I SA/Wa 1953/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1953/11 w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] złożyło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1953/11 stwierdzającego nieważność zaskarżonej decyzji w części, w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], w zakresie opłaty adiacenckiej ustalonej dla A. G. i oddalającego skargę w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu powyższego wniosku Kolegium stwierdziło, że przekroczenie terminu nastąpiło bez jego winy i spowodowane było przyczynami technicznymi. Podniosło, że radca prawny będący autorem skargi kasacyjnej jest odpowiedzialny wyłącznie za jej sporządzenie i przygotowanie wszystkich dokumentów do wysłania, natomiast techniczna kwestia wysłania skargi kasacyjnej leży w gestii pracowników Biura Kolegium, a z uwagi na sposób organizacji tegoż Biura radca prawny, jako członek etatowy Kolegium, nie ma fizycznej możliwości osobistego nadzorowania tego, jak przebiega techniczny proces wysłania skargi kasacyjnej. Pracowników Biura Kolegium nie można bowiem utożsamiać z pracownikami biura kancelarii radcy prawnego. Nadto Kolegium podało, że po przeprowadzeniu czynności sprawdzających okazało się, że mimo prawidłowego zaadresowania skargi kasacyjnej, pracownik odpowiedzialny za wysyłkę zakwalifikował tę skargę – wbrew zaleceniom przełożonych – jako pismo, które winno być złożone bezpośrednio w NSA. Z tej przyczyny, w ocenie Kolegium, złożenie skargi kasacyjnej bezpośrednio w NSA, będące wynikiem omyłki pracownika Biura Kolegium, nie powinien obciążać radcy prawnego będącego autorem skargi kasacyjnej. Dodatkowo Kolegium wskazało, że siedmiodniowy termin do złożenia przedmiotowego wniosku należy liczyć od dnia doręczenia odpisu postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną, albowiem dopiero w tym dniu radca prawny sporządzający skargę kasacyjną powziął informację o pomyłce pracownika Biura Kolegiom w zakresie sądu, do którego została złożona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu nie zasługują na uwzględnienie. W świetle postanowień zawartych w art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną kumulatywnie spełnione następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. W doktrynie i utrwalonym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że to brak winy profesjonalnego pełnomocnika jest warunkiem koniecznym przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie kryterium należytej staranności jest podwyższone, z tej racji, że adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. Pełnomocnik odpowiada za winę osób, którymi się posługuje, w szczególności za zaniedbanie przez pracownika Biura Kolegium – w którym radca prawny sporządzający skargę kasacyjną jest zatrudniony jako członek etatowy Kolegium – czynności koniecznej do zachowania terminu procesowego zleconej przez radcę prawnego i nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt III CKN 1052/98, LEX nr 50719). Jeżeli strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania szczególnej zawodowej staranności w postępowaniu przez tego pełnomocnika. Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z linią orzecznictwa prezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 maja 2004 r. sygn. FZ 7/04, niepubl., mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Pełnomocnik nie może wnioskować o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, powołując się na brak winy w błędach przez niego popełnianych. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. W przedmiotowej sprawie radca prawny Kolegium, sporządzający skargę kasacyjną, powinien zadbać o terminowe i rzetelne dokonanie czynności procesowej. Skoro radca prawny, będący etatowym członkiem Kolegium, zlecił dokonanie czynności pracownikowi Biura Kolegium, to ciążył na nim obowiązek starannego wyboru tej osoby lub odpowiedniego jej pouczenia. Wszelkie czynności dokonane przez radcę prawnego Kolegium pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego Kolegium. Oznacza to, że wszelkie czynności radcy prawnego Kolegium, jak i wszelkie jego zaniechania, mające miejsce w zakresie udzielonego mu pełnomocnictwa pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla Kolegium. Nie może zatem pełnomocnik powoływać się na niedbalstwo, nieuwagę, czy też brak należytej staranności w wykonaniu poruczonej czynności ze strony osoby, której zlecił nadanie skargi kasacyjnej do Sądu, gdyż jest to jego zaniedbanie. Pojęcie winy strony (pełnomocnika strony) w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona (pełnomocnik strony) upoważniła do dokonania określonej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). Radca prawny Kolegium powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności procesowych, zaś przy dochowaniu należytej staranności powinien, jako profesjonalista, dopilnować, aby czynność procesowa została dokonana terminowo (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2004 r. sygn. FZ 110/04 i FZ 133/04, niepublikowane). Okoliczności, na które powołuje się Prezes Kolegium, będący radcą prawnym, nie spełniają warunku uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki warunkujące zasadność złożonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i brak było podstaw do jego uwzględnienia. Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 powołanej ustawy, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.