbu Państwa nr [...] oraz nr [...], położonych w Z. przy ul. [...], zakończonego ostateczną decyzją Starosty Z. z dnia [...] lutego 2006 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2006 r. organ drugiej instancji wskazał, że B. W. wniósł do Starosty Z. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty Z. z dnia [...] lutego 2006 r. Decyzja ta została wydana w sprawie o zwrot gruntów będących własnością I. W., przejętych w latach osiemdziesiątych na rzecz Skarbu Państwa, w trybie art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192, z późn. zm.). Stała się ona ostateczna bowiem strona nie wykorzystała, pomimo pouczenia w decyzji, możliwości wniesienia odwołania do Wojewody [...]. W świetle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie. Wznowienie postępowania administracyjnego będąc instytucją procesową, która ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją, jest możliwe w sytuacji gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 k.p.a. A zatem wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu, strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji, decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Można żądać wznowienie postępowania także w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Wojewoda [...] podkreślił, że istotne unormowanie zawiera przepis art. 148 k.p.a. stanowiący, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Przy tym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania w przypadku, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Odnosząc powołane przepisy do rozpatrywanej sprawy, organ drugiej instancji stwierdził brak którejkolwiek z przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Okoliczność, że wnioskodawca opacznie zrozumiał pouczenie zawarte w decyzji Starosty Z. z dnia [...] października 2004 r., że "z ewentualnym wnioskiem o odszkodowanie za wywłaszczone grunty należy skierować się na drogę postępowania sądowego", a do sądu wystąpił z żądaniem "wydania nieruchomości wywłaszczonej", musiała natomiast spowodować wydanie orzeczenia o braku dopuszczalności drogi sądowej w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] złożył B. W. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący powołał się na protokół z dnia [...] lipca 1976 r. sporządzony w Urzędzie Miasta i Gminy w Z., w którym wyrażono zgodę na przejęcie przez Skarb Państwa przedmiotowych działek, ale jedynie za odszkodowaniem. Zdaniem skarżącego jest to nowa i istotna okoliczność, nieznana organowi orzekającemu w sprawie zwrotu tych działek, uzasadniająca wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzja ta została wydana, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową. Wznowienie postępowania nie służy usuwaniu wad decyzji administracyjnej, lecz wyłącznie usuwaniu następstw szczególnie ciężkich wadliwości proceduralnych, które mogły wpłynąć na treść decyzji oraz jej skutki prawne, w wypadkach wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a., które uzasadniają wznowienie postępowania. Z brzmienia przepisu art. 149 § 3 k.p.a. wynika jedynie forma rozstrzygnięcia, nie wynika natomiast w jakich przypadkach takie rozstrzygnięcie może być wydane. O tym kiedy organ orzekający może wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania stanowi art. 149 § 2 k.p.a., zgodnie z którym właściwy organ zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia (faza pierwsza) oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (faza druga). Podstawę do przeprowadzenia postępowania stanowi postanowienie o jego wznowieniu. Taka konstrukcja przepisu art. 149 § 2 k.p.a. prowadzi do wniosku, że postanowienie o wznowieniu postępowania musi poprzedzać ocenę przyczyn wznowienia, co oznacza, iż ocena ta jest niedopuszczalna przed wydaniem postanowienia o wznowieniu. A zatem przesłanką decyzji o odmowie wznowienia postępowania nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia. Okolicznością, która uprawnia natomiast właściwy organ do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, może być żądanie wznowienia z przyczyny innej niż określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. Tego rodzaju orzeczenie znajdzie więc zastosowanie, gdy z twierdzeń strony nie wynika występowanie którejkolwiek z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., a jednocześnie oczywistym jest, że w danej sprawie nie będzie można wskazać tych przesłanek nawet w wyniku postępowania badającego przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego. Jedynie w przypadku wskazania przez stronę okoliczności wymagających przeprowadzenia postępowania, a następnie dokonania oceny zgromadzonego materiału dowodowego, ocena taka może być dokonana dopiero po wznowieniu postępowania. Organy orzekające w sprawie prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania, bowiem skarżący nie wskazał okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania oraz brak jest podstaw do przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie istnieją okoliczności, które wymagałyby zgromadzenia materiału dowodowego i dokonania jego oceny. Wprawdzie w uzasadnieniu skargi skarżący powołał się na protokół z dnia [...] lipca 1976 r. sporządzony w Urzędzie Miasta i Gminy w Z., w którym wyrażono zgodę na przejęcie przez Skarb Państwa przedmiotowych działek, z zastrzeżeniem wypłacenia odszkodowania, jako nową i istotną okoliczność, nieznaną organowi orzekającemu w sprawie zwrotu tych działek, to jednak nie może budzić żadnych wątpliwości, że fakt ten nie stanowi przesłanki wznowienia umorzonego postępowania w sprawie o zwrot przejętych nieruchomości. Zauważyć należy przy tym, że protokół ten znajduje się w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji, a zatem jego treść była znana organom orzekającym w sprawie. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.