I SA/Wa 1963/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Kosińska, sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), , , , , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2022 r. sprawy ze skargi D. W. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 268/20 oddala skargę. Pismem z [...] lipca 2021 r. D. W. (dalej jako skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] (dalej też jako organ/prezydent) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 grudnia 2020 r. sygn. akt I SAB/Wa 268/20. Skarżąca podniosła, że powyższym wyrokiem organ został zobowiązany do rozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], oznaczoną jako hip. nr [...] kolonia we wsi [...] nr [...], [...], [...],[...] i [...] działka [...], wchodzącą obecnie w skład działek ewidencyjnych [...], [...] i [...] w obrębie [...], przejętej na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r., nr 50, poz. 279) – w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Pomimo upływu powyższego terminu oraz pisemnego wezwania z [...] lipca 2021 r. organ dotychczas nie wydał decyzji w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w postępowaniu podjęto szereg czynności zmierzających do wydania decyzji, zaś skarżąca nie reaguje na wezwania organu do uzupełnienia braków formalnych. Podniósł ponadto, że postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] zawieszono postępowanie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako ppsa). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Poza sporem jest, że wyrokiem z 17 grudnia 2020 r. sygn. akt I SAB/Wa 268/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. jako "[...]", rej. hip. [...] plac nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie ulega również wątpliwości, że pismem z [...] lipca 2021 r. skarżąca wezwała organ do wykonania powyższego wyroku. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy wpłynął do organu [...] maja 2021 r., termin wyznaczony przez Sąd upływał zatem z dniem [...] lipca 2021 r. Skarga została nadana w placówce pocztowej [...] lipca 2021 r. i zaadresowana wprost do Sądu, z pominięciem organu. Jakkolwiek zgodnie z art. 54 § 1 ppsa skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, to jednak zgodnie z art. 53 § 4 ppsa termin na wniesienie skargi uważa się za zachowany również w przypadku gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd ten niezwłocznie przesyła skargę odpowiednio do organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, wydał akt lub podjął inną czynność, będącą przedmiotem skargi. Przepis ten należy odpowiednio odnieść do skargi na niewykonanie wyroku, którą można wnieść w każdym czasie po pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku. W takiej sytuacji nie ma znaczenia w jakim terminie sąd przekazał skargę na niewykonanie wyroku do organu i że nastąpiło to już po zawieszeniu przez organ postępowania w sprawie, ponieważ zasadą jest przyjęcie w aktualnym stanie prawnym przez ustawodawcę, że fakt pominięcia organu i złożenie skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego nie wpływa negatywnie na terminowość skargi. Trzeba zatem przyjąć, że niniejsza skarga na niewykonanie wyroku została złożona w dacie jej wniesienia do Sądu, tj. [...] lipca 2021 r. a nie dopiero z dniem przekazania jej do właściwego organu. W dalszej kolejności należy wskazać, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażanym w doktrynie prawa oraz orzecznictwie sądów administracyjnych, przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 154). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Oznacza to, że nie każde przekroczenie wyznaczonego terminu będzie równoznaczne z bezczynnością organu. Oceniając postępowanie organu należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 35 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako kpa) do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Mając powyższe na uwadze, jako bezczynności organu po wydaniu wyroku nie może zostać uznany okres po zawieszeniu postępowania, tj. po [...] sierpnia 2021r., albowiem jak wskazano powyżej, okresu zawieszenia postępowania nie wlicza się do terminu załatwienia sprawy, a jednocześnie prawidłowość postanowienia o zawieszeniu postępowania nie podlega kontroli Sądu w ramach skargi na niewykonanie wyroku. Do oceny w kategorii bezczynności organu pozostaje zatem okres od [...] lipca 2021 r. do [...] sierpnia 2021 r. W ocenie Sądu nie można zarzucić organowi bezczynności we wskazanym okresie. Jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania pomimo kilkukrotnych wezwań, ostatnie przy piśmie z [...] marca 2021 r., skarżąca nie przedłożyła postanowień spadkowych bądź aktów poświadczenia dziedziczenia po wszystkich współwłaścicielach dawnej nieruchomości hipotecznej, jak również nie podjęła żadnych działań w celu wyeliminowania podwójnych postanowień spadkowych. Jak trafnie wskazał organ, stronami postępowania o przyznanie odszkodowania za dawną nieruchomość hipoteczną są wszyscy spadkobiercy dawnych właścicieli, niezależnie od tego czy składali oni wnioski o odszkodowanie. Niewątpliwym jest, że zgodnie z art. 10 kpa w toczącym się postępowaniu administracyjnym muszą brać udział wszystkie strony tego postępowania, w tym następcy prawni zmarłych stron - którzy zgodnie z art. 30 § 4 kpa wchodzą do postępowania z mocy samego prawa i także muszą mieć zapewniony udział w postępowaniu i możliwość przedstawienia swego stanowiska w sprawie - zaś pominięcie strony jest zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa przesłanką do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Podstawą do uznania konkretnych osób za spadkobierców i następców prawnych zmarłego może być jedynie postanowienie sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt notarialny poświadczenia dziedziczenia, zaś organ nie jest uprawniony do tego, aby ustalić krąg spadkobierców we własnym zakresie, zainicjować w tym zakresie postępowanie przed sądem powszechnym bądź wystąpić w imieniu strony o sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia. Analogicznie, organ nie ma zdolności sądowej do zakwestionowania przed sądem powszechnym podwójnych postanowień spadkowych. Fakt nieprzedłożenia dokumentów potwierdzających następstwo prawne po wszystkich dawnych właścicielach nieruchomości jak również fakt, że w aktach sprawy znajdują się podwójne postanowienia spadkowe po tej samej osobie stanowi niezależną od organu przeszkodę uniemożliwiającą zakończenie postępowania w wyznaczonym terminie. Skarżąca pomimo wezwań nie usunęła tych przeszkód. Wobec tego krótki okres czasu jaki upłynął od [...] lipca 2021 do daty zawieszenia postępowania z przyczyn wyżej omówionych nie uzasadnia uwzględnienia skargi. Dlatego na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.