I SA/Wa 1957/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-07-13
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona została już zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, należy umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, a jednocześnie rozpoznać wniosek o ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od tych kosztów w tym samym postępowaniu, zgodnie z art. 249a PPSA. Jednocześnie, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, wniosek w tej części powinien zostać uwzględniony na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 PPSA oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 PPSA.Stan faktyczny
D. L. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił tę skargę. Następnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, wskazując na trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi D. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1957/17 oddalił skargę D. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
W tej sytuacji skarżąca wnioskiem z dnia 4 lipca 2018 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpiła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że jest osobą w podeszłym wieku, bardzo schorowaną. Wskazała, że poza mieszkaniem o pow. [...] m² oraz niezabudowaną działką leśno – budowlaną nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie posiada również papierów wartościowych, wierzytelności i innych praw majątkowych. Skarżąca wskazała, że zobowiązana jest do spłaty zaciągniętych kredytów oraz że obecnie nie ma już zdolności kredytowej. Zaznaczyła, że żyje na skraju ubóstwa i uzyskiwany dochód nie wystarcza na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. W tej sytuacji nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie. Wnioskodawczyni oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
W myśl natomiast art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 19 stycznia 2018 r. przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Zwolnienie to rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne. Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika stwierdzić trzeba, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające jego uwzględnienie. W ocenie starszego referendarza sądowego wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wskazanej części. Sytuacja majątkowa skarżącej, osoby w podeszłym wieku, schorowanej, jest trudna i z otrzymywanych środków pieniężnych nie jest ona w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego - ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło