I SA/Wa 1970/06
WyrokWSA w Warszawie2007-01-17
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Elżbieta Lenart, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot posiadający prawo użytkowania nieruchomości, ale nieposiadający tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości, może być stroną w postępowaniu o podział nieruchomości w celu realizacji roszczeń wynikających z dekretu warszawskiego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżąca Akademia nie posiada statusu strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia podziału nieruchomości. Stroną postępowania podziałowego może być jedynie podmiot posiadający prawa rzeczowe do nieruchomości, a zainteresowanie uzyskaniem użytkowania wieczystego nie nadaje takiego statusu.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji Prezydenta W. zatwierdzającej podział nieruchomości. Podział miał na celu wydzielenie działki dla realizacji roszczeń zgłoszonych na podstawie dekretu warszawskiego. Akademia, która posiadała nieruchomość w użytkowaniu na podstawie decyzji z 1977 r. i powoływała się na możliwość uwłaszczenia, wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów kpa poprzez błędne uznanie, że nie jest stroną postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) sędzia WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Emilia Kokoryk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi [...] Akademii [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...] na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 138 § 1 pkt 3 i art. 144 kpa, po rozpatrzeniu odwołania [...] Akademii [...], umorzyło postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] zatwierdzającej podział nieruchomości objętej księgą wieczystą KW [...], położonej w W. na terenie Dzielnicy W. przy ul. [...] róg ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu [...] jako działka o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m², na działki numer [...] o powierzchni [...] m², oraz numer [...] o powierzchni [...] m².
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] zatwierdził podział nieruchomości objętej księgą wieczystą KW [...], położonej w W. na terenie Dzielnicy W. przy ul. [...] róg ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu [...] jako działka ewidencyjna numer [...] o powierzchni [...] m², na działki numer [...] o powierzchni [...] m² oraz numer [...] o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że opisana wyżej nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, a władającym pozostaje [...] Akademia [...] w W.
Podziału dokonano celem wydzielenia działki o numerze ewidencyjnym [...] dla realizacji roszczeń zgłoszonych do części nieruchomości na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
Od powyższej decyzji [...] Akademia [...] wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].
Organ drugiej instancji stwierdził, iż przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy konieczne było podjęcie czynności mających na celu ustalenie czy odwołanie [...] Akademii [...] było dopuszczalne. Wskazano, że materialnoprawną podstawą decyzji Prezydenta W. był przepis art. 95 pkt 4 oraz art. 96 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów (w tym wypisu z ewidencji gruntów) wynika, że opisana wyżej nieruchomość, będąca przedmiotem postępowania podziałowego stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje we władaniu [...] Akademii [...]. Organ odwoławczy powołał się na treść art. 127 § 1 kpa, zgodnie z którym odwołanie od decyzji pierwszej instancji może wnieść strona. Definicja strony zamieszczona została w art. 28 kpa, przepis ten stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Dla ustalenia istnienia interesu prawnego podmiotu, który występuje z określonym wnioskiem konieczne jest wskazanie przepisu materialnoprawnego i jego związku z konkretną sytuacją prawną tego podmiotu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że [...] Akademia [...] nie posiada statusu strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia podziału nieruchomości w celu realizacji roszczeń do części tej nieruchomości wynikających z przepisów dekretu warszawskiego. Organ odwoławczy zaznaczył, że przyjęte stanowisko potwierdza również orzecznictwo sądów administracyjnych uznające, iż stroną postępowania podziałowego mogą być jedynie osoby posiadające tytuł własności do nieruchomości lub będące jej użytkownikami wieczystymi, a więc legitymujące się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości. Skoro [...] Akademia [...] nie posiada tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania podziałowego, to nie posiada również przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Mając na uwadze powyższe Kolegium w dniu
[...] września 2006 r. umorzyło postępowanie odwoławcze.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Akademia [...] wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła organowi drugiej instancji naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa poprzez mylne przyjęcie, że [...] Akademii [...] nie można przypisać prawnej legitymacji strony.
Skarżąca wskazała, że jej interes prawny wynika z przepisów powołanych w decyzji z dnia [...] marca 1977 r., wydanej z upoważnienia Naczelnika Dzielnicy na podstawie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (t.j. Dz. U. z 1969 r., Nr 3, poz. 19), którą przekazano w użytkowanie [...] Akademii [...] teren zabudowany położony w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m² z przeznaczeniem pod budowę pawilonu dla potrzeb Instytutu P., a także z art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dającego skarżącej możliwość uwłaszczenia co do nieruchomości, którą w dniu [...] 5 grudnia 1990 r. posiadała w zarządzie. Zaznaczyła, że jeżeli w tej dacie nieruchomość znajdowała się w zarządzie państwowej osoby prawnej, a taki status [...] Akademia [...] posiada, uwłaszczenie z mocy tego przepisu następuje z mocy prawa. Reasumując skarżąca zarzuciła Kolegium brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i naruszenie powołanych na wstępie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, stwierdzając, że przedstawione przez skarżącą zarzuty nie stanową przesłanek do uwzględnienia skargi i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wykonując tę kontrolę sądy stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza jej nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa jedynie wówczas, gdy w sprawie występują przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że organ odwoławczy należycie wyjaśnił okoliczności sprawy. W świetle tych okoliczności umorzenie postępowania odwoławczego nie budzi wątpliwości. Decyzja takiej treści nie narusza art. 138 § 1 pkt 3 kpa i znajduje oparcie w art. 28 kpa w związku z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261,
poz. 2603 ze zm.), na podstawie których wydana została decyzja Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. zatwierdzająca podział nieruchomości.
W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, który skład orzekający w sprawie niniejszej podziela, że stroną postępowania podziałowego może być jedynie podmiot posiadający prawa rzeczowe do nieruchomości. Bezsporne jest, że strona skarżąca takich praw nie posiada, a uprawnienia do bycia stroną tego postępowania wywodzi z decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] marca 1977 r. przekazującej przedmiotowy teren w użytkowanie [...] Akademii [...] oraz z art. 200 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który to przepis daje państwowym osobom prawnym możliwość uwłaszczenia z mocy prawa co do nieruchomości, którą w dniu [...] grudnia 1990 r. jednostka ta posiadała w zarządzie. Fakt, że [...] Akademia [...] jest zainteresowana uzyskaniem użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu nie daje jej uprawnień strony w postępowaniu dotyczącym podziału tej nieruchomości. Zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 200 ust. 4 powołanej ustawy nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego, o którym mowa w art. 200 ust. 1 i 2 nie może naruszać prawa osób trzecich. Taki właśnie charakter mają roszczenia spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości dochodzone na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, w związku z którymi dokonano podziału nieruchomości. Realizacja tych roszczeń ma pierwszeństwo, istnieje więc przeszkoda w uwłaszczeniu wskazana w art. 200 ust. 4 ustawy, a wynik postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 4 marca 1977 r. pozostanie bez znaczenia dla kwestii rozstrzyganej w sprawie niniejszej.
Z przedstawionych względów na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło