I SA/Wa 1952/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. F. i A. M. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącym J. F. i A. M. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. J. F. i A. M. (dalej skarżące), reprezentowane przez radcę prawnego K. W., wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów (dalej Minister/organ) z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa [...] części prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], księga wieczysta nr [...], działka ew. nr [...], która stanowiła własność J. R. Odpowiadając na skargę Minister wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niedopuszczalność. Organ wskazał, że [...] czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego i niektórych innych ustaw (Dz.U. 2017 poz. 935). Jak wynika z przepisów przejściowych ww. ustawy nowelizującej do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym, a jedynie przepisy o mediacji w administracji stosuje się także do spraw, które były już w toku w momencie wejścia w życie nowelizacji. Minister wskazał również, że nowelizacja przewiduje zmianę w zakresie skarżenia decyzji wydanych przez ministra albo samorządowe kolegium odwoławcze - a mianowicie od 1 czerwca 2017 r. można skarżyć je bezpośrednio do sądu administracyjnego. Taką możliwość daje bowiem zawarty w treści nowelizacji przepis zmieniający art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) dalej powoływanej jako p.p.s.a., który został zmieniony przez art. 9 ust. 2 lit a) ustawy nowelizującej i z mocy art. 17 ust. 2 tej ustawy ma zastosowanie do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejście w życie nowelizacji, tj. 1 czerwca 2017 r. Zmieniony art. 52 § 3 p.p.s.a. wskazuje, że jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Tym samym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy staje się wnioskiem fakultatywnym, a więc strona może z niego skorzystać, albo też pominąć ten etap i od razu zaskarżyć decyzję do sądu administracyjnego. Minister podkreślił jednak, że w sprawach, w których strona chciałaby bezpośrednio zaskarżyć decyzję do sądu administracyjnego, korzystając ze znowelizowanego art. 52 § 3 p.p.s.a. musi uczestniczyć w nowej sprawie, tj. takiej, która została wszczęta po 1 czerwca 2017 r. Tylko bowiem w takich przypadkach strona możne skorzystać z tego środka zaskarżenia, gdyż zmienione przepisy p.p.s.a., nie dotyczą art. 52 i 53 p.p.s.a., które w dotychczasowym brzmieniu mają wciąż zastosowanie do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych przed 1 czerwca 2017 r. Wobec czego, zdaniem Ministra, zasadne jest przyjęcie, że w obecnym kształcie skargę do sądu administracyjnego, obok współistniejącego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, można wnosić jedynie w sprawach, które zostały wszczęte przed danym organem administracji po 1 czerwca 2017 r. Jednocześnie w przypadku spraw wszczętych wcześniej, tj. przed 1 czerwca 2017 r. w dalszym ciągu trzeba posługiwać się wyłącznie instytucją wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Minister podniósł, że w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne dotyczyło stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa [...] części prawa własności opisanej na wstępie nieruchomości [...] zostało wszczęte w dniu [...] czerwca 2016 r. oraz nie zostało zakończone ostateczną decyzją przed datą 1 czerwca 2017 r. Zatem Minister w zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2017 r., prawidłowo pouczył strony postępowania o przysługującym im wyłącznie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. Wobec powyższego Minister podkreślił, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżące przed wniesieniem skargi, nie wyczerpały trybu z art. 52 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu sprzed nowelizacji), albowiem nie złożyły wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy bowiem rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden przewidziany w ustawie środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 52 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji). Tego trybu postępowania skarżące nie zachowały składając od Sądu skargę od decyzji od której przysługiwał im wyłącznie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, co skutkuje niedopuszczalnością przedmiotowej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn. W dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, którą wprowadzono szereg istotnych zmian w procedurze sądowoadministracyjnej uregulowanej w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na mocy art. 9 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. nowe brzmienie otrzymał m.in. art. 52 § 2 i § 3 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 52 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (§ 3). Z powyższego wynika zatem, że w art. 52 § 3 p.p.s.a. ustawodawca wprowadził wybór sposobu zaskarżenia, albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Przy czym z art. 9 ust 5 ustawy nowelizującej wynika, że jeżeli przed przekazaniem sądowi skargi jednej ze stron postępowania administracyjnego, inna strona tego postępowania zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, organ rozpoznaje tę skargę jako wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Nie jest jednak zasadne stanowisko organu zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, że opisany fakultatywny tryb złożenia środka odwoławczego do organu lub skargi do sądu administracyjnego dotyczy jedynie postępowań administracyjnych, które zostały wszczęte po dniu 1 czerwca 2017 r. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a w brzmieniu nadanym ustawą zmienianą stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu 1 czerwca 2017 r. Zatem w okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżącym przysługiwał fakultatywnie do wyboru zarówno wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją jak i skarga do sądu administracyjnego, gdyż zaskarżona decyzja została wydana po dniu 1 czerwca 2017 r. r. Jednakże w myśli art. 54a § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu po nowelizacji) jeżeli przed przekazaniem sądowi skargi jednej ze stron postępowania administracyjnego, inna strona tego postępowania zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy organ rozpoznaje tę skargę jak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sytuacja taka zaistniała w niniejszejsprawie, gdyż przed przekazaniem sądowi przedmiotowej skargi, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją wystąpił Prokurator Prokuratury Regionalnej w W., co w świetle obowiązujących przepisów czyni z przedmiotowej skargi skierowany do organu wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W konsekwencji skarga ta jest niedopuszczalna. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł, jak w punkcie 2 postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.