I SA/Wa 195/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun - Kulik WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. S., A. P. i E. H. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżących Z. S., A. P. i E. H. solidarnie kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z. S. E. H. i A. P. mają roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], wynikające z art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta Warszawy, z dnia 26.10.1945r. Nieruchomość przejęta została na własność Gminy miasta W., a następnie Skarbu Państwa. Wniosek właścicieli o ustanowienie na ich rzecz własności czasowej, złożony w trybie art. 7 wyżej wymienionego dekretu, został rozpoznany przez Prezydium Rady Narodowej w mieście W. negatywnie w dniu [...].05.1952r. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Ministerstwo Gospodarki Komunalnej w dniu [...].12.1952 r. W dniu [...].08.1992 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10.05.1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz.191 z późniejszymi zmianami) stwierdził nabycie przez Dzielnice Gminę [...], z mocy prawa, w dniu [...].05.1990r., nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...].09.2000 r. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...].12.1952r. a decyzją z dnia [...].01.2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło do ponownego rozpoznania organowi I instancji orzeczenie Prezydium Rady Narodowej z dnia [...].05.1952 r. W dniu 16.01.2009r. skarżący złożyli do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.1992r. W toku rozpoznania wniosku Minister powziął informację, że Minister Infrastruktury prowadzi postępowanie zainicjowane wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].09.2000r. Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia [...].08.2010r. utrzymanym w mocy orzeczeniem z dnia [...].11.2010r., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.1992 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez Ministra Infrastruktury w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].09.2000r. stwierdzającej nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...].12.1952r. , na podstawie art. 97 §1 pkt. 4 k.p.a. Uznał, że w przedmiotowej sprawie zagadnieniem wstępnym jest stanowisko jakie będzie wyrażone w przyszłości przez Ministra Infrastruktury w efekcie postępowania nadzorczego prowadzonego wobec decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].09.2000r. Wskazał, że ewentualna eliminacja tej decyzji z obrotu prawnego będzie miała istotne znaczenie dla oceny legalności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...], skoro decydujące znaczenie ma fakt, czyją własność stanowiła przedmiotowa nieruchomość w dniu [...].05.1990r. Skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...].11.2010r., utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...].08.2010r. wnieśli Z. S., E. H. i A. P. Zarzucili naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. Wnieśli o uchylenie wymienionych postanowień i zasądzenie kosztów. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).Skarga niniejsza zasługuje na uwzględnienie jako, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Zgodnie z art.97 par.1 pkt.4k.p.a. organ administracji publicznej zwiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przed inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Chodzi tu o kwestie, których rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencji organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie. Zagadnieniem wstępnym jest tylko takie postępowanie, którego wynik bezpośrednio wpłynie na treść rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej . Chodzi o takie sytuacje, kiedy sprawa może być rozstrzygnięta, w zależności od tego jakie rozstrzygnięcie w przedmiocie zagadnienia wstępnego wyda sąd lub inny organ. Związek pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji a zagadnieniem wstępnym sprowadza się do konkluzji, że brak rozstrzygnięcia tego zagadnienia stanowi bezwzględną przeszkodę dla wydania decyzji w sprawie. Tym samym, przesłanką oceny zasadności zawieszenia, winno być rozstrzygnięcie, czy w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego - w kontekście obowiązujących przepisów prawa - jest możliwe merytoryczne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji. W sprawie niniejszej podkreślić należy, że wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].09.2000r., nie powoduje samo przez się, wstrzymania wykonania decyzji, której postępowanie dotyczy. Do zakończenia postępowania decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i podlega wykonaniu. Nie ulega wątpliwości, że wynik postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędy Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].09.2000r. nie jest koniecznym warunkiem wydania decyzji w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.1992r. dotyczącej nabycia przez Dzielnicę Gminę [...] z mocy prawa z dnia [...].05.1990r. nieodpłatnie własności nieruchomości przy ul. [...]. Podkreślić wypada, że dacie wydania decyzji komunalizacyjnej, istniejący stan faktyczny i prawny uzasadniał jej wydanie. W zależności zaś od treści decyzji, która ostatecznie zapadnie w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].09.2000r. strona zainteresowana, w celu realizacji własnego interesu prawnego, będzie mogła ewentualnie skorzystać z kodeksowych przepisów o wznowieniu postępowania. Niezależnie od powyższego, zdaniem Sądu, zasługuje na aprobatę pogląd wyrażony w skardze odnoszący się do kwestii wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. Stosownie bowiem do treści art. 159 par. 1 k.p.a., organ administracji publicznej właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, może wstrzymać w urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji jeśli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 par. 1 . Słusznie zauważają skarżący, że Minister Infrastruktury prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].09.2000r. nie uznał za uzasadnione ani z urzędu, ani na wniosek strony skorzystanie z dyspozycji tego przepisu. Przeciwnie decyzją z dnia [...].11.2010r. rozstrzygnął wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji odmownie. Powyższe pozostaje w związku z generalną zasadą trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 par. 1 k.p.a. Decyzje od, których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne, co stanowi gwarant stosunków prawnych z nich wynikających . Trwałość decyzji jest elementem świadomości społecznej obywateli, służy stabilizacji i ochronie porządku prawnego, a w szczególności praw nabytych, zabezpiecza bezpieczeństwo obrotu oraz zapewnia zaufanie obywateli do organów państwa i stanowionych przez to państwo przepisów prawa. Tym samym uznać należy, że wydając zaskarżone decyzje organy naruszyły art. 97par.1 pkt.4 k.p.a. w zw. z art. 138 par.1 k.p.a. co oznacza, że doszło do naruszania przepisów postępowania , co mogło mieć wpływ na jego wynik. Sąd oddalił wniosek skarżących, do którego przyłączył się uczestnik postępowania, o zawieszenie postępowania toczącego się przed Sądem w niniejszej sprawie z uwagi na śmierć H.D. W ocenie Sądu podkreślić należy, iż stosownie do treści art. 124 par.1 pkt.1 p.p.s.a. Sąd zawiesza postępowanie w sprawie z urzędu m.in. w razie śmierci strony. Jak wynika z treści złożonego do akt sprawy odpisu skróconego aktu zgonu, H. D. zmarła w dniu [...].11.2010r. (przed wydaniem zaskarżonej decyzji) nie była więc uczestniczką postępowania administracyjnego a w konsekwencji stroną w postępowaniu przed Sądem, w rozumieniu art. 28 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona oceny wskazanych okoliczności faktycznych z uwzględnieniem stanowiska zawartego w niniejszym uzasadnieniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.