I SA/Wa 1956/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. K. i H. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa, decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], stwierdzająca nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości położonej w W., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...], zajętej pod część ulicy [...]. W uzasadnieniu decyzji powołano treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną. Organ ustalił, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność H. Z. z d. K. Zatem w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego. Na podstawie umowy przenoszącej własność z dnia [...] września 2014 r. Rep. A nr [...] własność nieruchomości nabył A. K.. Z załącznika do uchwały nr [...] Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie [...] i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz.U.Woj [...] Nr. [...] poz. [...]) wynika, że ulica [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Natomiast zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13.10.1998 r. dotychczasowe drogi lokalne miejskie stały się drogami gminnymi z dniem 1 stycznia 1999 r. Fakt znajdowania się działki nr [...] w granicach pasa drogi lokalnej miejskiej w W. – ul. [...] potwierdza mapa nieruchomości z wydzieleniem gruntu zajętego pod drogę publiczną według stanu z dnia 31 grudnia 1998 r. sporządzona przez geodetę uprawnionego J. S.., wpisana do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Prezydenta [...] w dniu [...] maja 2016 r. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie Zastępcy Burmistrza [...] z dnia [...].06.2013 r., z którego wynika, iż według stanu na 31.12.1998 r. sprawowane było władanie gminy polegające na budowie, utrzymaniu lub eksploatacji drogi, obiektów inżynierskich i urządzeń technicznych dla ul. [...] w tym działki nr [...] z obrębem [...]. Do pisma została dołączona kopia protokołu z [...] marca 1998 r. odbioru remontów cząstkowych, w tym ul. [...]. Z oświadczenia z [...].06.2013 r. wynika także, że ul. [...] była drogą o nawierzchni asfaltowej o szerokości 5m, zaś po stronie południowej usytuowany był chodnik o szerokości 0,75 m i oświetlenie rtęciowe, a po stronie północnej słupy elektroenergetyczne. W 1996 r. wybudowano wodociąg. W ocenie organu odwoławczego, dokumenty zgromadzone w sprawie należycie potwierdzają i dokumentują sprawowanie w dniu 31.12.1998 r. władztwa publicznoprawnego nad ul. [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. i dlatego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zarzutu skarżących organ stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby działka nr [...] z obrębu [...], zajęta pod ul. [...], została wydzielona w trybie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa A. K. i H. Z. zaskarżonej decyzji zarzucili: 1. naruszenie przepisów Konstytucji RP, a w szczególności art. 21 i art. 64 pkt 3, 2. naruszenie prawa materialnego art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez jego zastosowanie pomimo braku przesłanek przewidzianych w tym artykule, 3. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. art. 6,7,8,9,11,12,35 § 1-3, 36 § 1-2, 77 § 1 w zw. Z 80, 107 § 3 – wszystkie Kodeksu postępowania administracyjnego, 4. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że na dzień 31.12.1998 r. Gmina [...] sprawowała władztwo publicznoprawne na przedmiotowej nieruchomości, 5. bezprawne dochodzenie wywłaszczenia własności Skarżącego bez należnej mu wypłaty odszkodowania w sytuacji przedawnienia roszczenia Gminy [...] zgodnie z art. 118 k.c. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Nadto skarżący A. K. wniósł o zapłatę 195 300 zł od Gminy [...] za wywłaszczone grunty, odszkodowania w wysokości 12-krotności uposażenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa oraz zadośćuczynienia w wysokości 19 530 zł za przeprowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa, interesów prawnych i dóbr osobistych A. K. oraz naruszeniem art. 77 Konstytucji R.P. wraz z odsetkami od dnia 31 lipca 2016 r. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz..U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.). Regulacja ta określa podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego, którą jest ocena, czy zaskarżone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej odpowiadają prawu i czy postępowanie poprzedzające ich wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji. Dokonując więc oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie Sąd nie rozstrzyga o roszczeniach finansowych jakich domagają się skarżący gdyż ta problematyka nie była przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją. Natomiast dokonując oceny rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że nie narusza ona prawa. Stosownie do brzmienia art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy samego prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. Przesłankami, od których kumulatywnego spełnienia uzależniony jest skutek przejścia prawa własności z mocy samego prawa na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, są zatem: zajecie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie tym gruntem w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego oraz brak tytułu własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego do tej nieruchomości. Sformułowanie ,,nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, która następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed dniem 1 stycznia 1999 r. Natomiast władanie oznacza faktyczne sprawowanie władztwa, zbliżone do posiadania, przy czym do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie służącego podmiotowi publicznoprawnemu jakiegokolwiek tytułu do nieruchomości. W świetle omawianej regulacji podstawowe znaczenie ma jedynie to, czy Skarb Państwa lub gmina przez swoje jednostki organizacyjne w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę wykonywały faktyczne czynności, takie jak np. utrzymywanie nawierzchni, naprawa, remont, odśnieżanie itp. związane z szeroko rozumianym zarządzaniem drogą publiczną. Ustawodawca skutki nabycia własności nieruchomości z mocy prawa odniósł bowiem do każdego stanu władania cudzą nieruchomością i nawet wbrew woli jej właściciela, byleby nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności publicznej (vide wyrok Trybunały Konstytucyjnego z 14 marca 2000 r. , sygn. akt . P5/99). W rozpoznawanej sprawie Minister Infrastruktury i Budownictwa zasadnie uznał, że zostały spełnione kumulatywnie wszystkie przesłanki określone w art. 73 ust.1 powołanej ustawy. Jest bowiem bezsporne, że w dniu 31 grudnia 1998 r. objęta zaskarżoną decyzją działka gruntu nie stanowiła własności ani Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego lecz była własnością osoby fizycznej - skarżącej H. Z. . Również nie budzi wątpliwości to, że uchwałą nr Nr [...] Rady Narodowej [...] z dnia [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych ulica [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich, a na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z 13,10,1998 r. dotychczasowe drogi lokalne miejskie stały się drogami gminnymi z dniem 1 stycznia 1999 r. Okoliczność zajęcia przedmiotowej działki nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną wynika jednoznacznie ze znajdującej się w aktach sprawy mapy nieruchomości z wydzieleniem gruntu zajętego pod drogę publiczną według stanu z 31.12.1998 r. wykonanej przez geodetę uprawnionego J. S. w dniu [...].04.2016 r. wpisanej do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...].05.2016 r. za nr [...]. Mapa ta, wpisana do zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokument ten posiada szczególną moc dowodową i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Omówiona mapa przedstawia granice drogi publicznej – ulicy [...] wraz z granicami działek zajętych pod drogę publiczną zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r. Z dokumentu tego jednoznacznie wynika, że działka nr [...] położona jest w całości w pasie drogowym drogi publicznej – ulicy [...]. Udokumentowana została również przesłanka władztwa publicznoprawnego nad przedmiotową działką. W aktach sprawy znajduje się pismo z [...].06.2013 r. Zastępcy Burmistrza [...], w którym oświadcza on, że na dzień 31 grudnia 1998 r. ul. [...] była drogą o nawierzchni asfaltowej o szerokości 5m, po stronie południowej usytuowany był chodnik o szerokości 0,75 m i oświetlenie rtęciowe, a po stronie północnej słupy elektroenergetyczne, w 1996 r. w ul. [...] wybudowano wodociąg. Ze znajdującej się w aktach poświadczonej kserokopii protokołu odbioru robót drogowych spisanego [...].03.1998 r. wynika, że wykonano remont nawierzchni bitumicznych m.in. w ul. [...]. Również pełnomocnik skarżących D. K. na rozprawie sądowej w dniu [...].04.2017 r. potwierdziła, że na przedmiotowej działce jest asfalt i chodnik oraz słupy oświetleniowe a także to, że nikt nie zwracał się do właściciela o wyrażenie zgody na wykonanie tych prac. Poza tym należy mieć na uwadze, że z aktu notarialnego z dnia [...].09.2014 r. rep. [...] r, którym zawarto umowę przenoszącą własność pomiędzy skarżącymi A. K. a H. Z. wynika, że m.in. działka gruntu oznaczona nr [...] została przeznaczona pod ulicę w planie parcelacji Dóbr [...] sporządzonym przez mierniczego przysięgłego W.A. w roku 1898 zaś już w roku 1963 tj. w chwili założenia ewidencji gruntów znajdowała się w pasie drogi publicznej ul. [...], a co jest powołane na str. 4 aktu notarialnego. Okoliczność ta, że działka obecnie oznaczona nr [...] znajdowała się w pasie drogi publicznej ul. [...] była więc znana już od 1963 roku co najmniej i wiadomość o tym skarżący A.K. powziął najpóźniej w maju 2014 r. z pisma z dnia [...].05.2014 r. Urzędu Miasta [...] Biura Geodezji i Katastru, o którym mowa w § 2 aktu notarialnego. Zatem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, pozwala na przyjęcie zajęcia przedmiotowej działki gruntu pod drogę publiczną, jak również władztwa publicznoprawnego w stosunku do niej w dniu 31 grudnia 1998 r. W tej sytuacji za niezasadne należało uznać zarówno zarzuty prawa procesowego jak i materialnego, podniesione w skardze. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak podstaw by przyjąć , że organy dopuściły się naruszenia prawa procesowego wskazanego w skardze, i w konsekwencji, błędnie zastosowały przepis art. 73 ust 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.