I SA/Wa 1952/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-11-08

Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dochody z emerytury, majątek w postaci nieruchomości wymagającej remontu oraz ponosi wydatki na leczenie, jest w stanie ponieść koszty sądowe w postępowaniu administracyjnym, w tym wpis od skargi w wysokości 100 zł?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która posiada dochody z emerytury, majątek w postaci nieruchomości oraz ponosi wydatki na leczenie, może zostać uznana za niezdolną do poniesienia kosztów ustanowienia adwokata, jeśli jednorazowy wydatek z tym związany mógłby spowodować uszczerbek w jej utrzymaniu. Jednakże, jeśli koszty sądowe, takie jak wpis od skargi, nie przekraczają znacząco jej miesięcznych dochodów i wydatków, a wnioskodawczyni nie jest osobą ubogą, nie można uznać jej za niezdolną do ich samodzielnego opłacenia.
Stan faktyczny
E. Z. złożyła skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni podała, że jej źródłem utrzymania jest emerytura, posiada majątek w postaci mieszkania i udziałów w kamienicy, a także ponosi znaczne wydatki na leczenie i zobowiązania finansowe.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił odmówić przyznania E. Z. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. Z. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. odmówić przyznania E. Z. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2. przyznać E. Z. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, skarżąca E. Z. skierowała do Sądu wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni wyjaśniła, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym, a źródłem jej utrzymania jest dochód z emerytury w wysokości [...] zł. Strona ujawniła, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2, udział w kamienicy (o powierzchni [...] m2) oraz udział w części podwórka około [...] m2. Kamienica wymaga gruntownego remontu. E. Z. dodała również, że ciążą na niej zobowiązania [...], aktualnie w wysokości [...] zł. Wyjaśniła, że [...] zaciąga na leczenie, cierpi na różne schorzenia, na wizyty lekarskie zmuszona jest dojeżdżać taksówkami. Uzasadniając wniosek wyjaśniła, że w ostatnim okresie pojawiły się u niej nowe schorzenia i choroby, koszt leczenia wyniósł około [...] zł. Skarżąca dodała, że wiele zabiegów opłaca z własnej kieszeni. Wyliczyła, że poniosła wydatki na opłacenie sanatorium ([...] zł), na zakup leków [...] i [...] około [...] zł. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o co wnioskuje E. Z.) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Odnosząc powyższe do opisanej przez skarżącą sytuacji majątkowej należało uznać, że daje ona podstawy jedynie do częściowego uwzględnienia złożonego przez nią wniosku. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zasadniczym składnikiem kosztów na obecnym etapie postępowania sądowego jest wpis od skargi w wysokości 100 zł. Wysokość pozostałych kosztów sądowych, jest zdecydowanie niższa od kwoty wpisu od skargi (np. kwota opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – może wynieść odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł). Ponadto obowiązek uiszczenia kosztów jest rozłożony w czasie i zależny będzie od przebiegu sprawy. W ocenie referendarza sądowego nie można zatem uznać, że nawet przy uwzględnieniu wyliczonych we wniosku wydatków E. Z. nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych. Podkreślenia wymaga, że prawo pomocy jest skierowane w pierwszej kolejności do osób, które pozostają w bardzo trudnej sytuacji finansowej, natomiast wnioskodawczyni ma zapewnione środki bytowe, jak również uzyskuje co miesiąc stałe wynagrodzenie. Nie może być ona zatem uznana za osobę ubogą. Nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, oraz ujawnionych obciążeń finansowych brak jest obiektywnych podstaw do przyjęcia, że E. Z. nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych których najwyższy to kwota 100 zł. Powyższe zadecydowało zatem o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych. Natomiast uzasadnione jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przy dochodach [...] zł i wydatkach związanych z codziennym utrzymaniem, wykazanych wydatkach na leczenie i zakup leków jednorazowy wydatek w postaci opłacenia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika mógłby spowodować uszczerbek w utrzymaniu skarżącej. Mając na uwadze dokonane ustalenia na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło