I SA/Wa 1954/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-12
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Emilia Lewandowska, Iwona Owsińska-Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Kto jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod budowę drogi wojewódzkiej w granicach miasta na prawach powiatu, w sytuacji gdy przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych odsyłają do przepisów o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego i o drogach publicznych?Ratio decidendi
W granicach miasta na prawach powiatu, zadania w zakresie finansowania budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony i zarządzania drogami publicznymi (z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych) finansowane są z budżetów tych miast. Do tych zadań należy również ponoszenie kosztów odszkodowania za przejęcie nieruchomości pod drogi. W związku z tym, Prezydent Miasta G. jako zarządca dróg w granicach miasta na prawach powiatu jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod budowę drogi wojewódzkiej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Prezydenta Miasta G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymującą w mocy decyzję Wojewody ustalającą odszkodowanie za przejęcie nieruchomości pod budowę drogi. Prezydent Miasta G. kwestionował ustalenie go jako podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie lub niezastosowanie przepisów dotyczących finansowania inwestycji drogowych i odszkodowań. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów obu instancji za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]
z [...] marca 2012 r. nr [...] orzekającą o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...] zł na rzecz Skarbu Państwa – Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
z tytułu przejęcia na rzecz Województwa [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w G., obręb [...], przeznaczonej pod budowę "Połączenie [...] z [...]
– Trasa [...]. Zadanie II, odcinek ul. [...] – [...]"; zobowiązującą Prezydenta Miasta G. do zapłaty tego odszkodowania.
Z ustaleń organu wynika, że podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcia z mocy prawa na rzecz Województwa [...] przedmiotowej nieruchomości stanowi operat szacunkowy z 27 października 2011 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego H.J.. Wycena gruntu została przeprowadzona w podejściu porównawczym przy zastosowaniu metody korygowania ceny średniej. Wartość części składowych gruntu została oszacowana
przy zastosowaniu podejścia kosztowego, metody kosztów odtworzenia. Biegły przeprowadził analizę rynku nieruchomości gruntowych przeznaczonych na cele komunikacyjne, położonych na terenie miasta G.. Analizą został objęty okres
od października 2009 r. do października 2011 r. Do końcowej analizy biegły przyjął
21 transakcji.
Przytaczając treść przepisów ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce gruntami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września
2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego, organ stwierdził, że analiza operatu szacunkowego, w konfrontacji z brzmieniem przytoczonych przepisów prawnych, pozwala stwierdzić, że operat jest z tymi przepisami zgodny, a tym samym, odszkodowanie zostało ustalone prawidłowo.
Kwestia finansowania inwestycji drogowych została rozstrzygnięta w art. 22 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r., i w ocenie organu, nie zachodzi konieczność stosowania w tym zakresie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Do wypłaty odszkodowania w przedmiotowej sprawie nie ma więc zastosowania art. 132 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ jest on wyłączony przez szczególne uregulowanie zawarte w art. 22 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania
i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
Stosownie do treści przepisu art. 1 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 2003 r.
o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w odniesieniu do dróg innych niż zarządzane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad uprawnienia, obowiązki i zadania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wynikające z ustawy wykonuje właściwy zarządca drogi.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz.U. 2005 r. Nr 267, poz. 2251 ze zm.) w granicach miast
na prawach powiatu zadania w zakresie finansowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony i zarządzania drogami publicznymi, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, finansowane są z budżetów tych miast.
Stosownie zaś do art. 19 ust. 5 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. 2007 r. Nr 19, poz. 1154 ze zm.) w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta, do którego należy zatem w myśl art. 20 tej ustawy, m.in. pełnienie funkcji inwestora oraz nabywanie nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych.
Mając na uwadze treść powyższych przepisów organ uznał, że odszkodowanie
na gruncie rozpoznawanej sprawy winno być wypłacone przez Prezydenta Miasta G.
W skardze na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej Prezydent Miasta G. zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 22 ust. 1 ustawy
z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji drogowych w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity Dz.U. Nr 193, poz. 1194,
z 2008 r. z późn. zm.) w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy z 16 grudnia 2005 r.
o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz.U. Nr 267, poz. 2251
z 2005 r. z późn. zm.), skutkujące błędnym określeniem podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania za przejęcie nieruchomości pod drogi publiczne;
2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędne niezastosowanie art. 12 ust. 5 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji drogowych w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity Dz.U. Nr 193,
poz. 1194, z 2008 r. z późn. zm.) w zw. z art. 132 ust. 5 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. Nr 102, poz. 651 z 2010 r.
z późn. zm.), skutkujące błędnym określeniem podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania za przejęcie nieruchomości pod drogi publiczne.
Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2012 r.
i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona gdyż zaskarżone decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem.
Kwestionowana przez skarżącego decyzja dotyczy ustalenia odszkodowania
w oparciu o przepisy ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 z późn. zm.). Stosownie do treści art. 22 ust. 1 tej ustawy koszty nabycia nieruchomości pod drogi,
w tym odszkodowania, finansowane są na podstawie przepisów o finansowaniu infrastruktury transportu drogowego, przepisów o drogach publicznych oraz przepisów
o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym. Przepis ten nie określa podmiotu zobowiązanego do poniesienia kosztów nabycia nieruchomości pod drogi,
w tym kosztów odszkodowania, lecz odsyła w tym zakresie m.in. do przepisów ustawy
o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego. Przepis art. 3 ustawy z 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (DZ.U. Nr 267, poz. 2251
ze zm.) stanowi zaś, że zadanie w zakresie budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg oraz zarządzania nimi finansowane są – w odniesieniu do dróg krajowych – przez ministra właściwego do spraw transportu za pośrednictwem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad albo drogowych spółek specjalnego przeznaczenia; – w odniesieniu do dróg wojewódzkich – przez samorząd województwa; – w odniesieniu do dróg powiatowych – przez samorząd powiatowy. Natomiast art. 3 ust. 3 tej ustawy stanowi, że w granicach miast na prawach powiatu zadania w zakresie finansowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony i zarządzania drogami publicznymi, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, finansowane są
z budżetów tych miast. Powołane przepisy ustawy z 16 grudnia 2005 r. jednoznacznie określają podmioty zobowiązane do finansowania zadań związanych z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem, ochroną oraz zarządzaniem określoną kategorią dróg. Należy podkreślić, że reguły wynikające z powyższych przepisów stosuje się także, zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r., do finansowania kosztów nabycia nieruchomości pod drogi. Stosownie bowiem do treści powołanych wyżej przepisów, tj. art. 3 ust. 3 ustawy z 16 grudnia 2005 r. i art. 22 ust. 1 ustawy
z 10 kwietnia 2003 r. odszkodowanie, za przedmiotową nieruchomość, przejęta
pod budowę drogi wojewódzkiej, powinno być wypłacone z budżetu skarżącej gminy. Jak wynika bowiem z powyższych przepisów w granicach miasta na prawach powiatu zadania w zakresie finansowania budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony
i zarządzania drogami publicznymi, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, finansowane są z budżetu tego miasta. Do zadań tych należy również ponoszenie kosztów odszkodowania za przejęcie nieruchomości z przeznaczeniem pod drogi.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że wydane w sprawie decyzje organów obu instancji nie naruszają prawa. Prawidłowo organy uznały, że odszkodowanie za przejętą na rzecz Województwa [...] nieruchomość z przeznaczeniem pod budowę drogi wojewódzkiej ma zostać wypłacone przez Prezydenta Miasta G..
Tym samym nie potwierdziły się zarzuty naruszenia prawa materialnego wskazanego
w skardze. W szczególności należy stwierdzić, że organy prawidłowo zastosowały
art. 22 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. i art. 3 ust. 3 ustawy z 16 grudnia 2005 r. dokonując właściwej ich wykładni na gruncie prawidłowo ustalonego, bezspornego, stanu faktycznego. Przepisy te wskazują zaś jednoznacznie, że podmiot zobowiązany do wypłacenia odszkodowania za nieruchomości przejęte na cele drogowe należy ustalać na podstawie tych przepisów nie zaś na podstawie art. 132 ust. 5 ustawy
z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który to przepis w odniesieniu
do stanu faktycznego niniejszej sprawy nie ma zastosowania. Bezzasadnie również skarżący zarzuca organowi niezastosowanie art. 12 ust. 5 ustawy z 10 kwietnia 2003 r., który odsyła do stosowania przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania.
W rozpoznawanej sprawie wysokość odszkodowania została ustalona
przy odpowiednim zastosowaniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami
i wydanego z upoważnienia tej ustawy rozporządzenia Rady Ministrów
z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego na co wskazuje materiał dokumentacyjny i uzasadnienia obu decyzji. Również i wypłata odszkodowania została określona w oparciu o przepisy ustawy
o gospodarce nieruchomościami co wynika z treści decyzji. Natomiast błędnie skarżący uznaje, że odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997 r. dokonane w art. 12 ust. 5 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. dotyczy wskazania podmiotu zobowiązanego do płacenia odszkodowania. Przeczy temu treść art. 22 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. i art. 3 ust. 3 ustawy z 16 grudnia 2005 r. co zostało powyżej wskazane w niniejszym uzasadnieniu.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło