I SA/Wa 1964/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-12-23
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, uwzględniająca dochody rodziny, posiadany majątek oraz udokumentowane wydatki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja materialna skarżącej nie jest na tyle trudna, aby uzasadniać zwolnienie od kosztów sądowych. Dochód rodziny, mimo udokumentowanych wydatków, nie kwalifikuje jej do grupy osób ubogich, zwłaszcza w kontekście stosunkowo niskiej kwoty wpisu od skargi.Stan faktyczny
Skarżąca A. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Wojewody. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją sytuację materialną, wskazując na dochody rodziny, posiadany dom i działkę, a także wydatki związane z utrzymaniem dzieci, opieką nad matką oraz remontem i ogrzewaniem domu. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawiła dodatkowe dokumenty potwierdzające poniesione koszty. Referendarz sądowy uznał, że przedstawiona sytuacja nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania A. B. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić przyznania A. B. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, A. B. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, córką i matką. Źródeł dochodu rodziny jest kwota [..] zł na którą składa się dochód wnioskodawczyni z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł oraz renta matki skarżącej w wysokości [...] zł. A. B. ujawniła, że posiada dom o powierzchni [...] m2, oraz działkę o powierzchni [...] m2.
Uzasadniając wniosek skarżąca określiła sytuację finansową swojej rodziny jako ciężką. Dodała, że pracując w W., dojeżdża do miasta pociągiem oraz komunikacją miejską. Poza domem jest 12 godzin, ma na utrzymaniu dwoje dzieci, 6 - letniego syna, i dwuletnią córkę, pomaga swojej mamie z powodu jej inwalidztwa. Dom w którym aktualnie zamieszkuje otrzymała w darowiźnie od matki w 2004 roku, jednak jak zaznaczyła nieruchomość jest stara, wymaga ciągłych remontów i renowacji.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających wydatki na opłacenie opiekunki do dzieci lub opłacenie pobytu w przedszkolu, leki dla matki skarżącej, jak również koszty związane z renowacją i ogrzewaniem domu, opłaceniem rachunków za energię elektryczną, wodę i ścieki wnioskodawczyni nadesłała do akt sprawy następujące dokumenty:
- zaświadczenie o opłacenie pobytu syna w przedszkolu (zaświadczenie z dnia 19 listopada 2010 r. o wysokości opłaty w kwocie [...] zł).
- kopie faktur potwierdzających zakup lekarstw dla matki (faktura z dnia 3 marca 2010 r. wystawiona na kwotę [...] zł, faktura z dnia 18 października 2010 r. wystawiona na kwotę [...] zł, faktura z dnia 25 października 2010 r. wystawiona na kwotę [...] zł, faktura z dnia 28 października 2010 r. wystawiona na kwotę [...] zł, faktura z dnia 15 września 2010 r. wystawiona na kwotę [...] zł, faktura z dnia 23 sierpnia 2010 r. wystawiona na kwotę [...] zł, faktura z dnia 10 sierpnia 2010 r. wystawiona na kwotę [...] zł, fakturę vat w wysokości [...] zł)
- dokumentów potwierdzających zakup okien i drzwi w związku z renowacją na kwotę [...] zł (wymiana drzwi),
- dokumentów potwierdzających dokonywanie opłat za ogrzewanie domu gazem (rachunek z okres 1 października 2010 r. do 30 listopada 2010 r., w kwocie [...] zł), skarżąca zaznaczyła, że w okresie zimowym rachunki są dużo większe i wynoszą około [...] zł,
- dokumentów potwierdzających opłaty za energię elektryczną, wodę oraz ścieki (rachunek z września 2010 r. na kwotę [...] zł, oraz z dnia października 2010 r. na kwotę [...] zł, ze stycznia 2011 r. na kwotę [...] zł, oraz z listopada 2010 r. na kwotę [...] zł oraz za grudzień 2010 r. na kwotę [...] zł), (kopie decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł),
- orzeczenie komisji lekarskiej z dnia 23 marca 1995 r. do spraw inwalidztwa i zatrudnienia potwierdzającej, że jej matka została zaliczona do drugiej grupy inwalidzkiej.
Dodała również, że za wizytę lekarską matka płaci około [...] zł.
Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ocenie referendarza sądowego przedstawiona przez A. B sytuacja majątkowa nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o zwolnienie go od kosztów sądowych.
Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że zostaną zwolnione z kosztów sądowych. Uwzględniając informacje wynikające ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni nie może być uznana za trudną. W szczególności nie można uznać, że wykazane przez A. B. wydatki sytuują ja w grupie osób ubogich bowiem wnioskodawczyni i pozostająca z nią we wspólnym gospodarstwie domowym rodzina uzyskuje dochód w wysokości około [...] zł miesięcznie. Nawet przy uwzględnieniu wydatków na leki, na utrzymanie i wychowanie dzieci brak jest obiektywnych przesłanek do przyjęcia, że nie jest ona w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych. Podkreślić przy tym należy, że koszty sądowe (z których co należy podkreślić najwyższa opłata to kwota 200 zł – wpis od skargi) SA rozłożone w czasie. Nie wymaga się zatem od skarżącej, aby od razu opłaciła wszystkie koszty sądowe w sprawie.
Podkreślić również należy, że na obecnym etapie postępowania zasadniczym składnikiem kosztów jest wpis od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter decyzji wyniesie 200 zł (por. § 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 24 grudnia 2003 r., nr 221, poz. 2193). Kwestia poniesienia innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) będzie zależna od przebiegu sprawy.
Na marginesie wspomnieć jedynie należy, że sprawa dotyczy oceny legalności decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2010 r., znak [...], którą organ orzekł o ustaleniu odszkodowania za udział [...] części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną powiatową – ulicę [...] w M. w wysokości [...] zł.
Reasumując nie można uznać, że dochód skarżącej (nawet przy wykazaniu wyliczonych wydatków) sytuuje ją w grupie osób ubogich, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło