I SA/Wa 1960/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej jako "Komisja" lub "organ") postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku M. K. (dalej jako "skarżąca") z 20 grudnia 2018 r., odmówiła wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją tego organu z [...] sierpnia 2018 r. nr [...]. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Komisja decyzją z [...] sierpnia 2018 r.: w pkt 1 stwierdziła wydanie decyzji Prezydenta [...] z [...] listopada 2006 r. nr [...] o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. [...] w W. z naruszeniem prawa; w pkt 2 nałożyła na skarżącą obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia w kwocie [...] zł na rzecz [...]; w pkt 3 nałożyła na B. H. obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia w kwocie [...] zł na rzecz [...]; w pkt 4 stwierdziła, że wskutek wydania decyzji reprywatyzacyjnej wyrządzono [...] szkodę w wysokości odpowiadającej wartości nieruchomości, co do której stwierdzono wydanie decyzji z naruszeniem prawa, poprzez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Skarżąca wnioskiem z 4 października 2018 r. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w wydaniu decyzji udział brał Przewodniczący Komisji P. J., który powinien podlegać wyłączeniu na podstawie art. 24 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a." Komisja postanowieniem z [...] listopada 2018 r. nr [...] odmówiła wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] sierpnia 2018 r. Skarżąca wnioskiem z 26 listopada 2018 r. ponownie wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Komisji z [...] sierpnia 2018 r. wskazując, że przy jej wydaniu brał udział P. R., który podlegał wyłączeniu na podstawie art. 24 K.p.a. Komisja postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] odmówiła wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] sierpnia 2018 r. Skarżąca wnioskiem z 20 grudnia 2018 r. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Komisji z [...] sierpnia 2018 r. wskazując, że przy jej wydaniu brał udział S. K., który podlegał wyłączeniu na podstawie art. 24 K.p.a. Komisja postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 i art. 39a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa (Dz.U. z 2018 r. poz. 2267), powoływanej dalej jako "ustawa", odmówiła wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] sierpnia 2018 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazała, że zgodnie z art. 39a ustawy od decyzji Komisji stronie nie przysługują przewidziane w odrębnych przepisach środki prawne wzruszenia decyzji dotyczące wznowienia postępowania, uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji (ust. 1). Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do postanowień Komisji (ust. 2). Z powołanego przepisu wynika, że w postępowaniu przed Komisją wyłączona została możliwość zastosowania szczególnego trybu postępowania przewidzianego w art. 145 K.p.a., tj. wznowienia postępowania. W tej sytuacji, na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. należało odmówić wznowienia postępowania. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie, zarzucając organowi naruszenie art. 2, art. 7, art. 8, art. 10 ust. 2, art. 77 ust. 1 i 2, art. 78 zd. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 190 ust. 4 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483 zm.), powoływanej dalej jako "Konstytucja RP"; art. 6, art. 7, art. 145 § 1 pkt 3 i 4, art. 147, art. 148, art. 152 § 1, art. 24 § 3 i 4 K.p.a. oraz art. 4 ust. 2 pkt 4, art. 37, art. 38 ust. 1, art. 39a ustawy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Komisja jest niekonstytucyjnym organem Państwa, działa na podstawie ustawy niezgodnej z Konstytucją RP, uzurpuje sobie kompetencje zarezerwowane dla konstytucyjnych organów wymiaru sprawiedliwości, łamie w szczególności takie konstytucyjne zasady jak: zasadę trójpodziału władzy, zasadę niedziałania prawa wstecz, zasadę ochrony własności, dziedziczenia. Samo istnienie Komisji dubluje kompetencje innych organów, a nawet sądów. Tego rodzaju sytuacja powoduje, że naruszony został art. 10 Konstytucji RP - zasada trójpodziału władzy. W ocenie skarżącej również art. 39a ustawy, stanowiący podstawę zaskarżonego postanowienia, jest niezgodny z Konstytucją RP. Prawo strony do wznowienia postępowania jest bowiem prawem konstytucyjnym, wynikającym m.in. z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, które to prawo nie może zostać wyłączone ustawą zwykłą. Skarżąca przywołała dalej art. 2 Konstytucji RP i wskazała, że wyrażony w nim postulat sprawiedliwości odnosi się zarówno do treści tworzonego prawa, jak i jego rozumienia i stosowania w praktyce. Nie można natomiast uznać Komisji za organ, który realizuje wskazaną zasadę konstytucyjną, tym bardziej w kontekście zapadłego rozstrzygnięcia, w wyniku którego, skarżąca pozbawiona została realnej możliwości uczestnictwa w postępowaniu dotyczącym nieruchomości przy ul. [...], a następnie pozbawiono jej możliwości wznowienia postępowania, szczególnie w sytuacji, gdy co najmniej trzech z członków Komisji powinno zostać włączonych od rozpoznania sprawy. Taki stan rzeczy w demokratycznym państwie prawa nie sposób uznać za zgodny z zasadą państwa sprawiedliwego, czy państwa prawnego. Dodatkowo art. 39a został wprowadzony do ustawy od 14 marca 2018 r., a zatem wcześniej wznowienie postępowania miało być dopuszczalne dla postępowań przed Komisją zakończonych przed tą datą. Wskazany przepis różnicuje zatem obywateli ze względu na datę zakończenia postępowania przed Komisją. Powyższe narusza art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym to przepisem wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną kwestionowanego postanowienia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania stanowił 39a ustawy w zw. z art. 149 § 3 K.p.a. Zgodnie z art. 39a ust. 1 ustawy od decyzji Komisji stronie nie przysługują przewidziane w odrębnych przepisach środki prawne wzruszenia decyzji dotyczące wznowienia postępowania, uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie natomiast z art. 149 § 3 K.p.a. (stosowanym w postępowaniu przed Komisją na mocy art. 38 ust. 1 ustawy), odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Z treści cytowanego wyżej art. 39a ustawy jasno wynika, że do decyzji Komisji nie przysługuje stronie możliwość wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Tymczasem skarżąca z wnioskiem takim wystąpiła w dniu 26 listopada 2018 r., żądając wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] sierpnia 2018 r., którą: w pkt 1 stwierdzono wydanie decyzji Prezydenta [...] z [...] listopada 2006 r. o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego gruntu przedmiotowej nieruchomości z naruszeniem prawa; w pkt 2 nałożono na skarżącą obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia w kwocie [...] zł na rzecz [...]; w pkt 3 nałożono na B. H. obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia w kwocie [...] zł na rzecz [...]; w pkt 4 stwierdzono, że wskutek wydania decyzji reprywatyzacyjnej wyrządzono [...] szkodę w wysokości odpowiadającej wartości nieruchomości, co do której stwierdzono wydanie decyzji z naruszeniem prawa, poprzez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. W tej sytuacji prawidłowo Komisja zaskarżonym postanowieniem, działając na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. w zw. z art. 38 i art. 39a ustawy, odmówiła wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją z [...] sierpnia 2018 r. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 2, art. 7, art. 8, art. 10 ust. 2, art. 77 ust. 1 i 2, art. 78 zd. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 190 ust. 4 Konstytucji RP; art. 6, art. 7, art. 145 § 1 pkt 3 i 4, art. 147, art. 148, art. 152 § 1, art. 24 § 3 i 4 K.p.a. oraz art. 4 ust. 2 pkt 4, art. 37, art. 38 ust. 1, art. 39a ustawy, wskazać należy, że w istocie zmierzają one do wykazania, że poprzez odmowę wznowienia postępowania skarżąca została pozbawiona możliwości ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej przedmiotowej nieruchomości, jak również rozpoznania podnoszonych we wnioskach o wznowienie zarzutów dotyczących wyłączenia poszczególnych członków Komisji. Z takim stanowiskiem nie można się jednak zgodzić, skoro skarżąca miała prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z [...] sierpnia 2018 r. i z prawa tego skorzystała (ww. sprawa zarejestrowana jest pod sygn. akt I SA/Wa 2018/18 i oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.