I SA/Wa 1956/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-29
Skład orzekający: WSA Dariusz Pirogowicz, WSA Jolanta Dargas, WSA Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości po dacie wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, może domagać się nieodpłatnego przekształcenia tego prawa w prawo własności?Ratio decidendi
Nie, osoba fizyczna, która nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości po dacie wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. (tj. po 13 października 2005 r.), nie może domagać się nieodpłatnego przekształcenia tego prawa w prawo własności. Ustawa ta przewiduje taką możliwość jedynie dla osób, które były użytkownikami wieczystymi nieruchomości przed tą datą, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w art. 1 ust. 4 ustawy, które nie miały zastosowania w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Skarżąca A. D. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Prezydent odmówił, wskazując, że prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione po dacie wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy i k.p.a., argumentując, że art. 1 ust. 4 ustawy dopuszcza stosowanie jej przepisów do osób, które nabyły prawo użytkowania wieczystego po wejściu w życie ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, zabudowanej [...], położonej w W. przy ul. [...], działka nr [...] obręb [...], o powierzchni [...] m2 oraz działka nr [...], obręb [...], o pow. [...] m2.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że w dniu [...] grudnia 2010 r. A. D. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w/w nieruchomości.
Decyzją Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] odmówiono przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności z uwagi na to, że prowadzona jest na niej działalność gospodarcza, a działki zabudowane są [...], a więc nieruchomość nie spełnia przesłanek określonych w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowa nieruchomość oddana została w użytkowanie wieczyste na mocy orzeczenia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Datą ustanowienia prawa jest [...] października 2008 r., a zatem prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. D.
Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż nieodpłatny tryb przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zostało przewidziane w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.).
Zgodnie z tym przepisem muszą wystąpić łącznie dwie przesłanki dające prawo do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości tj. osoby fizyczne muszą być w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości i nieruchomość zabudowana jest na cele mieszkaniowe lub przeznaczona na cele mieszkaniowe. Pozostałe kategorie nieruchomości nie mogą mieć zastosowania w niniejszej sprawie.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kolegium ustaliło, że A. D. stała się użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości na mocy orzeczenia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., a datą ustanowienia tego prawa jest [...] października 2008 r. W związku z powyższym Kolegium uznało, iż w przypadku skarżącej nie została spełniona przesłanka z art. 1 pkt 1 w/w ustawy, bowiem prawo użytkowania wieczystego na jej rzecz zostało ustanowione po dacie wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
W ocenie Kolegium decyzja organu I instancji jest więc prawidłowa, gdyż brak jest podstaw prawnych do przekształcenia przysługującego A. D. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. D. zarzucając jej naruszenie art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez niezasadne przyjęcie, że z faktu, iż nie była ona użytkownikiem wieczystym nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy wynika brak podstaw do jego przekształcenia w prawo własności oraz naruszenie art. 7, 77, 107 kpa.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż skoro art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. dopuszcza stosowanie jej przepisów do osób, które prawo użytkowania wieczystego uzyskały po wejściu w życie ustawy, to ustawa ta również może mieć zastosowanie do skarżącej.
Przepisy ustawy zaś organy winny odczytywać zgodnie z jej celem, którym jest usunięcie z polskiego systemu prawnego instytucji użytkowania wieczystego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r. odmawiającą przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, zabudowanej [...], położonej w W. przy ul. [...], działka nr [...] o pow. [...] m2 oraz działka nr [...] o pow. [...] m2.
Stosownie do art. 1 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Ustawodawca zawarł w powyższym przepisie przesłanki warunkujące możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Są nimi: złożenie wniosku przez podmioty uprawnione w terminie określonym w art. 1 ust. 5 ustawy, nabycie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe, zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych przed dniem wejścia w życie przepisów niniejszej ustawy, czyli przed dniem 13 października 2005 r. Z powyższego przepisu wynika zatem wyraźnie i jasno, że przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego w celu wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest właśnie prawo użytkowania wieczystego określonych przez ustawodawcę kategorii nieruchomości, ustanowione na rzecz określonej osoby fizycznej do dnia wejścia w życie ustawy tj. do dnia 13 października 2005 r.
W rozpoznawanej sprawie nieruchomość położona w W. przy zbiegu ulic [...], oznaczona ewidencyjnie numerem działki [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej [...] i nr [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej [...] została oddana w użytkowanie wieczyste A. D. na mocy wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. sygn. akt [...].
Stosownie do treści art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej.
Wpis do księgi wieczystej ma więc w tych przypadkach znaczenie konstytutywne, co oznacza, że prawo użytkowania wieczystego nie powstaje bez wpisu do księgi wieczystej.
W niniejszej sprawie, jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu z Księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, prawo użytkowania wieczystego na rzecz A. D. zostało wpisane w dniu [...] października 2008 r., co oznacza, iż powstało ono w tej dacie, a więc po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r..
W związku z powyższym należy przyznać rację organom orzekającym, że w dacie wejścia w życie w/w ustawy A. D. nie była użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości. Powyższa zaś okoliczność obligowała organ I instancji do wydania decyzji odmawiającej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
W odniesieniu do skarżącej nie znajduje zastosowania art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., w którym ustawodawca może dopuścić możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w odniesieniu do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu wejścia w życie ustawy, jednakże są to osoby fizyczne, które prawo użytkowania wieczystego nabyły na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) oraz osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego.
Tymczasem, jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., stanowiącego podstawę oddania przedmiotowej nieruchomości A. D. w użytkowanie wieczyste, podstawę prawną roszczenia skarżącej o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym stanowił art. 208 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Reasumując Sąd uznał działania organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego, znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Co prawda organy błędnie wskazały powierzchnię działki nr [...], która wynosi [...] m2, a nie [...] m2, jednakże powyższe uchybienie nie miało żadnego wpływu na rozstrzygnięcie, które należy uznać za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło