I SA/Wa 1950/07
PostanowienieWSA w Warszawie2008-06-23
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, może zostać uwzględniony, gdy strona ustanowiła radcę prawnego z wyboru i nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona ustanowiła radcę prawnego z wyboru i nie wykazała jednoznacznie swojej niemożności poniesienia kosztów, prawo pomocy należy odmówić.Stan faktyczny
W dniu 12 czerwca 2008 r. Z. R. złożyła wniosek do WSA w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, wskazując na niskie dochody i samotne gospodarstwo domowe. Wcześniej, postanowieniem z 6 marca 2008 r., przyznano jej prawo pomocy, które następnie cofnięto postanowieniem z 17 kwietnia 2008 r. z powodu ustanowienia przez nią radcy prawnego z wyboru. Skarżąca wyjaśniła, że skorzystała z prywatnej kancelarii z uwagi na konieczność zachowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania Z. R. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia odmówić przyznania Z. R. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W dniu 12 czerwca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku skarżąca podała, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym, zamieszkuje w mieszkaniu kwaterunkowym o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu złożonego wniosku Z. R. dodała, że wniosek swój składa z uwagi na cofnięcie jej prawa pomocy m.in. w zakresie radcy prawnego.
W tym miejscu wskazać należy, że postanowieniem z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1950/07 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał Z. R. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Następnie postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2008 r., o sygnaturze akt jak wyżej, prawo pomocy zostało stronie cofnięte. Jak wynika z treści uzasadnienia powodem takiego rozstrzygnięcia było ustanowienie przez skarżącą radcy prawnego z wyboru do reprezentowania jej interesów.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. R. wyjaśniła, że była zmuszona do skorzystania z usługi prywatnej kancelarii, ze względu na konieczność zachowania terminu do złożenia skargi kasacyjnej i obawę, że procedura przyznania jej pełnomocnika z urzędu zakończy się po terminie 30 dniowym do wniesienia skargi kasacyjnej.
Zauważyć należy, że stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższego wynika więc, że zasadniczym kryterium dla oceny zasadności złożonego przez stronę wniosku jest kryterium majątkowe, przy czym to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udokumentowania swojej sytuacji majątkowej tak, aby w sposób niebudzący wątpliwości pomoc prawna mogła mu być przyznana.
Stwierdzić należy, że przedstawiona przez skarżącą sytuacja majątkowa nie daje podstaw do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych. Nie budzi wątpliwości fakt, że Z. R. uzyskuje co miesiąc niskie dochody, jednakże przy niewielkiej emeryturze ustanowiła w sprawie do reprezentowania jej interesów radcę prawnego. Mimo więc zapewnień, że nie stać ją na opłacenie kosztów związanych z powołaniem do sprawy profesjonalnego pełnomocnika, należy domniemywać, że udało jej się wygospodarować środki na wynagrodzenie dla radcy prawnego. Ponadto z akt sprawy wynika, że ustanowiony z wyboru pełnomocnik nadal ją reprezentuje, brak bowiem w dokumentach dowodu, iż wnioskodawczyni wypowiedziała mu pełnomocnictwo. Oznacza to również, że skoro strona partycypuje w kosztach ustanowienia radcy prawnego, tym bardziej może opłacić koszty sądowe.
Jak wskazano już wcześniej bezwzględną przesłanką dla przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wobec niejasnej sytuacji majątkowej Z. R., na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło