I SA/Wa 197/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska asesor WSA Marek Maliński Protokolant starszy referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi P. K. i A. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 października 2023 r. nr 4402/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 31 października 2023 r., nr [...] Wojewoda Mazowiecki (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - po rozpatrzeniu odwołania A. P. i P. K. (dalej: "skarżący") od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy (dalej: "Prezydent", "organ I instancji") z 3 sierpnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja Wojewody została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] (obecnie [...]) ozn. hip.[...] została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), dalej: "dekret". Z dniem wejścia w życie dekretu (tj. w dniu 21 listopada 1945 r.) grunty nieruchomości warszawskich, w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, przeszły na własność gminy m. st. Warszawy a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa. Następnie, grunt ten, stał się z dniem 27 maja 1990 r. własnością Dzielnicy-Gminy [...]. Zgodnie zaś z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju m. st. Warszawy grunt przedmiotowej nieruchomości stał się własnością Gminy [...], natomiast zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy, własnością Miasta [...]. Wnioskiem z 27 kwietnia 2009 r. T. K. zwrócił się o wypłatę odszkodowania za część nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (obecnie [...]) ozn. hip. [...]. Następnym wnioskiem z 15 czerwca 2011 r. T. K. wystąpił o wypłacenie odszkodowania za połowę działki przy ul. [...] (obecnie [...]), tj. o powierzchni 91 m2. Kolejnym wnioskiem z 31 marca 2016 r. T. K. zwrócił się o ustalenie odszkodowania - w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: "u.g.n.) - wyłącznie do posiadanego udziału w nieruchomości przy ul. [...] o pow. 91 m2. Na podstawie zaświadczenia Sądu Grodzkiego z [...] maja 1948 r., nr [...] organ I instancji ustalił, że nieruchomość warszawska ozn. nr hip. [...] zawierała powierzchni 787,9 m2 i stanowiła własność W. H.. Powyższe potwierdza również zaświadczenie Sądu Rejonowego dla [...] X Wydział Ksiąg Wieczystych z [...] czerwca 2009 r., nr L.dz. [...]. Natomiast z analizy geodezyjnej wykonanej 13 marca 2020 r. przez geodetę uprawnionego A. K. wynika, że dawna nieruchomość hipoteczna stanowi obecnie obszar działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] m2 oraz część działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 177 m2. Z wykonanego rozliczenia wynika, że całkowita powierzchnia dawnej nieruchomości warszawskiej wynosiła 806 m2, a nie 788 m2, jak wskazano w zaświadczeniu hipotecznym. Następstwo prawne zostało ustalone na podstawie: – uwierzytelnionej kopii odpisu postanowienia Sądu Grodzkiego [...] z [...] lutego 1948 r., sygn. [...], zgodnie z którym spadek po W. H. zmarłym 26 listopada 1945 r. nabyli J. N., W. Z. i S. H. po 1/3 części każde z nich; – umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z [...] listopada 1948 r., rep. nr [...], zgodnie z którą S. H., działający osobiście oraz w imieniu J. N. i W. Z., sprzedał J. R. i J. C. w równych częściach całą nieruchomość położoną [...] ozn. nr hip. [...] wraz z prawami związanymi z jego własnością, przelewając wszelkie prawa i roszczenia do przedmiotowej nieruchomości; – odpisu postanowienia Sądu Powiatowego dla Dzielnicy [...] w [...] z [...] listopada 1951 r. sygn. [...], zgodnie z którym spadek po J. R. zmarłym 18 kwietnia 1951 r. nabyła H. R. w całości z dobrodziejstwem inwentarza; – umowy zniesienia współwłasności, sporządzonej w formie aktu notarialnego z [...] grudnia 1951 r., rep. nr [...], zgodnie z którą J. C. i I. C. dokonali działu w naturze, w ten sposób że niepodzielna połowa nieruchomości położonej w [...] ozn. nr hip. [...] przeszła na wyłączną własność I. C.; – odpisu zupełnego aktu małżeństwa z 30 kwietnia 2013 r., nr [...] wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego w [...], zgodnie z którym 31 października 1953 r. H. R. zawarła związek małżeński z A. P. i po zawarciu małżeństwa nosi nazwisko P.; – postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Warszawie II Wydział Cywilny z [...] maja 2016 r., sygn. Akt [...], zgodnie z którym spadek po H. P. zmarłej 6 marca 2005 r., nabył na podstawie testamentu własnoręcznego A. P. w całości; – postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Warszawie I Wydział Cywilny z [...] lutego 2020 r., sygn. akt [...], zgodnie z którym spadek po I. C. zmarłej 29 października 2004 r., nabyła na podstawie testamentu własnoręcznego J. C. w całości; – odpisu postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Warszawie I Wydział Cywilny z [...] września 2006 r., sygn. akt [...], zgodnie z którym spadek po J. C. zmarłej 10 sierpnia 2005 r., nabył na podstawie testamentu własnoręcznego mąż T. (T.) K. w całości; – wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia rep. A nr [...] sporządzonego [...] lipca 2021 r. przed notariuszem w [...] B. W., zarejestrowanym w Rejestrze Spadkowym pod nr [...], zgodnie z którym spadek po T. K. na podstawie testamentu nabył syn – P. K. w całości. Organ I instancji wyjaśnił, że jak wynika z akt administracyjnych sprawy, orzeczeniem administracyjnym z 16 maja 1967 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie odmówiło ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części gruntu dawnej nieruchomości o powierzchni 182 m2. Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] dwoma decyzjami z 20 maja 1986 r., nr [...] - po rozpatrzeniu wniosku dawnych właścicieli złożonego 4 czerwca 1948 r.- ustanowił na rzecz M. S. i I. C., każdej w 50%, użytkowanie wieczyste do gruntu przedmiotowej nieruchomości o pow. 629 m2 i równocześnie odmówił ustanowienia użytkowania wieczystego do części gruntu o powierzchni 182 m2. Organ I instancji - na podstawie analizy geodezyjnej z 13 marca 2020 r. oraz treści wniosku inicjującego prowadzone postępowanie – ustalił, że przedmiotem wniosku jest grunt o powierzchni 177 m2 stanowiący obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Powołaną na wstępie decyzją nr [...] Prezydent m. st. Warszawy - na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. - orzekł o umorzeniu postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejętą dekretem ww. nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie [...]) ozn. hip. [...]. Prezydent stwierdził bowiem, że o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość wystąpiła osoba nieposiadająca przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a. Uzasadniając stanowisko organ I instancji przywołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2022 r., sygn. akt I OPS 1/22. Wskazał, że w świetle ww. uchwały "materialna norma prawa powszechnie obowiązującego, a nie skutek czynności prawnej dokonanej przez podmiot prawa cywilnego, jest źródłem interesu prawnego leżącego u podstaw legitymacji procesowej w sprawach będących przedmiotem postępowań przed organami administracji, w tym legitymacji ukształtowanej treścią art. 28 k.p.a. Dla uzyskania przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a., konieczne jest istnienie normy prawa materialnego, która łączyłaby z faktem zawarcia umowy przelewu wierzytelności, skutek w postaci przypisania nabywcy wierzytelności interesu prawnego." Prezydent podniósł, że "wprawdzie przedmiotowa uchwała została podjęta na gruncie art. 128 ust. 1 u.g.n. dotyczącego odszkodowań za wywłaszczoną nieruchomość, jednakże należy wskazać, że art. 215 ust. 2 u.g.n. (stanowiący podstawę opisanego na wstępie wniosku), odnosi się do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy dotyczących odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości, a zatem także art. 128 ust. 1 u.g.n. Dalej wyjaśnił, że w art. 215 ust. 2 u.g.n. jest wprawdzie mowa o poprzednim właścicielu lub jego następcy prawnym, którzy zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością po 5 kwietnia 1958 r., przy czym mając na uwadze charakter tego przepisu w kontekście uprawnień wynikających z przepisów dekretu z 26 października 1945 r. oraz okoliczność pełnienia przez ten przepis roli łagodzącej skutki samego dekretu należy uznać, że uprawnionym do złożenia wniosku odszkodowawczego jest dawny właściciel lub jego spadkobierca, nie zaś osoba wywodząca swój interes prawny z czynności cywilnoprawnej w postaci nabycia roszczeń wywodzonych z dekretu po 21 listopada 1945 r. Od decyzji organu I instancji, w ustawowym terminie, skarżący wnieśli odwołanie. Decyzją z 31 października 2023 r., nr [...] Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na przepis art. 215 ust. 2 u.g.n., zgodnie z którym przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego. Zdaniem Wojewody, z powyższego wynika, że odszkodowanie za budynek i grunt przejęty na podstawie przepisów dekretu przysługuje dawnemu właścicielowi nieruchomości lub jego następcom prawnym. Organ odwoławczy podniósł za organem I instancji, że kwestię dotyczącą podmiotów uprawnionych do występowania z roszczeniami o ustalenie odszkodowania za nieruchomość poruszył w uchwale z 30 czerwca 2022 r., sygn. akt I OPS 1/22 Naczelny Sąd Administracyjny, w której orzekł, że przelew wierzytelności odszkodowawczej z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, nie prowadzi do powstania po stronie nabywcy roszczenia odszkodowawczego (cesjonariusza) interesu prawnego w domaganiu się od organu administracji publicznej ustalenia należnego odszkodowania. Wojewoda wskazał także na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2875/20, I OSK 2034/20, I OSK 707/20 oraz I OSK 1717/20, w których Sąd orzekł, że nabywcy roszczeń reprywatyzacyjnych nie mogą być stroną postępowań administracyjnych. Sąd stwierdził brak możliwości stwierdzenia interesu prawnego po stronie nabywców praw i roszczeń w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie dekretu warszawskiego. Organ odwoławczy zaznaczył, że wskazane wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2022 r. dotyczą praw nabywców roszczeń z tytułu art. 7 dekretu, jednakże treść tych wyroków niewątpliwie koresponduje i jest zgodna z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2022 r. odnoszącą się do praw nabywców roszczeń o ustalenie odszkodowania za nieruchomość (art. 128 u.g.n.). W uchwale tej podniesiono także, że za utrwalony i nie budzący wątpliwości w doktrynie i judykaturze należy uznać pogląd, że źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a., musi być norma prawa materialnego, skoro tylko norma o takim charakterze może skutecznie kształtować treść i zakres praw przysługujących danej osobie. Mając powyższe na uwadze Wojewoda wskazał, że warunkiem podmiotowym normy prawnej wynikającej zarówno z art. 128 u.g.n., jak i 215 u.g.n. jest to, że odszkodowanie przysługuje na rzecz osoby, która była właścicielem w chwili przejęcia/wywłaszczenia nieruchomości lub jego następcom prawnym w drodze spadkobrania bowiem roszczenie odszkodowawcze związane jest ściśle z rekompensatą skierowaną do właściciela za przejęcie nieruchomości przez podmiot publiczny. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z aktem notarialnym z [...] października 1948 r., rep. nr [...] S. H., działający osobiście oraz w imieniu J. N. i W. Z., sprzedał J. R. i J. C. w równych częściach całą nieruchomość położoną [...] ozn. nr hip. [...] wraz z prawami związanymi z jego własnością, przelewając wszelkie prawa i roszczenia do przedmiotowej nieruchomości. Natomiast umowy nabycia roszczeń dekretowych do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (ob. [...]) ozn. hip. [...] zostały zawarte po wejściu w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Wobec czego, w ocenie Wojewody, zawarcie umowy cywilnoprawnej przeniesienia roszczeń odszkodowawczych o charakterze publicznoprawnym (regulowanych normą prawa administracyjnego) stanowi podstawę do odmowy uznania legitymacji prawnej do bycia stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym o ustalenie odszkodowania. W związku z powyższym organ odwoławczy stanął na stanowisku, że przelew wierzytelności w drodze umowy zawartej w dniu [...] października 1948 r., rep. nr [...], tj. po wejściu w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., powodującej przejście uprawnienia do żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu art. 215 u.g.n. na rzecz ww. oznacza, że skarżący nie posiadają interesu prawnego dotyczącego postępowania w tym zakresie i nie powinni zostać uznani za strony postępowania administracyjnego. Tym samym, w świetle powyższych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ I instancji słusznie wydał decyzję orzekającą o umorzeniu postępowania w trybie art. 105 k.p.a. w stosunku do osób nie będących stronami postępowania wszczętego w trybie art. 215 u.g.n. Skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody z 31 października 2023 r., nr [...], zarzucając naruszenie: 1) art. 6-8, 11 i 77 § 1 k.p.a. wobec braku ustalenia poprawnie stanu faktycznego, pomijania okoliczności związanych zarówno z faktem, iż skarżący są spadkobiercami współwłaścicieli nieruchomości, do których adresowane było orzeczenie administracyjne z dnia 16 maja 1967 r. nr [...] odmawiające prawa użytkowania wieczystego do części nieruchomości, jak i z faktem, iż [...] nie przejęło poprawnie nieruchomości warszawskiej, którą nabyli poprzednicy prawni skarżących; 2) art. 7, 8, 11, 15, 77, 80, 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak wyjaśnienia i nierozważenie w uzasadnieniu decyzji okoliczności sprawy, nierozpatrzenie wyczerpująco materiału dowodowego oraz w szczególności pominięcie okoliczności iż skarżący są spadkobiercami współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości, którym zwrotu nieruchomości odmówiono; 3) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. wyrażającego się w powierzchownym wyjaśnieniu stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu skarżących przy wydaniu orzeczenia, w szczególności zaś w zakresie odmowy odszkodowania za wywłaszczenie oraz toczenie się postępowania przez wiele lat, a nadto pominięcie tego że poprzednicy prawni skarżących kupili nieruchomość w pełni zgodnie z wymogami formalnymi w 1948 r. i od tego czasu byli jej posiadaczami i właścicielami; 4) art. 28 k.p.a. poprzez odmowę uznania skarżących za strony postępowania i nieuznania ich interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy odszkodowania za nieruchomość, z której wywłaszczono osoby po których skarżący dziedziczą; 5) art. 128 oraz 215 u.g.n. poprzez błędną interpretację i zastosowanie w postaci uznania iż roszczenie o odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości nie przeszło na skarżących - w sytuacji gdy poprzednicy prawni skarżących byli właścicielami których wywłaszczono z części nieruchomości. Organ bowiem wskazuje wyłącznie datę wejścia w życie dekretu z 1945 r., a nie datę wejścia miasta w posiadanie nieruchomości, która jest datą istotną dla niniejszego postępowania. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, rozwinięte w motywach skargi, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Podczas rozprawy 21 sierpnia 2024 r. pełnomocnik skarżących poparła skargę oraz wniosła o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Podstawą umorzenia postępowania zainicjowanego wnioskami T. K. o przyznanie - w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n. - odszkodowania za część wyżej opisanej nieruchomości warszawskiej było uznanie przez organy, że z wnioskiem wystąpiła osoba nie posiadająca przymiotu strony w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zgodnie z art. 215 ust. 2 u.g.n. przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego. Jak słusznie wskazał Wojewoda uprawnionym do złożenia wniosku o odszkodowanie w trybie ww. przepisu jest dawny właściciel lub jego spadkobierca. Bezsporna w niniejszej sprawie jest okoliczność, że na podstawie umowy sprzedaży (sporządzonej w formie aktu notarialnego) z [...] listopada 1948 r., rep. nr [...], S. H., działający osobiście oraz w imieniu J. N. i W. Z., sprzedał J. R. i J.C. w równych częściach całą nieruchomość położoną [...] ozn. nr hip. [...] wraz z prawami związanymi z jego własnością, przelewając wszelkie prawa i roszczenia do przedmiotowej nieruchomości. Poza sporem pozostaje również okoliczność, że ww. umowa nabycia roszczeń dekretowych do nieruchomości została zawarta po wejściu w życie dekretu (tj. po 21 listopada 1945 r.). Następcami prawnymi J. R. i J. C. są skarżący P. K. i A. P.. T. K. (poprzednik prawny P. K.) zainicjował przedmiotowe postępowanie odszkodowawcze wnioskami z 27 kwietnia 2009 r., 15 czerwca 2011 r. i 31marca 2016 r. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, jak słusznie dostrzegły organy, skarżący nie mogli być uznani za "uprawnionych", do otrzymania odszkodowania, gdyż nie są byłymi właścicielami przedmiotowej nieruchomości utraconej w wyniku działania przepisów dekretu, ani spadkobiercami właścicieli, a tylko takie osoby kwalifikować należy jako "uprawnione" w rozumieniu art. 215 ust. 2 u.g.n. W konsekwencji nie istnieje norma prawa materialnego kreująca ich przymiot strony w prowadzonym w tym przedmiocie postępowaniu. Swoje prawa wywodzą oni z faktu bycia spadkobiercami ale nabywców roszczeń dekretowych na podstawie umowy notarialnej zawartej w dniu [...] listopada 1948 r. Jak słusznie dostrzegł Wojewoda, Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 30 czerwca 2022 r., sygn. akt I OPS 1/22 (ONSAiWSA 2022/5/64) przesądził, że "z samej umowy przelewu, ujętej w art. 509 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740, z późn. zm.), której przedmiotem jest wierzytelność odszkodowawcza za odjęcie prawa własności nieruchomości w wyniku zdarzenia lub aktu ze sfery prawa publicznego, nabywcy tej wierzytelności w sprawie o ustalenie odszkodowania, o którym mowa w art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899, z późn. zm.), nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (...)". Choć uchwała ta została podjęta w sprawie o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości, to jednak ma charakter uniwersalny. Argumentacja w niej zawarta dotyczy bowiem wykładni pojęcia interesu prawnego zawartego w art. 28 k.p.a., mającego zastosowanie w każdej sprawie administracyjnej, w tym także w sprawie o przyznanie odszkodowania za grunt warszawski przejęty na podstawie dekretu, ponieważ przepis ten stanowi normatywny punkt odniesienia do identyfikowania stron postępowania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 1363/21; z 14 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 319/20; https://cbois.nsa.gov.pl). Powyższe stanowisko potwierdzone zostało następnie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OPS 1/23 (ONSAiWSA 2024/3/28), w której uznano, że "stronie umowy przelewu wierzytelności określonej w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279, ze zm.), nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm.) do uzyskania prawa użytkowania wieczystego w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 powołanego dekretu". Jak wyjaśniono w uzasadnieniu tej uchwały, w postępowaniu o wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu umowa nabycia wierzytelności dekretowej nie stanowi normatywnego źródła interesu prawnego w byciu stroną uprawnioną do uzyskania prawa do gruntu warszawskiego w postępowaniu administracyjnym. Umowa ta kształtuje bowiem stosunki prawne pomiędzy jej stronami poza postępowaniem administracyjnym, a w szczególności po zakończeniu postępowania prowadzonego na podstawie art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu, wydaniem stosownej decyzji. Dopiero bowiem w tej decyzji dochodzi do podmiotowego i przedmiotowego skonkretyzowania prawa do gruntu warszawskiego na rzecz osoby uprawnionej w dekrecie do uzyskania tego prawa. Uchwała ta wprawdzie dotyczy spraw o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej w trybie art. 7 dekretu, niemniej jednak wskazuje ona, że umowa nabycia wierzytelności dekretowej (a zatem i roszczenia o ustalenie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n.) nie stanowi normatywnego źródła interesu prawnego w byciu stroną uprawnioną zarówno do uzyskania prawa do gruntu warszawskiego i odszkodowania za ten grunt w postępowaniu administracyjnym. Nabywcy roszczeń do gruntu dekretowego nie są bowiem byłymi właścicielami nieruchomości utraconej w wyniku działania przepisów dekretu, ani jego spadkobiercami. Z treści art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") wywodzi się moc wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, a istota tego związania oznacza, że stanowisko zajęte w uchwale wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny ją respektować. Podsumowując wskazać trzeba, że źródłem sytuacji prawnych w prawie administracyjnym mogą być wyłącznie normy prawne i jedynie bezpośredni związek interesu indywidualnego z tymi normami pozwala kwalifikować go jako interes prawny. Skutki czynności prawnej dokonanej przez podmioty prawa cywilnego samoistnie nie stanowią więc źródła interesu prawnego w sferze prawa administracyjnego. Takie źródło mogą stanowić tylko wtedy, gdy istnieje norma prawna nawiązująca w swojej treści do takich aktów i czynności ze sfery prawa cywilnego. Interes prawny w prawie administracyjnym nie jest bowiem wyznaczany wolą stron adresatów tego prawa, lecz wolą prawodawcy kształtującego podmiotowy zakres stosowania tego prawa. Dla uzyskania przymiotu strony postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a., konieczne jest zatem istnienie normy prawa materialnego, która łączyłaby z faktem zawarcia umowy cywilnoprawnej skutek w postaci przypisania stronom takiej umowy interesu prawnego w sferze prawnoadministracyjnej. W konsekwencji przyjąć należy, że osoba, która pod tytułem syngularnym nabyła od byłego właściciela, jak miało to miejsce w tej sprawie, prawa i roszczenia przewidziane w dekrecie, nie mogłaby być uznana za stronę legitymowaną do skutecznego zainicjowania postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania odszkodowania w oparciu o art. 215 ust. 2 u.g.n. Tym bardziej jej spadkobiercy nie mogą być legitymowani do złożenia takiego wniosku. Z tych przyczyn umorzenie postępowania odszkodowawczego - o czym na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. orzekł Prezydent - nie narusza prawa. Nie naruszyła go tym samym decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji i wskazująca na brak po stronie następców prawnych nabywców roszczeń dekretowych interesu prawnego w żądaniu odszkodowania za grunt przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.