I SA/Wa 1965/07

WyrokWSA w Warszawie2008-08-05

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Elżbieta Lenart, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za część nieruchomości, jeśli sprawa dotycząca całości nieruchomości została już wcześniej prawomocnie rozstrzygnięta?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo umorzyć postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za część nieruchomości, jeśli sprawa dotycząca całości nieruchomości została już wcześniej prawomocnie rozstrzygnięta. Ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie takiej sprawy byłoby dotknięte wadą nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, ponieważ dotyczyłoby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Dopóki ostateczne rozstrzygnięcie jest w obrocie prawnym, kolejne postępowanie w tej samej materii jest bezprzedmiotowe i powinno skutkować umorzeniem na podstawie art. 105 § 1 Kpa.
Stan faktyczny
Skarżący Z. C. złożył skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za część nieruchomości. Organy administracji uznały, że sprawa odszkodowania za całą nieruchomość została już rozstrzygnięta decyzjami z 1983 r., a zatem ponowne postępowanie jest bezprzedmiotowe. Skarżący kwestionował ustalenia dotyczące liczby izb w budynku, co miało wpływ na poprzednie rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędzia sędzia WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania Z. C. od decyzji nr [...] Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2005 r. orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za część nieruchomości o powierzchni [...] m2 położonej w W. przy ul. [...] – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2005 r. orzeczono na podstawie art. 105 § 1 Kpa o umorzeniu wszczętego na wniosek Z. C. postępowania w sprawie odszkodowania za część nieruchomości o pow. [...] m2, położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej hipotecznie [...], przejętej na własność Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), stanowiącej byłą własność M. C. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wyjaśnił, że sprawa odszkodowania za całą przedmiotową nieruchomość o pow. [...] m2 uregulowana już została decyzją Naczelnika [...] W. z dnia [...] kwietnia 1983 r., nr [...], utrzymaną w mocy w wyniku rozpatrzenia odwołania Z. C. spadkobiercy byłego właściciela decyzją Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 1983 r., nr [...]. Wymienioną decyzją orzeczono o pozostawieniu wniosku Z. C. o odszkodowanie bez rozpoznania, ponieważ nieruchomość ta nie kwalifikowała się do ustalenia odszkodowania na podstawie art. 53 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /tekst jedn. Dz.U. Nr 10 z 1974 r., poz. 64/, ze względu na to, iż w dacie wejścia w życie cytowanego wyżej dekretu z dnia 26 października 1945 r. zabudowana była domem wieloizbowym ([...] - izbowym). W dniu [...] grudnia 2005 r. Z. C. złożył odwołanie od decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2005 r. W odwołaniu zgłosił prośbę o pozytywne rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie oraz wskazał na błędne ustalenia dotyczące tego, że budynek miał [...] izb. W wyniku rozpatrzenia odwołania i dowodów zebranych w sprawie, organ II instancji stwierdził iż brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Postępowanie w sprawie odszkodowania za powyższą część nieruchomości okazało się bezprzedmiotowe, ponieważ prowadzone już było i zostało zakończone ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 1983 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] W. z dnia [...] kwietnia 1983 r. W ocenie organu dokumenty znajdujące się w aktach sprawy świadczą o prawdziwości zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji informacji, iż na terenie tej nieruchomości znajdował się i nadal znajduje wzniesiony przed [...] budynek [...] wieloizbowy. Wojewoda [...] podniósł, że podstawę prawną dla wydania wówczas decyzji przez organy I i II instancji stanowił art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Wydana w pierwszej instancji decyzja orzekała o pozostawieniu wniosku o odszkodowanie bez rozpoznania, lecz z uzasadnienia tej decyzji wynika, że wniosek został rozpatrzony merytoryczne i wskazano w nim przyczyny odmowy ustalenia odszkodowania. Organ odwoławczy podkreślał, że wprawdzie w okresie późniejszym następowała dwukrotnie zmiana aktu prawnego, stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia lecz każdy nowy akt prawny przejmował w nie zmienionym stanie regulację prawną w tym zakresie z poprzedniego aktu. I tak art. 83 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości /tekst jedn. – Dz.U. Nr 30 z 1991 r. poz. 127/ stanowił kontynuację rozwiązań przyjętych w art. 53 wymienionej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Natomiast art. 215 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /teks jedn. Dz.U. Nr 46 z 2000 r. poz. 543, z późn. zm./ stanowi kontynuację rozwiązań przyjętych w art. 83 wspomnianej wyżej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. W ocenie organu w niniejszej sprawie zachodzi tożsamość sprawy administracyjnej, gdyż zachowana została ciągłość regulacji prawnej w zakresie ustalenia odszkodowań za nieruchomości przejęte na własność Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Wojewoda [...] stwierdził, że skoro sprawa odszkodowania załatwiona już została decyzją administracyjną organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 1983 r. utrzymaną w mocy decyzją organu II instancji z dnia [...] czerwca 1983 r., to w świetle art. 156 § 1 pkt 3 Kpa ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie tej sprawy byłoby dotknięte wadą nieważności jako dotyczące sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W tej sytuacji, organ odwoławczy działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji orzekającą o umorzeniu postępowania odszkodowawczego w odniesieniu do przedmiotowej części nieruchomości, gdyż uznał, że jest ona prawidłowa. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Z. C. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydające zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Jak słusznie wskazały organy obydwu instancji, sprawa odszkodowania za całą nieruchomość o pow. [...] m2 stanowiącą kiedyś własność M. C. (którego skarżący jest spadkobiercą), w skład której wchodziła także działka o pow. [...] m2 położona przy ul. [...] w W., została rozstrzygnięta decyzjami Naczelnika [...] W. z dnia [...] kwietnia 1983 r., utrzymaną w mocy decyzją Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 1983 r. Wprawdzie decyzja z [...] kwietnia 1983 r. stwierdzała, że wniosek o przyznanie odszkodowania pozostawia bez rozpoznania, jednakże z uzasadnienia tej decyzji wynika, że wniosek ten został rozpoznany merytorycznie z powołaniem się na obowiązujące wówczas przepisy prawa., tj. art. 53 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) oraz ze wskazaniem przyczyn odmowy ustalenia odszkodowania. Prawidłowo organy podniosły, że w późniejszych latach nastąpiła zmiana aktów prawnych, które stanowiły podstawę rozstrzygnięć, lecz regulacja prawna dotycząca tej materii pozostawała bez zmian, co przemawia za tożsamością sprawy administracyjnej. Poznadto zachowana została ciągłość regulacji prawnej dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomości przejęte na własność Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Zważyć bowiem należy, że w sytuacji gdyby wydana została druga decyzja dotycząca sprawy już poprzedni rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną w przedmiocie odszkodowania, to byłaby ona dotknięta wadą nieważności, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Dlatego też słusznie organy uznały, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę (w niniejszej sprawie chodzi o odszkodowanie), to kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe i wobec tego misi skutkować umorzeniem postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 Kpa. Dopiero gdyby nastąpiła eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym ostatecznego rozstrzygnięcia, to otworzyłaby się możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sporawy. Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności uznać należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji, nie naruszają prawa. Dlatego z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło