I SA/Wa 1971/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-04-12
Skład orzekający: Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Sąd oceniając wniosek uwzględnia charakter gospodarstwa domowego, wysokość dochodów, ich źródła oraz brak majątku, a także znaczące zadłużenie strony związane z wydatkami na utrzymanie.Stan faktyczny
Skarżący G.R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia wychowawczego. Skarżący przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na niskie dochody, brak majątku oraz znaczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny, w tym niepełnosprawnej żony.Rozstrzygnięcie
1) przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, 2) umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...] 2) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wyrokiem z dnia [...] lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie świadczenia rodzinnego
Skarżący wystąpił z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku oraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w osobie adw. J.K. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe obejmujące jego żonę i małoletniego syna. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony wynosi [...], a źródłem jego pozyskiwania jest świadczenie pielęgnacyjne żony wnioskodawcy ([...]), renta socjalna ([...]) oraz umowa o pracę ([...]). Skarżący podał, że nie posiada majątku innego niż stanowiący współwłasność samochód do przewozu osób niepełnosprawnych, zakupiony ze środków PFRON. Nie ma posiada także żadnych nieruchomości ani zasobów pieniężnych. Skarżący pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczył ponadto, że z tytułu czynszu zadłużony jest na kwotę ok. [...]. Do stałych wydatków wnioskodawca zaliczył: czynsz, prąd, Internet, telefony, leki, rehabilitację oraz wyżywienie – ok. [...] miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w związku z niepełnosprawnością żony, która pozostaje pod stałą opieką lekarską, ponosi znaczne wydatki na leki i rehabilitację. Powyższe sprawia, że skarżący nie jest w stanie ponieść samodzielnie kosztu wpisu od skargi kasacyjnej oraz kosztów działania adwokata ustanowionego z wyboru.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). W świetle art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Wniosek G.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, rozpatrywany przez pryzmat przesłanki wskazanej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zasługuje na uwzględnienie.
Ocenę powyższą powzięto uwzględniając charakter prowadzonego przez stronę gospodarstwa domowego, obejmującego dziecko i osobę niepełnosprawną o ograniczonych zdolnościach zarobkowych, wysokość dochodów osiąganych w tym gospodarstwie, rodzaj źródeł dochodów, a także brak jakiegokolwiek majątku, który stanowić mógłby źródło pokrycia wydatków profesjonalnego pełnomocnika procesowego ustanowionego przez stronę z wyboru. Przyjętą ocenę, co do tego, że wygospodarowanie w tych warunkach z bieżących dochodów strony środków na poniesienie kosztów pełnomocnika z wyboru nastąpiłoby z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny wpiera fakt znacznego zadłużenia strony (ok. [...]) związanego z wydatkami na utrzymanie konieczne.
Umorzenie postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest konsekwencją stwierdzonego braku podstaw prawnych do rozpoznania wniosku o prawo pomocy w powyżej wskazanym zakresie. Zainicjowana przez stronę sprawa mieści się w zakresie ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.. Oznacza to, że skarżący w toku postępowania wszczętego jego skargą kasacyjną nie będzie ponosić żadnych kosztów sądowych związanych ze swoją aktywnością procesową. Postępowanie w sprawie zwolnienia strony od kosztów sądowych należało więc umorzyć, gdyż jego prowadzenie w tym zakresie było zbędne (art. 249 a p.p.s.a.).
O przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika orzeczono w punkcie 1 sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a..
Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w zakresie, w jakim dotyczyło ono zwolnienia od kosztów postępowania, podjęto na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 249a p.p.s.a. i art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło