I SA/Wa 1959/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Gabriela Nowak Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, postanowieniem z [...] października 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] lipca 2016 r. nr [...], którym zawiesił z urzędu, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 1992 r. stwierdzającej nabycie przez Gminę [...], z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości położonej w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], obręb [...]. Z uzasadnienia postanowienia organu nadzoru wynika, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej z [...] kwietnia 1992 r. wystąpiła J. D. – spadkobierczyni dawnych właścicieli nieruchomości. Powołała się na prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w [...] z [...] kwietnia 1999 r., którym zmieniono postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 1981 r., mocą którego Skarb Państwa nabył własność nieruchomości objętej kwestionowaną decyzją komunalizacyjną. Na wniosek Prezydenta Miasta [...] Minister Finansów, zawiadomieniem z [...] marca 2016 r., wszczął postępowanie w przedmiocie zastosowania w stosunku do przedmiotowej nieruchomości ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych na podstawie Układu między Rządem polskim i Rządem szwedzkim w sprawie odszkodowań dla interesów szwedzkich w Polsce zawartego 16 listopada 1949 r. oraz Układu między Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej i Rządem Królewskim Szwecji w sprawie uregulowania niektórych interesów finansowych związanych z własnością szwedzkich nieruchomości w Polsce podpisanego w dniu 19 stycznia 1966 r. Decyzje wydane przez Ministra Finansów na podstawie przepisów powołanej ustawy z 9 kwietnia 1968 r. stanowią podstawę wpisu do księgi wieczystej Skarbu Państwa jako właściciela dawnej nieruchomości ze skutkiem najpóźniej na dzień wejścia w życie tej ustawy tj. na 17 kwietnia 1968 r. Zatem postępowanie prowadzone przed Ministrem Finansów pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, a zatem stanowi ono zagadnienie wstępne o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W tej sytuacji organ ma obowiązek zawieszenie postępowania. W skardze na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji J. D. zarzuciła obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść postępowania, art. 7, art. 77 i art. 80 kpa poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego polegające na pominięciu faktu, iż wyłącznie J. D. jest wpisana do działu [...] księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] jako jedyny właściciel, a J. Z. i L. S. nie posiadają żadnego tytułu prawnego do tej nieruchomości, albowiem wpis do działu [...] księgi wieczystej stanowi jedyny tytuł własności. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] kwietnia 1992 r. J. D. powołała się na to, że Skarb Państwa nie nabył prawa własności nieruchomości objętej kwestionowaną decyzją, gdyż prawomocnym wyrokiem z [...] września 1999 r. Sąd Okręgowy w [...] zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 1981 r., mocą którego Skarb Państwa nabył własność tej nieruchomości i oddalił powództwo. Dla sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych istotne jest, czy Skarb Państwa w dacie 27 maja 1990 r. był właścicielem komunalizowanej nieruchomości. Pierwotnie Skarb Państwa legitymował się takim tytułem własności wynikającym z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 1981 r. stwierdzającym nabycie przedmiotowej nieruchomości z dniem 1 stycznia 1956 r. na skutek przemilczenia. Jednakże ten tytuł prawny został wyeliminowany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z [...] września 1999 r., którym zmieniono postanowienie z [...] kwietnia 1981 r. i oddalono powództwo o stwierdzenie nabycia nieruchomości opuszczonej przez Skarb Państwa. Z materiału dowodowego wynika, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] o powierzchni [...] m2 stanowiła własność J. i E. małżonków S.. Spadek po nich na podstawie ustawy nabył M. P. w całości – brat E. S., a po nim spadek nabyła w całości jego córka J. D. – skarżąca w niniejszej sprawie. Jednakże Miasto [...] ustaliło, że E. S. oprócz brata M. P. miała także brata M. P., a ten posiadał dwie córki: J. Z. z d. P. i L. S. z d. P., które przeżyły wojnę i zamieszkały w Szwecji. Wobec tych ustaleń, które Prezydent Miasta [...] przekazał Ministrowi Finansów ten, pismem z [...] marca 2016 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie zastosowania ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych. Decyzje pozytywne wydane na podstawie przepisów tej ustawy są decyzjami deklaratoryjnymi i stanowią podstawę wpisu do księgi wieczystej Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości. Rozstrzygnięcie, które zapadnie w postępowaniu prowadzonym przez Ministra Finansów ma więc istotne znaczenie dla sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, gdyż dotyczy ustalenia tytułu Skarbu Państwa do nieruchomości na datę komunalizacji. Stanowi więc zagadnienie wstępne o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a co uzasadnia zawieszenie postępowania nadzorczego o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej z tego powodu, że objęta nią nieruchomość nie stanowiła mienia Skarbu Państwa w dacie komunalizacji. Zasadnie więc organ nadzoru zaskarżonym postanowieniem zawiesił postępowanie w sprawie. Z tego względu skarga jest nieuzasadniona i Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekła jak w sentencji wyroku.