I SA/Wa 1961/16

WyrokWSA w Warszawie2017-03-16

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Bożena Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru, stwierdzając nieważność orzeczenia administracyjnego z powodu rażącego naruszenia prawa (wydanie orzeczenia wobec osób zmarłych), może jednocześnie w uzasadnieniu oceniać merytoryczną zasadność pierwotnej odmowy przyznania prawa własności czasowej?
Ratio decidendi
Organ nadzoru, stwierdzając nieważność orzeczenia administracyjnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z powodu wydania go wobec osób zmarłych, nie powinien w uzasadnieniu oceniać merytorycznej zasadności pierwotnej odmowy przyznania prawa własności czasowej. Taka ocena jest przedwczesna, gdyż stwierdzenie nieważności działa wstecz (ex tunc), powodując fikcję prawną nieistnienia orzeczenia i odżycie pierwotnego wniosku, który powinien być rozpatrzony w osobnym postępowaniu.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1963 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu. Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził nieważność tego orzeczenia, wskazując na jego wydanie wobec osób zmarłych, ale jednocześnie ocenił, że odmowa była merytorycznie uzasadniona. Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili, że organ nadzoru wykroczył poza swoje kompetencje, oceniając merytorycznie sprawę, zamiast ograniczyć się do stwierdzenia nieważności z powodu wad proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi D. O., I. O. i S. O. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa, po rozpatrzeniu wniosku D. O., I. O. i S. O., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] października 2015 r., nr [...], stwierdzającą nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...], nr [...], z dnia [...] września 1963 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ulicy [...], ozn. nr hip. [...], nr rej. hip. [...] oraz [...], w części gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa tj. w zakresie dz. ew. nr [...],[...]i [...]z obrębu [...] - utrzymał ww. decyzję w mocy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa złożyły D. O., I. O. i S. O., reprezentowane przez radcę prawnego. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym; Niezabudowana nieruchomość warszawska [...] uregulowana wpisem jawnym na imię F. O. i H. K. w równych częściach oraz nieruchomość warszawska [...] z rejestru hipotecznego [...] uregulowana wpisem jawnym na imię F. O. i H. K. objęte zostały działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie ww. dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł na własność Gminy [...], a następnie na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130). Wnioskami z 30 listopada 1948 r. adw. Z. Z., działając w imieniu F. O. oraz H. K. (na dowód czego dołączono odpisy pełnomocnictw) wystąpił do Zarządu Miejskiego w [...] o przyznanie, w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r., za czynszem symbolicznym, prawa własności czasowej do terenu nieruchomości warszawskiej oznaczonej nr hip. [...] oraz nr hip. [...] położonej przy ul. [...]. Orzeczeniem administracyjnym nr [...] z dnia [...] września 1963 r. Prezydium Rady Narodowej w [...] odmówiło F. O. i H. K. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] Rej, Hip. [...] oraz [...]. Wnioskiem z 28 stycznia 2013 r. D. O., I. O. oraz S. O., reprezentowane przez radcę prawnego, wystąpiły o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...], nr [...], z dnia [...] września 1963 r. o odmowie przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej, przy ul. [...], w części gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją z [...] października 2015 r., nr [...], Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] września 1963 r. w części gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa tj. w zakresie dz. ew. nr [...],[...] i [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, iż dokonana kwestionowanym orzeczeniem dekretowym odmowa przyznania prawa własności czasowej była uzasadniona, gdyż w związku z przewidzianym w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczeniem przedmiotowej nieruchomości pod parki, zieleńce, skwery i komunikację drogową oraz objęciem jej w dużej części decyzją lokalizacyjną nr [...] z dnia [...] listopada 1962 r. o czasowej lokalizacji inwestycji (ogrodu gier i zabaw dla dzieci) niemożliwe było korzystanie z nieruchomości przez dotychczasowych właścicieli. Organ I Instancji wskazał, iż jednocześnie ustalił, że kwestionowane orzeczenie dekretowe z [...] września 1963 r. zostało skierowane do pełnomocnika osób zmarłych, co jest przesłanką rażącego naruszenia prawa skutkującą stwierdzeniem nieważności orzeczenia administracyjnego. Powołując się na powyższe organ I instancji podsumował, iż okoliczność wydania kwestionowanego orzeczenia dekretowego do osób zmarłych stanowi, stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 kpa, wystarczającą przesłankę do stwierdzenia jego nieważności. W ocenie organu, jednocześnie poczynione w toku postępowania ustalenia nie pozwalają stwierdzić, że wadliwość kwestionowanego orzeczenia dekretowego, skutkująca stwierdzeniem jego nieważności, wynika z innej podstawy niż skierowanie jej do osób zmarłych, tj. F. O. oraz H. K.. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] października 2015 r. złożyły D. O., I. O. i S. O., reprezentowane przez radcę prawnego, podnosząc wadliwość uzasadnienia decyzji organu I instancji. W ocenie wnioskodawczyń, uzasadnienie decyzji zawiera błędną analizę prawną, zgodnie z którą wadliwość kwestionowanego orzeczenia dekretowego wynika jedynie ze skierowania go do osób zmarłych. W opinii wnioskodawczyń, Minister Infrastruktury i Rozwoju wykroczył poza granice postępowania nadzorczego i prowadził postępowanie z pozycji organu rozstrzygającego sprawę w postępowaniu zwykłym, co skutkowało gromadzeniem materiału dowodowego i dokonywaniem własnych ustaleń faktycznych, a także bezpodstawnie powołał się na przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] października 2015 r., nr [...], stwierdzającą nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...], nr [...], z dnia [...] września 1963 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia podniesiono, iż organ I instancji dokonał prawidłowej analizy przesłanek z art. 156 kpa w stosunku do kwestionowanego orzeczenia dekretowego. Organ odwoławczy wskazał, iż materialnoprawną podstawę kwestionowanego orzeczenia dekretowego stanowił art. 7 ww. dekretu z dnia 26 października 1945 r. Minister podzielił stanowisko organu I instancji, iż ustalone w planie miejscowym przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości w części pod drogi, a w części pod parki, zieleńce i skwery wyklucza korzystanie z tej nieruchomości przez dotychczasowych właścicieli. Odnosząc się zaś do zarzutu wnioskodawczyń dotyczącego bezpodstawnego powołania przez organ I instancji przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, organ odwoławczy podniósł, iż w jego ocenie rozstrzygnięcie dekretowe zostało oparte na przesłankach wymienionych w dekrecie z 26 października 1945 r., jak również na innych obowiązujących w dacie podejmowania orzeczenia dekretowego przepisach. Minister wskazał, iż obowiązujący w tej dacie art. 54 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. rozszerzył katalog przesłanek, na podstawie których można było odmówić dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej. W ocenie organu odwoławczego, okoliczność, że w orzeczeniu dekretowym z [...] września 1963 r. nie powołano wprost art. 54 ustawy z 12 marca 1958 r. nie zmienia faktu, że przepis ten obowiązywał w dniu wydania tego orzeczenia i był brany pod uwagę zarówno przez organy dekretowe, jak i w postępowaniu nadzorczym. Na poparcie swojego stanowiska organ nadzoru przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych. Organ nadzoru podniósł ponadto, iż fakt wydania dla terenu przedmiotowej nieruchomości decyzji o lokalizacji świadczy o tym, że inwestycja była zaplanowana i konieczna. Organ powołał się na zapisy Zarządzenia Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów i Prezesa Komitetu do Spraw Urbanistyki i Architektury z dnia 29 lipca 1957 r. - Przepisy o lokalizacji (M. P. Nr 67, poz. 408). Następnie podniósł, iż powyższe zapisy potwierdzają to, że oceniając możliwość pogodzenia korzystania z nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego organ dekretowy brał również pod uwagę inne uwarunkowania - decyzję lokalizacyjną. W ocenie organu, ustawa z 12 marca 1958 r. umożliwia, na podstawie jej art. 54, odmowę przyznania prawa własności czasowej z uwagi na możliwość przejęcia nieruchomości na cele wywłaszczeniowe, w tym konkretnym przypadku na cele użyteczności publicznej (jak wskazano w uzasadnieniu kwestionowanego orzeczenia dekretowego). Ponadto, zdaniem organu nadzoru, akta nieruchomości nie potwierdzają stanowiska wnioskodawczyń, że w postępowaniu nadzorczym przekroczono granice tego postępowania i prowadzono postępowanie wyjaśniające pod kątem wystąpienia przesłanek z ustawy z 12 marca 1958 r., podczas gdy PRN w [...] nie prowadziło postępowania dowodowego pod tym kątem i nie uwzględniło decyzji o lokalizacji szczegółowej. Organ wskazał, iż w aktach nieruchomości znajduje się notatka pracownika Urzędu z dnia [...] września 1963 r., a więc sprzed daty wydania orzeczenia dekretowego, o przeznaczeniu nieruchomości pod ogród zabaw i gier dla dzieci, zgodnie z lokalizacją nr [...] wydaną dla Inspektoratu Oświaty [...]. W ocenie organu nadzoru, wskazanie w kwestionowanym orzeczeniu dekretowym jako przyczyny odmowy przyznania prawa własności czasowej przeznaczenia przedmiotowego gruntu pod użyteczność publiczną oznacza, że organ dekretowy powołał przyczynę określoną w decyzji o lokalizacji czasowej, a tym samym zastosował również przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Przepisy te dopuszczały zaś odmowę przyznania własności czasowej w sytuacji, gdy nieruchomość była niezbędna dla celów wywłaszczenia, jakim była realizacja inwestycji użyteczności publicznej - ogrodu zabaw i gier dla dzieci. Do kategorii inwestycji użyteczności publicznej należy również budowa dróg. Wobec powyższego, w ocenie organu nadzoru, zasadnie organ dekretowy odmówił przyznania prawa własności czasowej. Jednocześnie, Minister zgodził się z organem I instancji, że kwestionowane orzeczenie dekretowe, wobec skierowania go do pełnomocnika nieżyjących w dacie jej wydania właścicieli nieruchomości F. O. i H. K., wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa wniosły D. O., I. O. i S. O., reprezentowane przez radcę prawnego. W skardze zarzuciły ww. decyzji mające istotny wpływ na wynika sprawy naruszenie: 1) przepisów prawa procesowego, tj.: a) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu uzasadnienia zawierającego błędną analizę prawną, w części dotyczącej braku możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego przy prawidłowym zastosowaniu przepisów prawa obowiązujących w dniu wydania decyzji dekretowej, skutkującą przyjęciem, że wadliwość decyzji dekretowej wynika wyłącznie ze skierowania jej do osób zmarłych, podczas gdy właściwa ocena przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji dekretowej prowadzi do wniosku, iż możliwe było ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości w części przeznaczonej pod parki, zieleńce i skwery, co również przesądza o wadliwości decyzji dekretowej, a zawarcie takiego wniosku w uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji ma istotny wpływ na sytuację prawną skarżących; b) art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. i art. 127 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy co do niewystępowania w planie zabudowania, obowiązującym w momencie wydania decyzji dekretowej, przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości "pod użyteczność publiczną", a występowania przeznaczenia pod "parki zieleńce i skwery", które było wystarczająco uszczegółowionym przeznaczeniem planistycznym i nie wymagało konkretyzacji ani przy użyciu innych aktów planistycznych ani przy użyciu decyzji o lokalizacji szczegółowej inwestycji, podczas gdy Minister Infrastruktury i Budownictwa powinien był odnieść się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do ww. zarzutów i ocenić prawidłowość dokonanej przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju konkretyzacji przeznaczenia "pod użyteczność publiczną" z uzasadnienia decyzji dekretowej (przeznaczenia niewynikającego z planu zabudowania), której to konkretyzacji organ I instancji dokonał pomimo szczegółowego przeznaczenia planistycznego pod "parki zieleńce i skwery" wynikającego z planu zabudowania obowiązującego w momencie wydania decyzji dekretowej; c) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu szczegółowej analizy możliwości pogodzenia sposobu korzystania z gruntu przedmiotowej nieruchomości z przeznaczeniem z planu zabudowania skutkującym dowolnym przyjęciem, że sposobu tego nie da się pogodzić z przeznaczeniem pod parki, zieleńce i skwery, tudzież z przeznaczeniem pod ogród zabaw i gier dla dzieci, podczas gdy szczegółowa analiza przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji dekretowej prowadzi do wniosku, iż inwestycje w postaci parków, zieleńców i skwerów tudzież ogrodów zabaw i gier dla dzieci nie były zarezerwowane wyłącznie dla instytucji publicznych, ale mogły być realizowane również przez osoby fizyczne; d) art. 156 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. wobec ich niewłaściwego zastosowania polegającego na wykroczeniu przez Ministra infrastruktury i Budownictwa poza granice postępowania nadzorczego i prowadzeniu tegoż postępowania z pozycji organu rozstrzygającego sprawę administracyjną co do meritum w postępowaniu zwykłym celem wskazania alternatywnych podstaw odmownej decyzji dekretowej poprzez dokonywanie oceny nowo poczynionych ustaleń faktycznych oraz rozszerzonego materiału dowodowego zgromadzonego przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, podczas gdy akta postępowania zwykłego wskazują, iż organ dekretowy, po ustaleniu faktu objęcia przedmiotowej nieruchomości decyzją o czasowej lokalizacji szczegółowej (niezrealizowaną), nie zdecydował się jej zakwalifikować jako jednej z przesłanek wynikających z przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. i w rezultacie nie zastosował przewidujących w tym zakresie uznanie administracyjne przepisów tej ustawy, co znalazło swoje odzwierciedlenie w decyzji dekretowej (i jej uzasadnieniu), w której organ nie powołał się ani na objęcie przedmiotowej nieruchomości decyzją o lokalizacji szczegółowej ani na przepisy ustawy wywłaszczeniowej; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu nieuprawnionej konkretyzacji funkcji planistycznej z planu zabudowania w oparciu o decyzję o czasowej lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] listopada 1962 r., podczas gdy przeznaczenie pod parki, zieleńce i skwery jest wystarczające do dokonania analizy zgodności sposobu korzystania z gruntu przedmiotowej nieruchomości z przeznaczeniem z planu zabudowania i nie może być konkretyzowane przy pomocy nieposiadających planistycznego charakteru indywidualnych aktów administracji, jakimi były decyzje o czasowej lokalizacji szczegółowej inwestycji; b) art. 54 ustawy z 12 marca 1958 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uczynieniu z tegoż przepisu elementu wzorca kontroli w postępowaniu nadzorczym prowadzonym przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa wobec jego obowiązywania w momencie wydawania decyzji dekretowej, podczas gdy przepisy ustawy wywłaszczeniowej nie zostały zastosowane przez organ ani w postępowaniu dekretowym ani w samej decyzji dekretowej, do czego też organ dekretowy, wbrew Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa, nie był zobowiązany wobec faktu, iż art. 54 ustawy z 12 marca 1958 r. zawiera uznanie administracyjne, a nie obowiązek działania. Wobec powyższego, skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżące przedstawiły argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] października 2016 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] października 2015 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1963 r. w części gruntu stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa tj. w zakresie działek ewidencyjnych nr [...],[...] i [...]z obrębu [...]. Kontrola Sądu w przedmiotowej sprawie dotyczy zatem decyzji administracyjnej wydanej w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznej, to jest w trybie przewidzianym w art. 156 § 1 kpa. Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Postępowanie nadzorcze prowadzone jest na podstawie art. 156 - 158 kpa i podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza bowiem do wyjaśnienia stanu faktycznego i merytorycznie rozstrzyga sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z kwalifikowanymi wadami, o których stanowi art. 156 § 1 kpa. Postępowaniem nadzorczym w niniejszej sprawie zostało objęte orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] września 1963 r. o odmowie przyznania własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej. Z zaskarżonej decyzji nadzorczej wynika, iż powodem stwierdzenia nieważności kontrolowanego orzeczenia było uznanie przez organ nadzoru, iż przy wydaniu tego orzeczenia doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa wobec prowadzenia postępowania i wydania tego orzeczenia w stosunku do osób zmarłych. Jednocześnie, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nadzoru zawarł również ocenę, iż sama odmowa przyznania własności czasowej do przedmiotowego gruntu była prawidłowa. W ocenie organów nadzoru, w związku bowiem z przeznaczeniem przedmiotowej nieruchomości pod parki, zieleńce, skwery i komunikację drogową oraz objęciem jej w dużej części decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z [...] listopada 1062 r. o czasowej lokalizacji inwestycji, to jest ogrodu gier i zabaw dla dzieci, niemożliwe było korzystanie z nieruchomości przez dotychczasowych właścicieli. Podnieść trzeba, iż w sprawie nie jest sporne, że samo rozstrzygnięcie decyzji nadzorczej stwierdzającej nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] września 1963 r., z uwagi na prowadzenie postępowania i wydanie tego orzeczenia do osób zmarłych, odpowiada prawu. Spór w sprawie dotyczy natomiast tego, iż w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ nadzoru zawarł ocenę, iż uzasadniona była odmowa przyznania prawa własności czasowej wobec niespełnienia przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. warunkujących możliwość przyznania prawa własności czasowej na rzecz dotychczasowych właścicieli nieruchomości. W toku postępowania skarżące podnosiły, iż zaskarżona decyzja nie powinna zawierać takiej oceny, a w swoim rozstrzygnięciu organ nadzoru powinien był poprzestać na stwierdzeniu wystąpienia kwalifikowanej wady kontrolowanego orzeczenia w postaci prowadzenia postępowania i wydania tego orzeczenia w stosunku do osób zmarłych. W ocenie Sądu, powyższe stanowisko skarżących jest prawidłowe. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż okoliczność prowadzenia postępowania i wydania kontrolowanego orzeczenia dekretowego w stosunku do osób zmarłych stanowi, stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 kpa, wystarczającą przesłankę dla organu nadzoru do stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Ponadto, nie ulega wątpliwości, iż rozstrzygnięcie organu stwierdzające nieważność orzeczenia o odmowie przyznania prawa własności czasowej działa z mocą wsteczną (ex tunc), co stwarza fikcję prawną nieistnienia tego orzeczenia od samego początku. W konsekwencji, stwierdzenie nieważności odmownego orzeczenia dekretowego powoduje, że "odżywa" wniosek dekretowy przeddekretowego właściciela nieruchomości o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Jeśli zatem spadkobiercy przeddekretowych właścicieli nieruchomości będą złożony przez ich poprzedników prawnych wniosek dekretowy popierać, to dopiero w ewentualnym postępowaniu zainicjowanym tym wnioskiem nastąpi ocena spełnienia przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. według stanu istniejącego na gruncie. Wobec powyższego, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocenę organu nadzoru co do prawidłowości odmowy dekretowej z uwagi na niespełnienie przesłanek określonych w art. 7 ust. 2 dekretu uznać trzeba za przedwczesną i zbędną. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy opisana wadliwość uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie ma jednak, w ocenie Sądu, istotnego wpływu na wynik sprawy. Skoro bowiem, jak podniesiono wyżej, rozstrzygnięcie organu nadzoru stwierdzające nieważność orzeczenia dekretowego z powodu kwalifikowanej wady w postaci prowadzenia postępowania i wydania orzeczenia dekretowego w stosunku do osób zmarłych jest prawidłowe, to uchylenie zaskarżonej decyzji w celu ponownego jej rozpoznania przez organ nadzoru nie miałoby żadnego wpływu na prawidłowość tego rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie organu pozostałoby bowiem takie samo, tyle tylko że jego uzasadnienie nie zawierałoby zbędnej i przedwczesnej oceny co do prawidłowości odmowy dekretowej z uwagi na niespełnienie przesłanek określonych w art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. Skoro zatem przy wydaniu orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...], nr [...], z dnia [...] września 1963 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ulicy [...], ozn. nr hip. [...], nr rej. hip. [...] oraz [...], doszło do rażącego naruszenia prawa polegającego na prowadzeniu postępowania i wydaniu ww. orzeczenia do osób zmarłych, to za prawidłową uznać trzeba decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa o stwierdzeniu, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nieważności powołanego orzeczenia w części gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa, tj. w zakresie dz. ew. nr [...],[...] i [...] z obrębu [...]. To zaś, wobec niestwierdzenia w toku postępowania nadzorczego takich naruszeń procedury administracyjnej, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy doprowadziło do oddalenia skargi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło