I SA/Wa 1964/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-05-12

Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada oszczędności przeznaczone na pogrzeb i otrzymuje emeryturę, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku skarżącej, która posiada oszczędności i otrzymuje emeryturę, choć niewystarczającą na pokrycie pełnych kosztów, nie zachodzi sytuacja całkowitej niemożności poniesienia kosztów. Dlatego też, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został uwzględniony jedynie częściowo, w zakresie ustanowienia adwokata, natomiast odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca M. J. złożyła skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość. Wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni jest osobą w podeszłym wieku (87 lat), utrzymuje się z emerytury i posiada oszczędności przeznaczone na pogrzeb.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano M. J. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość [...] postanawia 1. przyznać M. J. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie. 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość [...], skarżąca M. J. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym wpisu w wysokości 200 zł) oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy M. J. wskazała, iż pozostaje sama w gospodarstwie domowym, jest osobą w podeszłym wieku (87 lat), utrzymuje się z emerytury w wysokości [...]. Dodać należy, że wnioskodawczyni zamieszkuje na [...]. Strona wskazała również, że posiada w banku oszczędności w kwocie [...], które chce przeznaczyć na pogrzeb. Według tabeli kursów średnich walut Narodowego Banku Polskiego (tabela kursów nr 91/A/NBP/2008 z dnia 9 maja 2008) [...] odpowiada wartości [...] zł. Uwzględniając ww. kurs, uzyskiwany przez skarżącą dochód odpowiada kwocie ok. [...] zł, a wykazane oszczędności to kwota około [...] zł. Na wstępie stwierdzić należy, że prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Biorąc pod uwagę sytuację materialną M. J. stwierdzić należało, że daje ona podstawy do częściowego uwzględnienia złożonego przez nią wniosku. Skarżąca jest w podeszłym wieku, uzyskiwana przez nią emerytura w wysokości ok. [...] zł z pewnością nie pozwala jej na opłacenie kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Stwierdzić jednak należy, że mimo niewysokich dochodów strona co miesiąc, regularnie uzyskuje środki pieniężne z których jest w stanie partycypować w kosztach sądowych (koszty te nie są wysokie, bowiem sam wpis od skargi wynosi 200 zł), co potwierdza również fakt, iż strona uiściła ww. wpis. Zaznaczyć należy, że instytucja prawa pomocy jest regulacją bardzo szczególną w tym sensie, że ma realizować zamysł ustawodawcy udzielania pomocy w dochodzeniu praw przed sądem osobom, które w sposób od siebie niezależny, niezawiniony znalazły się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, np. bez jakichkolwiek środków do życia, co w przypadku skarżącej nie zachodzi. Ponadto zauważyć również należy, że M. J. zainicjowała w niniejszej sprawie postępowanie sądowe i powinna w związku z tym liczyć się z koniecznością partycypowania przynajmniej w części kosztów takiego postępowania, ich wystąpienie przewidzieć i w miarę możliwości zabezpieczyć na ten cel odpowiednie środki. Faktem jest, że strona posiada oszczędności, które sama ujawniła, jednak rozumiejąc szczególny cel na jaki zostały one przeznaczone, dokonano oceny sytuacji majątkowej M. J. w pierwszej kolejności uwzględniając jej bieżący dochód. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło